Η ζώνη ασφαλείας στο αεροπλάνο μπορεί να φαίνεται σαν μια απλή τυπική διαδικασία πριν από την απογείωση. Στην πραγματικότητα, όμως, αποτελεί ένα από τα βασικότερα μέτρα προστασίας των επιβατών κατά τις πιο κρίσιμες φάσεις μιας πτήσης.
Η απογείωση είναι μια περίοδος κατά την οποία το αεροσκάφος επιταχύνει έντονα, αλλάζει γρήγορα ύψος και μπορεί να αντιμετωπίσει αναταράξεις ή άλλες ξαφνικές μεταβολές. Για τον λόγο αυτό, οι κανονισμοί απαιτούν οι επιβάτες να βρίσκονται καθισμένοι και δεμένοι κατά την τροχοδρόμηση, την απογείωση και την προσγείωση. Η EASA προβλέπει συγκεκριμένα ότι πριν από την απογείωση και την προσγείωση οι επιβάτες πρέπει να βρίσκονται στις θέσεις τους με τις ζώνες ή τα συστήματα συγκράτησης σωστά ασφαλισμένα.
Η ζώνη συγκρατεί το σώμα σε απότομες κινήσεις
Ο βασικός ρόλος της ζώνης είναι απλός: εμποδίζει το σώμα να κινηθεί ανεξέλεγκτα όταν το αεροσκάφος επιταχύνει, επιβραδύνει ή αλλάζει απότομα κίνηση.
Κατά την απογείωση, το αεροπλάνο αναπτύσσει μεγάλη ταχύτητα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Σε κανονικές συνθήκες αυτό δεν δημιουργεί πρόβλημα, επειδή το σώμα στηρίζεται στο κάθισμα. Αν όμως υπάρξει ξαφνικό φρενάρισμα ή μια απότομη αλλαγή στην κίνηση, η αδράνεια μπορεί να ωθήσει τον επιβάτη προς τα εμπρός.
Η FAA εξηγεί ότι οι ζώνες των αεροπλάνων έχουν σχεδιαστεί ώστε να συγκρατούν τον επιβάτη κατά τις κρίσιμες φάσεις της πτήσης και να περιορίζουν την κίνηση του σώματος προς τα εμπρός. Για να λειτουργούν σωστά, πρέπει να εφαρμόζουν χαμηλά και σφιχτά γύρω από τους γοφούς και όχι ψηλά στην κοιλιά.
Η προστασία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια έκτακτη διακοπή απογείωσης. Αν οι πιλότοι χρειαστεί να σταματήσουν το αεροσκάφος ενώ αυτό έχει ήδη αναπτύξει σημαντική ταχύτητα, η επιβράδυνση μπορεί να είναι έντονη. Η ζώνη βοηθά τον επιβάτη να παραμείνει στη θέση του και μειώνει τον κίνδυνο πρόσκρουσης στο μπροστινό κάθισμα ή σε άλλα σημεία της καμπίνας.
Οι αναταράξεις μπορεί να εμφανιστούν χωρίς προειδοποίηση
Η ζώνη δεν προστατεύει μόνο σε περίπτωση σοβαρού περιστατικού. Ένας από τους συχνότερους λόγους για τους οποίους είναι σημαντική είναι οι αναταράξεις.
Οι αναταράξεις προκαλούνται από ακανόνιστες κινήσεις του αέρα και μπορεί να σχετίζονται με καιρικά μέτωπα, καταιγίδες, ορεινές περιοχές ή ρεύματα αέρα σε μεγάλο ύψος. Μπορεί ακόμη να εμφανιστούν σε φαινομενικά καθαρό ουρανό και χωρίς αρκετό χρόνο για προειδοποίηση.
Κατά την απογείωση το αεροπλάνο περνά από διαφορετικά στρώματα της ατμόσφαιρας, επομένως μπορεί να υπάρξουν μικρές ή μεγαλύτερες αναταράξεις. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα ανατάραξης από τα ίχνη άλλου αεροσκάφους, γνωστής ως wake turbulence. Κάθε αεροπλάνο που παράγει άντωση δημιουργεί στροβίλους πίσω από τα φτερά του, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν άλλο αεροσκάφος.
Σε μέτριες αναταράξεις, οι επιβάτες μπορεί να αισθανθούν έντονη πίεση πάνω στη ζώνη, ενώ αντικείμενα που δεν είναι ασφαλισμένα μπορεί να μετακινηθούν. Σε σοβαρότερες αναταράξεις, ένας επιβάτης χωρίς ζώνη μπορεί να εκτιναχθεί από το κάθισμά του.
Η FAA αναφέρει ότι οι αναταράξεις αποτελούν σημαντική αιτία τραυματισμών κατά την πτήση και συστήνει οι επιβάτες να έχουν τη ζώνη τους δεμένη ακόμη και όταν η σχετική φωτεινή ένδειξη έχει σβήσει, εφόσον παραμένουν καθισμένοι.
Γιατί η απογείωση θεωρείται κρίσιμη φάση της πτήσης
Η απογείωση απαιτεί από το πλήρωμα αυξημένη συγκέντρωση και δυνατότητα άμεσης αντίδρασης. Σε μικρό χρονικό διάστημα πραγματοποιούνται η τελική επιτάχυνση στον διάδρομο, η απογείωση και η αρχική άνοδος.
Για τον επιβάτη, η καλύτερη προετοιμασία είναι να βρίσκεται στη θέση του, με τη ζώνη σωστά δεμένη και τον χώρο γύρω του οργανωμένο. Αυτός είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο πριν από την απογείωση ζητείται να έχουν ασφαλιστεί οι αποσκευές, να έχει τοποθετηθεί το κάθισμα στην προβλεπόμενη θέση και να παραμένουν ελεύθερες οι έξοδοι και οι διάδρομοι.
Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, η ζώνη βοηθά να παραμείνει ο επιβάτης προστατευμένος μέχρι το αεροσκάφος να σταματήσει και να δοθούν οδηγίες από το πλήρωμα. Αν πολλοί άνθρωποι βρίσκονταν όρθιοι ή εκτός θέσης κατά τη διάρκεια ενός απότομου συμβάντος, θα αυξανόταν τόσο ο κίνδυνος τραυματισμού όσο και η δυσκολία μιας πιθανής εκκένωσης.
Η χρήση της ζώνης δεν σημαίνει ότι η απογείωση είναι μια ιδιαίτερα επικίνδυνη διαδικασία. Οι εμπορικές πτήσεις λειτουργούν με αυστηρούς κανόνες ασφαλείας και πολλαπλά επίπεδα πρόληψης. Η ζώνη αποτελεί ακριβώς ένα από αυτά τα απλά μέτρα που περιορίζουν τις συνέπειες ενός απρόβλεπτου γεγονότος.
Για αυτόν τον λόγο, η FAA απαιτεί τη σωστή χρήση της ζώνης κατά την τροχοδρόμηση, την απογείωση και την προσγείωση και συστήνει να παραμένει δεμένη όποτε ο επιβάτης βρίσκεται στη θέση του.
Η ζώνη ασφαλείας στο αεροπλάνο, λοιπόν, δεν αποτελεί μια τυπική οδηγία που μπορεί να αγνοηθεί. Είναι ένας απλός μηχανισμός που κρατά το σώμα στη σωστή θέση σε περίπτωση απότομης επιτάχυνσης, φρεναρίσματος ή ανατάραξης. Και επειδή ορισμένες από αυτές τις καταστάσεις μπορούν να εμφανιστούν ξαφνικά, η καλύτερη συνήθεια είναι να παραμένει δεμένη όχι μόνο κατά την απογείωση, αλλά όσο γίνεται περισσότερο κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Πηγή: EAS Bcn
