Ο φούρνος μικροκυμάτων είναι μια από τις πιο βολικές συσκευές της σύγχρονης κουζίνας. Ζεσταίνει γρήγορα, εξοικονομεί χρόνο και ενέργεια, και μπορεί να αποψύξει ή να μαγειρέψει τρόφιμα χωρίς μεγάλη προετοιμασία. Όμως, εδώ και χρόνια περιβάλλεται από μύθους περί επικινδυνότητας, «ραδιενέργειας» και καταστροφής των θρεπτικών συστατικών. Πόσο αληθινές είναι αυτές οι ανησυχίες;
Πώς λειτουργεί ο φούρνος μικροκυμάτων;
Ο φούρνος μικροκυμάτων χρησιμοποιεί ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μικρού μήκους κύματος (όχι ιονίζουσα). Τα μικροκύματα θέτουν σε δόνηση τα μόρια νερού μέσα στο φαγητό, δημιουργώντας θερμότητα. Δεν κάνουν το φαγητό… ραδιενεργό ούτε αφήνουν «υπολείμματα ακτινοβολίας». Η ακτινοβολία υπάρχει μόνο όσο η συσκευή λειτουργεί και παραμένει παγιδευμένη στο εσωτερικό της χάρη στις μεταλλικές επιφάνειες και τη σήτα της πόρτας.
Είναι επικίνδυνος για την υγεία;
Οι επιστημονικές μελέτες και οι διεθνείς οργανισμοί συμφωνούν: όταν ο φούρνος μικροκυμάτων βρίσκεται σε καλή κατάσταση και χρησιμοποιείται σωστά, δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία.
- Δεν εκπέμπει ιονίζουσα ακτινοβολία όπως ακτίνες Χ ή γάμμα.
- Οι διαρροές ακτινοβολίας είναι εξαιρετικά χαμηλές και αυστηρά ρυθμισμένες.
- Ο μόνος πραγματικός κίνδυνος είναι εγκαύματα από υπερβολικά ζεστό νερό ή δοχεία που λιώνουν.
Εάν η πόρτα δεν κλείνει καλά ή η συσκευή έχει χτυπήματα, τότε πρέπει να ελεγχθεί, γιατί μπορεί να υπάρξει μεγαλύτερη διαρροή από το επιτρεπτό.
Καταστρέφει τα θρεπτικά συστατικά;
Όλες οι μέθοδοι μαγειρέματος επηρεάζουν σε κάποιο βαθμό τη θρεπτική αξία των τροφών. Το μικροκύμα, όμως, επειδή ζεσταίνει γρήγορα, συνήθως διατηρεί περισσότερα θρεπτικά συστατικά από το παρατεταμένο βράσιμο.
Για παράδειγμα:
- Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες (C, Β) χάνονται λιγότερο όταν ο χρόνος μαγειρέματος είναι μικρός.
- Ο ατμός ή το γρήγορο ζέσταμα στο μικροκύμα μπορεί να είναι πιο «φιλικά» στον οργανισμό από άλλες τεχνικές.
Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν στην πραγματικότητα;
Αν και ο ίδιος ο φούρνος δεν είναι επικίνδυνος, υπάρχουν πρακτικά θέματα που πρέπει να προσέχουμε:
- Μη κατάλληλα δοχεία
Πλαστικά χαμηλής ποιότητας μπορεί να απελευθερώσουν χημικά. Χρησιμοποιούμε μόνο δοχεία με σήμανση microwave-safe. - Ανομοιόμορφη θέρμανση
Τα τρόφιμα μπορεί να ζεσταθούν ανομοιόμορφα, αφήνοντας κρύα σημεία όπου επιβιώνουν βακτήρια. Για αυτό ανακατεύουμε, γυρίζουμε και αφήνουμε το φαγητό να «σταθεί» 1–2 λεπτά. - Υπερβολική θέρμανση υγρών
Το νερό μπορεί να υπερθερμανθεί και να «εκραγεί» όταν το κουνήσουμε. Θέρμανση πάντα με μικρά διαστήματα.
Τελικά, πόσο αθώος είναι;
Όταν χρησιμοποιείται σωστά, ο φούρνος μικροκυμάτων είναι πρακτικά ακίνδυνος και συχνά πιο ασφαλής και θρεπτικός από άλλες μεθόδους μαγειρέματος. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι δεν σχετίζονται με την ακτινοβολία, αλλά με λάθος δοχεία και κακή διαχείριση της θερμότητας.
Με λίγη προσοχή, ο μικροκυμάτων μπορεί να παραμείνει ένας αξιόπιστος σύμμαχος στην καθημερινή κουζίνα — και σίγουρα πολύ πιο αθώος από όσο συχνά νομίζουμε.
Πηγή: BBC
