Το κάθε λουλούδι έχει την εποχή του. Η άνοιξη έχει τα πιο πολλά και αρωματικά λουλούδια. Μερικά από αυτά έχουν συνδεθεί με την γιορτή του Πάσχα και καθένα έχει το δικό του ιδιαίτερο συμβολισμό.
Λουλούδια από την ελληνική ύπαιθρο επιλέγονται για το στόλισμα του Επιταφίου, όπως πασχαλιές, ζουμπούλια, βιολέτες, χρυσάνθεμα, ανεμώνες, φρέζιες, ίριδες, λευκές μαργαρίτες, λευκά κρίνα, σκυλάκια, και κρίνοι της Παναγιάς. Ας δούμε τις παραδόσεις πίσω από αυτά τα λουλούδια.
Η παπαρούνα
Η παπαρούνα είναι ένα φυτό άρρηκτα συνδεδεμένο με την ελληνική γη, το Πάσχα και την Άνοιξη. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ήταν το ιερό φυτό της Θεάς Δήμητρας.
Η χριστιανική παράδοση θέλει την παπαρούνα να φυτρώνει κάτω από το σταυρό του Χριστού. Κατα τη διάρκεια της Σταύρωσης, οι σταγόνες από το αίμα του που έπεφταν πάνω στα πέταλα της, μετέτρεψαν τις παπαρούνες από άσπρες που ήταν πριν σε κατακόκκινες.
Η παπαρούνα ήταν επίσης και ιερό φυτό της θεάς Δήμητρας. Φυτρώνοντας σαν παράσιτο αναμεσα στα σιτηρά έκανε αισθητή την παρουσία της Θεάς στα ανοιξιάτικα σπαρτά. Ήταν απαραίτητο στοιχείο και στα Ελευσίνια Μυστήρια όπου οι συμμετέχοντες στόλιζαν τα αγάλματα της θεάς με άνθη παπαρούνας.
Η πασχαλιά
Σύμφωνα με την παράδοση, κάτω από αυτό το δέντρο ξεκουράστηκε η Παναγιά μετά τη Σταύρωση του Χριστού. Όταν κάποια στιγμή αποκοιμήθηκε το δέντρο έριξε τα φύλλα του και την σκέπασε απαλά. Όταν ξύπνησε η Παναγία ευλόγησε το δέντρο, που είχε ως τότε μόνο φύλλα και αυτό άνθισε για πρώτη φορά με ευωδιαστά, μωβ άνθη!
Άλλοι θεωρούν, πως ήταν το δένδρο που πρόσφερε τη δροσιά και τον ίσκιο του στην Παναγία και τον Ιωσήφ, στο ταξίδι τους προς την Αίγυπτο στην προσπάθεια τους να σώσουν τον Χριστό από τη σφαγή του Ηρώδη. Η Παναγία το ευλόγησε να είναι πάντα φορτωμένο με πανέμορφα, ευωδιαστά άνθη.
Άλλη παράδοση θέλει, κοντά στο σημείο που σταυρώθηκε ο Χριστός να είχε φυτρώσει ένας θάμνος, ο οποίος όταν είδε τη Σταύρωση μαράθηκε. Τρεις μέρες μετά που ο Κύριος αναστήθηκε, το δέντρο γέμισε και πάλι μοβ λουλούδια που ευωδίαζαν. Έτσι, ονομάστηκε πασχαλιά.
Τέλος υπάρχει και η παράδοση σύμφωνα με την οποία η πασχάλια, άνθιζε πρώτη από όλα τα λουλούδια, για να αναγγείλει τον ερχομό της άνοιξης και να τη θαυμάσουν οι άνθρωποι. Την Άνοιξη εκείνη όμως, ξύπνησε και ο ήλιος κρυμμένος πίσω από βαριά μαύρα σύννεφα. Οι άνθρωποι ήταν θλιμμένοι και τα υπόλοιπα φυτά ήταν βουβά και μαραμένα. Ο Ιησούς είχε πεθάνει στο σταυρό του μαρτυρίου και όλη η φύση συμμετείχε στο πένθος. Έτσι και αυτή, ντύθηκε πένθιμα κι από λευκά που ήταν μέχρι τότε τα άνθη της έγιναν μοβ.
Κουτσουπιά: Το Δένδρο του Ιούδα
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Γ. Φωτιάδη, «η κουτσουπιά (Cercissiliquastrum) είναι το είδος που αποκαλείται ως «Δένδρο του Ιούδα», που όμως προέκυψε από λάθος μετάφραση, καθώς κανονικά είναι «δένδρο της Ιουδαίας». «Κατά τα άλλα», συνεχίζει, «το είδος πολλές φορές μπερδεύεται με την πασχαλιά και είναι εξαιρετικό καλλωπιστικό.
Θεωρείτε από πολλούς το δέντρο από όπου κρεμάστηκε ο Ιούδας, μετά την προδοσία του. Επειδή όμως ο κορμός του δέντρου είναι ευλύγιστος, ο Ιούδας δεν ξεψύχησε αμέσως. Έμεινε κρεμασμένος για τρεις μέρες. Λέγεται ότι το δέντρο κοκκίνησε από τη ντροπή του, επειδή συνδέθηκε η ύπαρξή του με τον Ιούδα.
Η συκιά
Η συκιά όμως είναι κυρίως το δέντρο, που θεωρείται από τους περισσότερους ως το δέντρο απ’ όπου κρεμάστηκε ο Ιούδας, δένοντας τη ζώνη του σε ένα χοντρό κλαδί του δέντρου. Εκεί παρέμεινε μισοπεθαμένος για τρεις ολόκληρες μέρες και μονάχα όταν αναστήθηκε ο Χριστός, ξεψύχησε. Τότε κατέβηκαν τα όρνια και έφαγαν το σώμα του, για να ελευθερώσουν την ψυχή του και να πάει στην κόλαση.
Από την ημέρα εκείνη η συκιά αυτή δεν έκανε ποτέ ξανά καρπό, και όλοι όσοι περνούσαν από μπροστά της την πετροβολούσαν μια και ήταν συνδεδεμένη με τον προδότη Ιούδα. Το μίσος για το καημένο το δέντρο διατηρήθηκε ως και τον 15ο αιώνα. Όσοι επισκέπτονταν τα Ιεροσόλυμα πήγαιναν σε αυτό το μέρος και μια και δεν ήταν δυνατόν να πετροβολήσουν τον προδότη Ιούδα, πετροβολούσαν τη συκιά.
Γι’ αυτό η συκιά έχει ίσκιο βαρύ κι όποιος κοιμηθεί από κάτω πεθαίνει, όπως πιστεύουν σε κάποια μέρη της Ελλάδας.
Ο βασιλικός
Τον ξύλινο σταυρό πάνω στον οποίο πέθανε ο Ιησούς, οι πρώτοι χριστιανοί τον έθαψαν βαθιά στο χώμα και έμεινε χρόνια πολλά θαμμένος. Όταν έπειτα από καιρό επικράτησε ο χριστιανισμός, η Αγία Ελένη αποφάσισε να βρει και να ξεθάψει τον Τίμιο Σταυρό και να τον στήσει μέσα στην εκκλησία στα Ιεροσόλυμα για να τον προσκυνούν οι χριστιανοί. Μάλιστα λέγεται ότι η Αγία είχε δει όραμα, που την παρακινούσε προς την ιερή της αυτή αποστολή. Πήγε λοιπόν η ίδια στα Ιεροσόλυμα και ζήτησε να μάθει σε ποιο μέρος ήταν θαμμένος ο Σταυρός.
Όμως κανένας χριστιανός δεν ήξερε να της πει. Εκείνοι που πριν από πολλά χρόνια τον είχαν θάψει, δεν ήταν πια στη ζωή. Έβαλε λοιπόν η Αγία Ελένη χιλιάδες εργάτες να σκάψουν όλα τα χωράφια εκεί γύρω. Μετά από πολλούς μήνες χωρίς αποτέλεσμα, μια μέρα, καθώς η Αγία Ελένη βάδιζε μέσα σ’ ένα χωράφι, πάτησε ένα χορτάρι και αμέσως μια γλυκιά μυρωδιά γέμισε τον αέρα. Έσκυψε κι έκοψε ένα κλαδάκι απ’ το φυτό που πάτησε, το μύρισε και τότε κατάλαβε πως αυτό ήταν που σκορπούσε την γλυκιά ευωδιά. Φώναξε τότε έναν εργάτη και του είπε να σκάψει σ’ εκείνο το μέρος, όπου πράγματι βρήκε εκεί τον Τίμιο Σταυρό.
Από εκείνη τη στιγμή, το φυτό ονομάστηκε βασιλικός, γιατί φύτρωσε στο σημείο που ήταν θαμμένος ο Σταυρός, στον οποίο είχε σταυρωθεί ο βασιλιάς του κόσμου ο Ιησούς. Στις εκκλησίες στη γιορτή της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου, μοιράζουν βασιλικό.
«Αγκάθι της Ιερουσαλήμ» ή «Αγκάθι του Χριστού
Το Παλιούρι (Paliurusspina-christii), όπως είναι η ονομασία του, είναι ένα εντυπωσιακό κακτοειδές παχύφυτο, που έχει πολλά αγκάθια και χαρακτηριστικά μικρά λουλούδια σε διάφορα χρώματα. Τα κόκκινα λουλούδια είναι τα πιο συνηθισμένα και υπάρχουν ακόμα ποικιλίες με κίτρινα, λευκά, πράσινα, ροζ, πορτοκαλί αλλά και δίχρωμα άνθη.
Το αγκάθι του Χριστού έχει καταγωγή από την Μαδαγασκάρη. Εισήχθη στην Μέση Ανατολή από τους αρχαίους χρόνους και ο μύθος την συνδέει με το αγκάθινο στεφάνι του Χριστού, εξαιτίας των πολύ μυτερών αγκαθιών του, από τα οποία θεωρήθηκε, ότι φτιάχτηκε αυτό το στεφάνι.
Κρίνοι
Στους Λειψούς, βρίσκεται ο ναός της «Παναγίας του Χάρου». Ονομάστηκε έτσι γιατί στην εικόνα η Παναγία κρατάει στα χέρια της τον Μονογενή Υιό της πάνω στο Σταυρό, με το «Χάρο» να του έχει πάρει τη ζωή. Γι’ αυτό και λέγεται «Παναγία του Χάρου».
Η ιστορία με τα τους κρίνους και την εικόνα της Παναγίας έχει ως εξής: Τον Απρίλη του 1943 κάποια κοπέλα έκοψε άσπρους κρίνους και τους έβαλε επάνω σ’ αυτήν την εικόνα. Oι κρίνοι μετά από λίγες ημέρες ξεράθηκαν. Πέρασαν εβδομάδες, μήνες αλλά οι ξεροί κρίνοι κατά τρόπο θαυμαστό άρχιζαν κάπου κάπου να βγάζουν μπουμπούκια. Ιδίως τον Ιούλιο. Στις 23 Αυγούστου, ημέρα εορτής του Ναού, στα Εννιάμερα, άνοιξαν σαν τέλειοι κρίνοι.
Σύμφωνα με άλλη παράδοση, τις τελευταίες ώρες της ζωής του Χριστού, άνθιζαν κρίνοι κάθε φορά που ο ιδρώτας του Ιησού έπεφτε πάνω στο χώμα!
Το ρόδο της Ιεριχούς
Το Ρόδο της Ιεριχούς ή Ρόδο της ερήμου ή φυτό της Νεκρανάστασης είναι απο τα πιο εντυπωσιακα φυτά που συναντάμε παγκοσμίως! Εχει την ιδιότητα να μήν “πεθαίνει” ποτέ αφού μπορεί να επιβιώνει για χρόνια σε απόλυτη ξηρασία και να ξαναζωντανεύει μέσα σε μερικές ώρες με λίγο νερό! Συμβολίζει την αιωνιότητα και το άφθαρτο. Αυτό το φυτό συνδέεται με την ανάσταση και την αθανασία, γιατί δεν μαραίνεται ποτέ. Ζωντανεύει και ανοίγει μέσα στο νερό και όταν είναι έξω από το νερό κλείνει χωρίς να μαραθεί. Φέρνει καλοτυχία και εκπλήρωση επιθυμιών.
Ο μύθος λέει πως το ρόδο συντρόφευε την Παναγιά στο μοναχικό ταξίδι που έκανε από τα Ιεροσόλυμα μέχρι την Αίγυπτο. Το ρόδο απο σεβασμό στην χάρη της Παναγιάς άνοιγε κάθε φορά που αυτή έκανε στάση και στη συνέχεια έκλεινε για την ακολουθήσει, όταν συνέχιζε το δρόμο της. Η Παναγία δάκρυσε απο συγκίνηση και τα ρόδα άνοιξαν από τα δάκρυα της! Εκείνη τα ευλόγησε να μην πεθαίνουν ποτέ!
Όσοι κατάγεστε από κάποιο χωριό της πατρίδας μας, ρωτήστε τις γιαγιάδες σας για τους θρύλους και τις παραδόσεις, που συνδέουν πολλά λουλούδια με τη γιορτή του Πάσχα. Σίγουρα θα μάθετε κάτι περισσότερο.
