Ως “Mega City”, χαρακτηρίζεται μια πολύ μεγάλη πόλη, συνήθως με πληθυσμό άνω των 10 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Πρόκειται για τις μεγαλύτερες πόλεις στον κόσμο, με πολλά εκατομμύρια ανθρώπους και ένα εκπληκτικό πολιτιστικό μείγμα στον τεράστιο πληθυσμό τους. Οι υποδομές και το περιβάλλον βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των προβλημάτων, που αντιμετωπίζει κάθε τέτοια μεγαλούπολη και μάλιστα σε υπερθετικό βαθμό.
Η συγκέντρωση του παγκόσμιου πληθυσμού στα αστικά κέντρα είναι μια αυξανόμενη τάση. Το 2015, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, το 54% του πληθυσμού —περίπου 3,96 δισεκατομμύρια άνθρωποι— ζούσε σε πόλεις. Το 2030, αυτό θα αυξηθεί στο 60%. Αυτό το ποσοστό σημαίνει ότι τα αστικά κέντρα θα δεχθούν περίπου 5.000 εκατομμύρια κατοίκους.
Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν, ότι η ελάχιστη δημογραφική πυκνότητα μιας «μέγα πόλης» θα πρέπει να είναι 2.000 άτομα/km2. Αλλά στις μεγάλες πόλεις γινόμαστε όλο και περισσότεροι και αυτή η εικόνα είναι πλέον μέρος της καθημερινότητάς μας. Από την άλλη, χωριά ολόκληρα αδειάζουν και η ύπαιθρος ερημώνει.
Ο αριθμός των μεγαλουπόλεων, εκείνων που ξεπερνούν τα 10 εκατομμύρια κατοίκους, θα πολλαπλασιαστεί και η έννοια της “mega city” θα αντικαταστήσει σιγά σιγά τις απλές μεγαλουπόλεις.
Η ασιατική ήπειρος είναι ο προφανής ηγέτης στη λίστα κατάταξης των μεγαλουπόλεων παγκοσμίως. Οι περισσότερες «mega cities» και οι μεγαλύτεροι αστικοί οικισμοί παγκοσμίως, βρισκονται στην Ασία. Η μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ, η Νέα Υόρκη, βρίσκεται στην 31η στην παγκόσμια κατάταξη.
Mega cities
- Shanghai, China -24,870,900
- Chongqing, China -22,251,500
- Beijing, China -21,893,100
- Guangzhou, China -18,676,600
- Delhi, India -18,498,200
- Kinshasa, Democratic Republic of the Congo -14,970,000
- Karachi, Pakistan -14,910,400
- Shenzhen, China -14,678,000
- Istanbul, Turkey -14,670,000
- Lagos, Nigeria -14,234,000
- Tokyo, Japan -13,960,200
- Moscow, Russia -12,506,500
- Mumbai, India -12,442,400
- SãoPaulo, Brazil -12,141,900
- Chengdu, China -11,241,000
Οι «προγραμματισμένες» mega cities στην Κίνα
Τα παραπάνω στατιστικά δείχνουν τους επίσημους αριθμούς. Στην Κίνα, συγκεκριμένα, αυτά μπορεί να αποκλίνουν από την πραγματικότητα, καθώς εκεί «χτίζονται» δυσανάλογα μεγάλες πόλεις. Κανονικά, οι πόλεις μεγαλώνουν ή συρρικνώνονται μέσω της φυσικής αστικοποίησης. Συχνά όμως, -ειδικά στην Κίνα- οι πολιτικές σκοπιμότητες οδηγούν στη συγχώνευση μίας ή περισσότερων πόλεων κάτω από ενιαία διοίκηση και από πολιτική άποψη, αυτή θεωρείται πράγματι μια ενιαία πόλη.
Η κινεζική κυβέρνηση σχεδιάζει επί του παρόντος να συγχωνεύσει τη μεγαλύτερη μεγαλούπολη της, τη Σαγκάη, με οκτώ γειτονικές πόλεις και να δημιουργήσει την πόλη “Jing-Jin-Ji” με 130 εκατομμύρια κατοίκους! Μια άλλη μεγαλούπολη με προγραμματισμένο πληθυσμό 40 εκατομμυρίων ανθρώπων, σχεδιάζεται να χτιστεί γύρω στο 2030 στο Δέλτα του ποταμού Περλ βόρεια του Χονγκ Κονγκ γύρω από τις σημερινές πόλεις Shenzhen και Guangzhou. Το μέγεθος της καινούριας πόλης, θα αντιστοιχεί στον πληθυσμό ολόκληρης της πολιτείας της Καλιφόρνια.
Σύμφωνα με τα τρέχοντα σχέδια, θα υπάρχουν πάνω από 200 πόλεις με «προγραμματισμένο» πληθυσμό άνω του ενός εκατομμυρίου ανθρώπων σε όλη τη χώρα έως το 2025, και οκτώ από αυτές με περισσότερα από 10 εκατομμύρια κατοίκους.
Η ζωή στις «μέγα-πόλεις»
Σε όλη την ιστορία, οι άνθρωποι μετανάστευσαν σε μεγάλα αστικά κέντρα αναζητώντας ευκαιρίες. Τα επόμενα χρόνια, οικονομικοί λόγοι θα συνεχίσουν να ευνοούν αυτού του είδους τη μετανάστευση. Οι «μέγα-πόλεις», θα κατακτήσουν ένα υψηλό ποσοστό του παγκόσμιου πλούτου και οι τεράστιες δυνατότητές τους θα προσελκύσουν χιλιάδες ανθρώπους.
Πώς ζεις σε μια μεγαλούπολη; Οι ερευνητές προειδοποιούν, ότι τα αστικά κέντρα με πάνω από 50 εκατομμύρια κατοίκους, αποτελούν μια τεράστια πρόκληση, τόσο από άποψη των βασικών υπηρεσιών όσο και των ελάχιστων απαιτούμενων υποδομών και οι υπεύθυνοι καλούνται να αντιμετωπίσουν αυτή την πρόκληση. Η κατασκευή, για παράδειγμα, δρόμων ή μετρό μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες προτού ολοκληρωθεί και διατρέχει τον κίνδυνο να μην συμβαδίσει με τον ρυθμό αύξησης του πληθυσμού.
Μια τέτοια αύξηση θα οδηγήσει επίσης σε αλλαγές στα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, τα οποία, αργά ή γρήγορα, θα αρχίσουν να συγκρούονται με την έλλειψη περιορισμένων φυσικών πόρων.
Μια άλλη πρόκληση, που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι πολιτικοί είναι η κλιματική αλλαγή. Πολλές από αυτές τις «μέγα-πόλεις», βρίσκονται για παράδειγμα σε παράκτιες περιοχές και ανάλογα με το πώς εξελίσσονται οι περιβαλλοντικές συνθήκες, είναι πιθανό τμήματα τους να καταλήξουν κάτω από το νερό.
Οι λύσεις θα προέλθουν από την καινοτομία
Η καινοτομία θα είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, που προκύπτουν από την ανάπτυξη αυτών των μεγαλουπόλεων. Ακολουθούν μερικές από τις πιο σημαντικές πρωτοβουλίες για την επίλυσή τους:
Μείωση του αποτυπώματος άνθρακα, με άλλα λόγια, μετριασμός των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, μέσω μέτρων που στοχεύουν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.
Δημιουργία μηχανισμών με στόχο να αφουγκραστούν τις ανάγκες των κατοίκων αυτών των αστικών κέντρων και έτσι να προωθήσουν τη συμμετοχή των πολιτών και την κοινωνική συνοχή.
Δημιουργία νέων αστικών χώρων πρασίνου, που ελαχιστοποιούν τις επιπτώσεις των αστικών θερμικών νησιών. Στο Σικάγο για παράδειγμα, έχουν ήδη φυτευτεί 70.000 νέα δέντρα στο κέντρο της πόλης για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου. Σε άλλες περιοχές, προωθείται η εγκατάσταση «πράσινης στέγης» με αυτοφυή βλάστηση και η συλλογή και αποθήκευση του νερού της βροχής, ώστε να μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί.
Προώθηση της γεωργίας στις πόλεων, με κάθετους κήπους, που στοχεύουν στον καθαρισμό του αέρα μέσα στα κτίρια μέσω βιοδιήθησης.
Χρήση ηλεκτρονικών εφαρμογών -Internet of Things (IoT)-για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τη διατήρηση της ασφάλειας των πολιτών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.
Υποστήριξη της χρήσης οικολογικά αποδοτικών τεχνολογιών σε όλους τους τομείς, ειδικά κατά το σχεδιασμό νέων κτιρίων.
Ανάπτυξη ενός έξυπνου συστήματος δημόσιων μεταφορών, το οποίο είναι αποτελεσματικό αλλά φιλικό προς το περιβάλλον, με ένα στόλο ηλεκτρικών οχημάτων για παράδειγμα.
Συμπέρασμα
Η αύξηση του αριθμού αυτών των mega cities σε σύντομο χρονικό διάστημα, θα αποτελεί μεγάλη πρόκληση για την ανθρωπότητα σε δημογραφικό, μεταναστευτικό, κοινωνικο-οικονομικό, πολιτικό και περιβαλλοντικό επίπεδο.
Είναι σαφές, ότι ο τρόπος με τον οποίο οι μεγαλουπόλεις συνεχίζουν, να παράγουν και να καταναλώνουν ενέργεια και αγαθά, θα είναι κρίσιμος για την κοινωνική, οικολογική και οικονομική τους επιβίωση. Εδώ, οι πολιτικές για την περιβαλλοντική βιωσιμότητα θα είναι το κλειδί για να αντιμετωπίσουμε, με ελπίδα, μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα.
Πηγές: www.worlddata.info, www.iberdrola.com
