Η εποχική κατάθλιψη τείνει να κάνει την εμφάνισή της όταν η καλοκαιρινή ζέστη δίνει τη θέση της στη μουντάδα και το κρύο του χειμώνα. Με συμπτώματα όπως η ανεξήγητη θλίψη, η έλλειψη ενέργειας και η απώλεια ενδιαφέροντος για άλλοτε αγαπημένες δραστηριότητες, η εποχική κατάθλιψη είναι από τις πιο συχνές μορφές κατάθλιψης.
Μάθετε τα πάντα για την εποχιακή κατάθλιψη, την επιστημονική εξήγησή της και τους τρόπους με τους οποίους αυτή αντιμετωπίζεται από τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Παράγοντες που συνδράμουν στην εμφάνιση της εποχικής κατάθλιψης
Η εποχική κατάθλιψη είναι ένας τύπος κατάθλιψης που δημιουργείται από τις αλλαγές των εποχών και εμφανίζεται, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, το φθινόπωρο, όταν ο ήλιος ξεκινά να πέφτει νωρίτερα και ο καιρός, πλέον, δεν επιτρέπει πολλές απολαυστικές καλοκαιρινές δραστηριότητες. Σε αντίθεση με μία κοινή φθινοπωρινή ή χειμερινή μελαγχολία, η εποχική κατάθλιψη δύναται να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη σκέψη, την ψυχοσύνθεση και, κατ’ επέκταση, τη λειτουργικότητα ενός ατόμου στην καθημερινότητά του. Ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό της εποχικής κατάθλιψης, πάντως, μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και την άνοιξη ή το καλοκαίρι.
Η επιστημονική βάση της εποχικής κατάθλιψης
Η εποχική κατάθλιψη έχει να κάνει, μεν, με την προδιάθεση του ψυχικού υποβάθρου του κάθε ατόμου, εξηγείται, δε επιστημονικά: όταν σκοτεινιάζει νωρίτερα, το βιολογικό μας ρολόι αλλάζει, πράγμα το οποίο, ως εκ τούτου, επηρεάζει τον ύπνο, τις ορμόνες και τη διάθεσή μας για κοινωνικοποίηση και πραγματοποίηση των συνηθισμένων μας δραστηριοτήτων. Πέραν του ότι προσλαμβάνουμε σημαντικά μικρότερο ποσοστό βιταμίνης D από τον ήλιο, oυσίες όπως η σεροτονίνη και η μελατονίνη, που ευθύνονται για την ευφορία και την καλή μας διάθεση, εκκρίνονται σε μειωμένες ποσότητες.
Τα συμπτώματα της εποχικής κατάθλιψης
Η συνήθης συμπτωματολογία της εποχικής κατάθλιψης δε διαφέρει ιδιαίτερα από το σύνολο των συμπτωμάτων που συναντώνται σε κάθε μορφή κατάθλιψης. Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της εποχικής κατάθλιψης είναι τα εξής:
- Έντονο άγχος ή/και θλίψη.
- Απώλεια ενέργειας και ανυπόφορη κόπωση.
- Εμφανής αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες και, κατ’ επέκταση, στο βάρος (απώλεια βάρους ή παχυσαρκία)
- Αίσθημα απελπισίας, ενοχής ή απόγνωσης.
- Διαταραχές της διάθεσης, με έντονη ευαισθησία και συχνές εναλλαγές.
- Δυσκολία στη συγκέντρωση.
- Κοινωνική αποξένωση και απώλεια ενδιαφέροντος για άλλοτε συνηθισμένες δραστηριότητες.
- Διαταραχές στο πρόγραμμα ύπνου (δυσκολία ή εκτεταμένο ωράριο).
- Σκέψεις που αφορούν στον αυτοτραυματισμό ή την αυτοκτονία.
Η διάγνωση και αντιμετώπιση της εποχικής κατάθλιψης
Στις περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα είναι ιδιαίτερα επίμονα και διαρκούν για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, τις περισσότερες ημέρες, τότε επιβάλλεται να απευθυνθείτε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η διάγνωση της εποχικής κατάθλιψης θα γίνει αν ο ειδικός κρίνει πως τα συμπτώματα πράγματι οφείλονται στην αλλαγή της εποχής. Στους τρόπους αντιμετώπισης συγκαταλέγονται η ψυχοθεραπεία, η λήψη φαρμακευτικής αγωγής (αντικαταθλιπτικά χάπια) και η χορήγηση συμπληρώματος βιταμίνης D. Η αντιμετώπιση, πάντως, διαφέρει ανάλογα με τον ασθενή.
Πηγές: www.nhs.uk, www.mayoclinic.org, my.clevelandclinic.org
