Καστοριά, μια πανέμορφη πόλη, πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς στην δυτική Μακεδονία.
Είναι χτισμένη πάνω σε χερσόνησο της λίμνης Ορεστιάδας, σε υψόμετρο 700μ. περίπου από την επιφάνεια της θάλασσας, ανάμεσα στα βουνά Βίτσι και Γράμμο. Η λίμνη περιβάλλει την πόλη με ένα μοναδικό τρόπο, που νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε νησί.
Γνωστή και ως Ορεστιάδα, από τον μυθικό Ορέστη που κατέφυγε στην περιοχή μετά τον φόνο του πατέρα του Αγαμέμνονα, η λίμνη της Καστοριάς, όπως είναι ευρέως γνωστή, σε μαγεύει από τη πρώτη στιγμή. Η έκτασή της καλύπτει 28 τετ. χλμ., το βάθος της φτάνει τα 10 μ., ενώ η ακτογραμμή της αγγίζει τα 30 χλμ.
Έχει συμπεριληφθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας «Natura 2000», αφού φιλοξενεί περισσότερα από 200 είδη πουλιών, όπως αργυροπελεκάνοι, σταχτόχηνες, κύκνοι, πάπιες, ερωδιοί, κορμοράνοι κ.α., ενώ είναι η δεύτερη πλουσιότερη λίμνη σε αλιεύματα στη χώρα.
Στην γύρω περιοχή φωλιάζουν αρπακτικά πουλιά, ενώ συναντώνται και βίδρες.
Πρόκειται λοιπόν για ένα σημαντικό υγριοβιότοπο, που δικαίως έχει χαρακτηριστεί ως «Μνημείο Φυσικού Κάλλους».
Τα 6 χλμ παραλίμνιου δρόμου περιμετρικά της χερσονήσου, η «γυρολιμνιά» όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι είναι η καρδιά της πόλης. Ιδανικό μέρος για βόλτα, χαλάρωση, ποδήλατο, κανό καγιάκ, θαλάσσιο ποδήλατο κ.α.
Καστοριανά καράβια, που συναντάς μόνο στην περιοχή της Καστοριάς), ψαράδες και πλήθος πουλιών– πολλά από τα οποία είναι σπάνια και απειλούμενα είδη, θα ομορφύνουν τη βόλτα σας. Είναι μάλιστα τόσο εξοικειωμένα με τους ανθρώπους, που άφοβα θα σε πλησιάσουν, για να τα ταΐσεις ή να τα φωτογραφίσεις.
Η Καστοριά φημίζεται και για τις περίπου 80 βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες της και είναι η μόνη πόλη, με εξαίρεση το Άγιον Όρος, όπου διασώζονται φορητές εικόνες της Κρητικής Σχολής και μάλιστα πρώιμης τεχνοτροπίας.
Το μοναστήρι της Μαυριώτισσας του 11ου αιώνα είναι τοιχογραφημένο και στην εξωτερική όψη, όπως συνηθίζεται στη Βόρεια Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Στις τοιχογραφίες του ναού, επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας, είχαν αφαιρεθεί τα μάτια από όλα τα εικονιζόμενα πρόσωπα.
Τα αρχοντικά της Καστοριάς, είναι ένα ακόμα στολίδι της πόλης. Η χαρακτηριστική μεταβυζαντινή αρχιτεκτονική τους και η πλούσια εσωτερική διακόσμηση είναι δείγματα της οικονομικής άνθησης, που γνώρισε η περιοχή, κυρίως χάρη στο εμπόριο της γούνας.
Επισκεφτείτε επίσης το Δισπηλιό, όπου βρέθηκε ο πρώτος λιμναίος οικισμός του 5000πχ. Στο αρχαιολογικό πάρκο της πόλης ο Δήμος έχει δημιουργήσει μια πίστη αναπαράσταση του προϊστορικού λιμναίου οικισμού. Εντυπωσιακό είναι και το σπήλαιο του Δράκου με τις επτά λίμνες, τις τρεις γέφυρες και απείρου κάλλους σταλακτίτες και σταλαγμίτες.
Τα μεσαιωνικά τείχη, τα μουσεία (βυζαντινό, λαογραφικό, ενδυματολογικό), το μουσείο Κέρινων Ομοιομάτων στο Μαυροχώρι, το Δημοτικό Ενυδρείο, είναι εκεί για να μη σας αφήσουν να βαρεθείτε.
Και μην ξεχνάτε το χιονοδρομικό κέντρο του Βιτσίου (μόλις 22χλμ. μακριά), τα Ραγκουτσάρια του Ιανουαρίου, το πρώτο καρναβάλι της χρονιάς και τέλος το περίφημο River Party στο γειτονικό Νεστόριο.
Αν έπρεπε να χαρακτηρίσω την Καστοριά, θα έλεγα, ότι η φύση και η παράδοση είχαν κέφια. Σε συνδυασμό με τους ζεστούς και φιλόξενους ανθρώπους, το καλό φαγητό και τις προσιτές τιμές είναι ακαταμάχητος προορισμός, για όλες τις εποχές, ακόμα και το χειμώνα, όπου η ομορφιά της παγωμένης λίμνης, εντυπωσιάζει.
Και θα κλείσω με τα δυσάρεστα. Η Καστοριά είναι μια πόλη, που τρώει τα παιδιά της. Η μείωση του πληθυσμού σύμφωνα με τις τελευταίες απογραφές είναι δραματική. Η ανεργία φτάνει μέχρι και το 50% και το κύμα της μετανάστευσης κυρίως στους νέους μέχρι και 40 ετών, μοιάζει ασταμάτητο. Το εργατικό δυναμικό μειώνεται, επιχειρήσεις κλείνουν ή υπολειτουργούν.
Στο εμπορικό και κοινωνικό κέντρο της πόλης κυριαρχεί η εγκατάλειψη. Στην ιστορική πλατεία Ομονείας, και στην οδό Μητροπόλεως για παράδειγμα, που έσφυζαν από ζωή, τα κλειστά ρολά, τα σπασμένα τζάμια, τα άδεια κτίρια, σου φέρνουν ένα σφίξιμο στο στομάχι.
Η Καστοριά είναι το κέντρο μιας υπεραιωνόβιας βιομηχανίας στην Ελλάδα, το τελευταίο εναπομείναν κέντρο παραγωγής γούνας στην Ευρώπη, ενώ η Ελλάδα είναι και μια από τις λίγες χώρες της ΕΕ όπου εξακολουθεί να επιτρέπεται η εκτροφή γουνοφόρων ζώων, παρά τις πιέσεις από φιλοζωικές οργανώσεις σε εσωτερικό και εξωτερικό.
Το πλήγμα στο ελληνικό εμπόριο γούνας απηχεί απώλειες και σε άλλους τομείς, όπως η γεωργία, από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος. Αλλά πουθενά δεν είναι τόσο έντονο το πρόβλημα όσο στην Καστοριά, η οποία επέζησε της καταστροφικής δεκαετούς οικονομικής κρίσης στη χώρα χάρη στις εξαγωγές γούνας, σύμφωνα με το Reuters.
Χωρίς εγχώρια αγορά όμως, πλέον, δε φαίνεται να υπάρχει φως στο τέλος του τούνελ.
Η Καστοριά συνεχίζει να είναι μια πανέμορφη πόλη, που αναπολεί και τιμά το ένδοξο και πλούσιο παρελθόν της. Για να έχει όμως και μέλλον χρειάζεται πρώτα από όλα κρατικός σχεδιασμός.
Ο Τουρισμός αποτελεί μια τονωτική ένεση για την οικονομία της πόλης, και την αξίζει και την κερδίζει καθημερινά με το σπαθί της.
ΠΑΜΕ Καστοριά λοιπόν.
Σίγουρα θα φύγουμε «πλουσιότεροι».
Σίγουρα θα τη νοσταλγήσουμε.
Σίγουρα θα επιστρέψουμε.
