Για κάποιους είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της εμφάνισής τους, ενώ για άλλους εμφανίζονται μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι φακίδες είναι μικρές κηλίδες που συναντώνται κυρίως στο πρόσωπο, τους ώμους και τα χέρια, όμως γιατί δημιουργούνται; Είναι θέμα κληρονομικότητας ή αποτέλεσμα της έκθεσης στον ήλιο; Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο το δέρμα μας παράγει τη μελανίνη.
Τι ακριβώς είναι οι φακίδες;
Οι φακίδες είναι μικρές επίπεδες καφέ ή ανοιχτόχρωμες κηλίδες που εμφανίζονται στο δέρμα. Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν πολλοί, δεν δημιουργούνται επειδή υπάρχουν περισσότερα μελανοκύτταρα (τα κύτταρα που παράγουν μελανίνη). Αντίθετα, στα σημεία όπου εμφανίζονται οι φακίδες, τα ίδια κύτταρα παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα μελανίνης, της φυσικής χρωστικής που δίνει χρώμα στο δέρμα, τα μαλλιά και τα μάτια.
Η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο
Η εμφάνιση των φακίδων σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με τα γονίδια. Ένα από τα σημαντικότερα γονίδια που έχουν συνδεθεί με τις φακίδες είναι το MC1R, το οποίο επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται η μελανίνη. Άτομα με συγκεκριμένες παραλλαγές αυτού του γονιδίου έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν φακίδες, ιδιαίτερα αν έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα, ξανθά ή κόκκινα μαλλιά και ανοιχτόχρωμα μάτια. Ωστόσο, φακίδες μπορούν να εμφανίσουν άνθρωποι κάθε χρώματος δέρματος.
Γιατί γίνονται πιο έντονες το καλοκαίρι;
Η υπεριώδης ακτινοβολία του ήλιου ενεργοποιεί την παραγωγή μελανίνης ως φυσικό μηχανισμό προστασίας του δέρματος. Στα άτομα που έχουν προδιάθεση για φακίδες, η μελανίνη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα, αλλά συγκεντρώνεται σε μικρές περιοχές του δέρματος. Έτσι, οι φακίδες σκουραίνουν και γίνονται πιο εμφανείς μετά την έκθεση στον ήλιο, ενώ τον χειμώνα συχνά ξεθωριάζουν.
Είναι ίδιες με τις πανάδες;
Όχι. Οι φακίδες εμφανίζονται συνήθως από την παιδική ηλικία και επηρεάζονται έντονα από τον ήλιο. Οι πανάδες, αντίθετα, εμφανίζονται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, έπειτα από χρόνια έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία ή λόγω ορμονικών αλλαγών, και συνήθως δεν εξαφανίζονται εύκολα.
Χρειάζονται προστασία από τον ήλιο;
Οι ίδιες οι φακίδες είναι ακίνδυνες και δεν αποτελούν ασθένεια. Ωστόσο, επειδή εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, τα οποία είναι πιο ευαίσθητα στην υπεριώδη ακτινοβολία, η χρήση αντηλιακού και η αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Η προστασία αυτή συμβάλλει τόσο στη διατήρηση της υγείας του δέρματος όσο και στη μείωση της εμφάνισης νέων φακίδων.
Ένα μοναδικό χαρακτηριστικό του δέρματος
Οι φακίδες δεν είναι ελάττωμα ούτε ένδειξη προβλήματος υγείας. Πρόκειται για έναν φυσικό συνδυασμό γενετικής προδιάθεσης και έκθεσης στον ήλιο, που κάνει κάθε πρόσωπο ξεχωριστό. Αυτό που για πολλούς θεωρούνταν κάποτε ατέλεια, σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο ιδιαίτερα και αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης εμφάνισης.
Πηγή: my.clevelandclinic.org
