Το εύρημα ότι κατά μέσο όρο οι αριστερόχειρες ζουν εννέα χρόνια λιγότερο, εμφανίστηκε σε δύο άρθρα στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 από τους Αμερικανούς ψυχολόγους Diane Halpern και Stanley Coren. Και ο λόγος είναι σχετικά απλός: σε έναν κόσμο αποκλειστικά σχεδιασμένο για δεξιόχειρες οι αριστερόχειρες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να τραυματιστούν σοβαρά. Και είναι αρκετοί που το πιστεύουν μέχρι σήμερα. Υπάρχει όμως κάποια αλήθεια σε αυτό;
Ποια θα μπορούσε να είναι η εξήγηση για τον πρόωρο θάνατο των αριστερόχειρων;
Έχει να κάνει με το γεγονός ότι τα εργαλεία δεν είναι σχεδιασμένα για αυτούς; Τα μαχαίρια και τα ψαλίδια π.χ δυσκολεύουν τους αριστερόχειρες επειδή είναι σχεδιασμένα για δεξιόχειρες, με αποτέλεσμα πολλά ατυχήματα. Αλλά σίγουρα τίποτα τέτοιο δεν θα μπορούσε να ευθύνεται για τη μείωση της ζωής τους κατά σχεδόν μια δεκαετία. Αν αυτό ήταν αλήθεια, θα ήταν ο μεγαλύτερος μεμονωμένος προγνωστικός δείκτης που είχαμε για το προσδόκιμο ζωής. Θα ήταν σαν να καπνίζουμε 120 τσιγάρα την ημέρα και να κάνουμε πολλά άλλα επικίνδυνα πράγματα ταυτόχρονα. Είναι όμως ηπραγματικά πολύ απίθανο να μην το είχε εντοπίσει κάποιος επιδημιολόγος προηγουμένως. Αν όμως είναι τόσο απίθανο, γιατί δημοσιεύτηκε σε έγκριτα ακαδημαϊκά περιοδικά;
Πως διεξήχθη η έρευνα
Οι μελέτες διεξήχθησαν στη Νότια Καλιφόρνια, όπου δημοσιεύονται λίστες με όλους όσους έχουν πεθάνει. Οι ερευνητές πήραν τη λίστα με τα άτομα που είχαν πεθάνει πρόσφατα και επικοινώνησαν με τις οικογένειές τους, ρωτώντας αν ο συγγενής τους ήταν δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας. Εξετάζοντας 2.000 περιπτώσεις, είδαν ότι η μέση ηλικία θανάτου των αριστερόχειρων ήταν περίπου εννέα χρόνια μικρότερη από αυτή των δεξιόχειρων. Με αυτό σαν βάση, κατέληξαν στο συμπέρασμα, ότι οι αριστερόχειρες πέθαναν νωρίτερα. Με την πρώτη ματιά, αυτό φαίνεται πειστικό.
Τι έκαναν λάθος οι ερευνητές;
«Το λάθος τους ήταν ότι κοιτούσαν μόνο τους νεκρούς». Το ποσοστό αριστεροχειρίας είναι περίπου 10% ή 11%, αλλά μειώθηκε τεχνητά με αρχή τη βικτοριανή περίοδο, όπου επιβάλλονταν η χρήση του δεξιού χεριού ακόμα και βίαια. Όχι μόνο ενθαρρύνονταν οι αριστερόχειρες να γίνουν δεξιόχειρες αλλά η ζωή τους ήταν αρκετά δύσκολη. Ειδικά όταν ήρθε η υποχρεωτική φοίτηση και ήταν υποχρεωμένοι να γράφουν με το δεξί, δυσκολεύονταν και να θεωρούνταν ακόμα και ηλίθιοι. Έτσι, μερικοί από τους ανθρώπους, στις λίστες της Καλιφόρνια με τους νεκρούς, μπορεί κάλλιστα να γεννήθηκαν αριστερόχειρες, αλλά να πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους παριστάνοντας τους δεξιόχειρες. Οι οικογένειές τους θα τους είχαν περιγράψει ως τέτοιους, όταν οι ερευνητές πήγαν να ρωτήσουν. Αυτό αποτελεί στρέβλωση των αποτελεσμάτων τους.
Η ιδέα λοιπόν ότι οι αριστερόχειρες πεθαίνουν εννέα χρόνια νωρίτερα από τους δεξιόχειρες είναι μύθος. Τι γίνεται όμως με τους μη θανατηφόρους τραυματισμούς; Πρέπει να ανησυχούμε π.χ για άτομα που παλεύουν στην κουζίνα με μαχαίρια σχεδιασμένα για δεξιόχειρες; Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις, ότι οι αριστερόχειρες είναι πιο πιθανό να έχουν μικροατυχήματα, αλλά είναι απίθανο να επηρεάζει το ποσοστό θνησιμότητας.
Πηγή: www.bbc.com