Μετάβαση στο περιεχόμενο
Είναι από εκείνες τις στιγμές που σχεδόν κάθε οδηγός θα αντιμετωπίσει κάποια στιγμή. Μπαίνεις στο αυτοκίνητο, γυρίζεις το κλειδί ή πατάς το Start και αντί να ξεκινήσει ο κινητήρας ακούς ένα αδύναμο «κλικ». Ίσως ανάψουν για λίγο τα λαμπάκια στο ταμπλό, ίσως τρεμοπαίξουν ή μπορεί να μη συμβεί απολύτως τίποτα.
Η πρώτη σκέψη είναι σχεδόν πάντα η ίδια: μπαταρία.
Πριν όμως αρχίσουν οι προσπάθειες με καλώδια, σπρωξίματα και τηλέφωνα σε φίλους, αξίζει να γνωρίζουμε τι πρέπει πραγματικά να κάνουμε, πότε μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα μόνοι μας και πότε είναι προτιμότερο να ζητήσουμε βοήθεια.
Είναι πράγματι η μπαταρία;
Το γεγονός ότι ένα αυτοκίνητο δεν παίρνει μπροστά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεται καινούργια μπαταρία. Υπάρχουν όμως ορισμένα χαρακτηριστικά σημάδια που μπορούν να μας κατευθύνουν.
Αν κατά την εκκίνηση ακούμε επαναλαμβανόμενα «κλικ», αν η μίζα γυρίζει πολύ αργά ή αν τα φώτα και οι ενδείξεις του αυτοκινήτου είναι αισθητά πιο αδύναμα, η μπαταρία είναι ένας από τους πρώτους υπόπτους. Το ίδιο ισχύει όταν το αυτοκίνητο ξεκινά κανονικά με εξωτερική παροχή ρεύματος, αλλά δυσκολεύεται ξανά λίγο αργότερα.
Το πρόβλημα μπορεί βέβαια να βρίσκεται αλλού. Ένα ελαττωματικό δυναμό, για παράδειγμα, μπορεί να μην φορτίζει σωστά την μπαταρία. Πρόβλημα μπορεί επίσης να υπάρχει στη μίζα, στους πόλους, στις καλωδιώσεις ή σε κάποιο άλλο ηλεκτρικό μέρος του αυτοκινήτου.
Για αυτό η διάγνωση έχει σημασία. Η αντικατάσταση της μπαταρίας χωρίς προηγούμενο έλεγχο δεν είναι πάντα η σωστή λύση.
Γιατί μπορεί να αδειάσει ξαφνικά;
Η μπαταρία δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι χαλασμένη για να αφήσει ένα αυτοκίνητο ακινητοποιημένο. Ένα φως που παρέμεινε αναμμένο για ώρες, μια ηλεκτρική συσκευή που συνέχισε να καταναλώνει ενέργεια ή ακόμη και μεγάλο διάστημα ακινησίας μπορεί να είναι αρκετό.
Οι πολύ μικρές καθημερινές διαδρομές επίσης δεν βοηθούν. Κάθε εκκίνηση απαιτεί σημαντική ενέργεια και, όταν το αυτοκίνητο κινείται μόνο για λίγα λεπτά, το σύστημα φόρτισης μπορεί να μην προλαβαίνει να αναπληρώσει πλήρως όση ενέργεια καταναλώθηκε.
Υπάρχει φυσικά και η φυσιολογική φθορά. Οι μπαταρίες αυτοκινήτου έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ζωής και σταδιακά χάνουν την ικανότητά τους να διατηρούν τη φόρτιση. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η φθορά δεν γίνεται πάντα αντιληπτή εγκαίρως. Το αυτοκίνητο μπορεί να λειτουργούσε χωρίς εμφανές πρόβλημα μέχρι και την προηγούμενη ημέρα και το επόμενο πρωί να μην ξεκινά.
Η πρώτη κίνηση είναι να μην πανικοβληθούμε
Αν το όχημα βρίσκεται παρκαρισμένο σε ασφαλές σημείο, δεν υπάρχει λόγος για βιαστικές κινήσεις. Αρχικά κλείνουμε φώτα, κλιματισμό, ηχοσύστημα και οποιοδήποτε άλλο ηλεκτρικό σύστημα μπορεί να καταναλώνει ενέργεια.
Μία ακόμη προσπάθεια εκκίνησης μπορεί να γίνει, αλλά οι συνεχόμενες προσπάθειες συνήθως δεν βοηθούν. Αν η μπαταρία είναι ήδη πολύ αδύναμη, κάθε νέα προσπάθεια την αποφορτίζει ακόμη περισσότερο.
Αν το αυτοκίνητο βρίσκεται σε δρόμο ή σε σημείο που δημιουργεί κίνδυνο για την κυκλοφορία, προτεραιότητα φυσικά έχει η ασφάλεια. Τα προειδοποιητικά φώτα, όπου εξακολουθούν να λειτουργούν, και η σωστή σήμανση του οχήματος είναι σημαντικότερα από την προσπάθεια άμεσης εκκίνησης.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε καλώδια;
Η εκκίνηση με καλώδια από δεύτερο όχημα είναι ίσως η πιο γνωστή λύση. Μπορεί πράγματι να βοηθήσει όταν το πρόβλημα είναι απλώς μια αποφορτισμένη μπαταρία, αρκεί να γίνει σωστά και να ακολουθούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή του αυτοκινήτου.
Τα σύγχρονα αυτοκίνητα διαθέτουν πολύ περισσότερα ηλεκτρονικά συστήματα από ό,τι παλαιότερα. Λάθος σύνδεση των καλωδίων ή λανθασμένος χειρισμός μπορεί να προκαλέσει προβλήματα και για αυτό δεν είναι καλή ιδέα να αυτοσχεδιάζει κάποιος εάν δεν γνωρίζει τη σωστή διαδικασία.
Ακόμη πιο πρακτική λύση μπορεί να είναι ένα φορητό jump starter. Οι συγκεκριμένες συσκευές λειτουργούν ουσιαστικά ως ανεξάρτητη πηγή ενέργειας για την εκκίνηση και δεν απαιτούν δεύτερο αυτοκίνητο. Για κάποιον που κάνει συχνά μεγάλα ταξίδια ή χρησιμοποιεί καθημερινά το αυτοκίνητό του, ένα σωστό jump starter στο πορτμπαγκάζ μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο.
Αν πάρει μπροστά, το πρόβλημα λύθηκε;
Όχι απαραίτητα.
Αυτό είναι ίσως ένα από τα συχνότερα λάθη. Το αυτοκίνητο ξεκινά με καλώδια ή jump starter και θεωρείται ότι όλα είναι πλέον καλά. Στην πραγματικότητα, το μόνο που έχει αποδειχθεί είναι ότι δόθηκε αρκετή εξωτερική ενέργεια για να γίνει η εκκίνηση.
Αν η μπαταρία αποφορτίστηκε επειδή ξεχάστηκαν τα φώτα αναμμένα, μπορεί πράγματι να μην υπάρχει κάποιο σοβαρότερο πρόβλημα. Αν όμως είναι παλιά ή έχει χάσει σημαντικό μέρος της χωρητικότητάς της, είναι πολύ πιθανό το ίδιο περιστατικό να επαναληφθεί.
Επιπλέον, πρέπει να ελεγχθεί αν το δυναμό φορτίζει σωστά. Διαφορετικά, ακόμη και μια ολοκαίνουργια μπαταρία μπορεί σύντομα να παρουσιάσει πρόβλημα.
Πότε χρειάζεται αλλαγή μπαταρίας
Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός ετών που να ισχύει για κάθε αυτοκίνητο και κάθε οδηγό. Η διάρκεια ζωής επηρεάζεται από τον τύπο της μπαταρίας, το αυτοκίνητο, τις συνθήκες χρήσης, τις θερμοκρασίες και το πόσο συχνά κινείται το όχημα.
Αν όμως οι εκκινήσεις έχουν αρχίσει να γίνονται πιο δύσκολες, αν η μπαταρία αποφορτίζεται επανειλημμένα ή αν ένας σωστός έλεγχος δείξει ότι δεν μπορεί πλέον να διατηρήσει επαρκή φόρτιση, τότε πιθανότατα έχει έρθει η ώρα για αντικατάσταση.
Σε αυτή την περίπτωση δεν είναι απαραίτητο το αυτοκίνητο να μεταφερθεί σε συνεργείο. Υπάρχουν πλέον υπηρεσίες για αλλαγή μπαταρίας αυτοκινήτου στον χώρο σας, όπου μπορεί να πραγματοποιηθεί επιτόπου έλεγχος της υπάρχουσας μπαταρίας και του συστήματος φόρτισης και, εφόσον χρειάζεται, να γίνει η αντικατάστασή της.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν το αυτοκίνητο βρίσκεται ακινητοποιημένο στο σπίτι, στο γραφείο ή σε κάποιο parking και δεν υπάρχει πρακτικός τρόπος να μετακινηθεί.
Προσοχή στη σωστή επιλογή μπαταρίας
Δεν είναι όλες οι μπαταρίες ίδιες και η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση τις διαστάσεις ή την τιμή. Κάθε αυτοκίνητο έχει συγκεκριμένες απαιτήσεις ως προς τη χωρητικότητα, το ρεύμα εκκίνησης και την τεχνολογία της μπαταρίας.
Αυτό έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στα σύγχρονα αυτοκίνητα με Start Stop και προηγμένα ηλεκτρικά συστήματα. Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται μπαταρίες EFB ή AGM, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για διαφορετικές απαιτήσεις λειτουργίας από μια συμβατική μπαταρία.
Η τοποθέτηση ακατάλληλου τύπου μπορεί να μειώσει σημαντικά τη διάρκεια ζωής της νέας μπαταρίας ή να δημιουργήσει προβλήματα στη λειτουργία του συστήματος Start Stop. Σε ορισμένα μοντέλα απαιτείται επίσης καταχώρηση ή προσαρμογή της νέας μπαταρίας στο ηλεκτρονικό σύστημα του αυτοκινήτου.
Τι δεν πρέπει να κάνουμε
Η μεγαλύτερη παγίδα όταν ένα αυτοκίνητο δεν ξεκινά είναι η βιασύνη. Δεν χρειάζεται να γίνονται δεκάδες προσπάθειες εκκίνησης ούτε να συνδέονται καλώδια χωρίς να είναι γνωστή η σωστή διαδικασία. Επίσης, η παλιά πρακτική του «σπρώχνουμε και βάζουμε μπροστά» δεν αποτελεί γενική λύση για τα σύγχρονα αυτοκίνητα και σε αρκετές περιπτώσεις δεν ενδείκνυται καθόλου.
Κυρίως, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι κάθε πρόβλημα εκκίνησης σημαίνει αυτομάτως αγορά νέας μπαταρίας. Ένας σωστός έλεγχος μπορεί να γλιτώσει τόσο μια περιττή αγορά όσο και μια δεύτερη ακινητοποίηση λίγες ημέρες αργότερα.
Καλύτερα έλεγχος πριν από την επόμενη δυσάρεστη έκπληξη
Οι περισσότεροι θυμόμαστε την μπαταρία μόνο όταν το αυτοκίνητο δεν παίρνει μπροστά. Ένας προληπτικός έλεγχος όμως, ιδιαίτερα όταν η μπαταρία έχει ήδη αρκετά χρόνια λειτουργίας ή έχουν εμφανιστεί οι πρώτες δυσκολίες στην εκκίνηση, μπορεί να προλάβει αρκετή ταλαιπωρία.
Γιατί το πραγματικό πρόβλημα με μια αδύναμη μπαταρία δεν είναι τόσο ότι κάποια στιγμή θα χρειαστεί αντικατάσταση. Είναι ότι συνήθως επιλέγει τη χειρότερη δυνατή στιγμή για να μας το υπενθυμίσει.