O αναστεναγμός συνδέεται συχνά με την ανακούφιση, την λύπη και το άγχος. Συμπεριλαμβάνεται στην γλώσσα του σώματος και κατά ένα τρόπο, αποτελεί ένδειξη της διάθεση του ατόμου.
Παράλληλα όμως, είναι και ένα σημαντικό αντανακλαστικό, που διατηρεί τους πνεύμονές μας υγιείς και οι ερευνητές μόλις ανακάλυψαν το μηχανισμό στον εγκέφαλό μας που τον ελέγχει.
Μία ομάδα επιστημόνων εντόπισε δύο μικροσκοπικές ομάδες νευρώνων στο εγκεφαλικό στέλεχος, που μετατρέπουν αυτόματα τις κανονικές αναπνοές σε αναστεναγμούς-όταν οι πνεύμονές μας χρειάζονται κάποια επιπλέον βοήθεια – και αυτό το κάνουν περίπου κάθε 5 λεπτά (ή 12 φορές την ώρα), ανεξάρτητα από το εάν σκεφτόμαστε κάτι στενάχωρο και καταθλιπτικό ή όχι.
Εν μέρει, αναστενάζουμε όταν είμαστε συναισθηματικά φορτισμένοι, επειδή λειτουργεί ως «κουμπί επαναφοράς» για το σώμα μας. Επιστημονικά, ένας αναστεναγμός ορίζεται ως μια βαθιά αναπνοή – ή πιο συγκεκριμένα, μια βαθιά εισπνοή.
Οι έρευνες
Ξεκινώντας στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η έρευνα σε τρωκτικά και αργότερα σε ανθρώπους, έδειξε ότι ο αναστεναγμός εξυπηρετεί μια ουσιαστική λειτουργία ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΣ τους πνεύμονες.
Εάν οι άνθρωποι απλώς ανέπνεαν με τον ΙΔΙΟ ΟΓΚΟ των πνευμόνων όλη την ώρα, τότε οι κυψελίδες – μικροσκοπικοί σάκοι αέρα στους πνεύμονες – θα ξεφούσκωναν. Αυτό θα έκανε τους πνεύμονες άκαμπτους και θα παρεμπόδιζε την ουσιαστική ανταλλαγή οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα. Μια βαθιά εισπνοή κάθε τόσο, διογκώνει πλήρως τις κυψελίδες, καθιστώντας τους πνεύμονες ξανά εύκαμπτους και αποκαθιστώντας την ανταλλαγή αερίων.
Το να παίρνετε μια βαθιά ανάσα κατά παραγγελία δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα.
Άγχος και αναστεναγμός
Αυτή η «επαναφορά» μέσω του αναστεναγμού, ρυθμίζει την αναπνοή μας και μας κρατά υγιείς – αλλά έχει επίσης ένα σημαντικό όφελος για τη συναισθηματική μας κατάσταση.
Όταν είμαστε αγχωμένοι, η μυϊκή ένταση αυξάνεται σταδιακά και η αναπνοή μας γίνεται ακανόνιστη. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να αντιμετωπιστούν με έναν αναστεναγμό: οι αναστεναγμοί τεντώνουν τους αναπνευστικούς μύες, μειώνουν την ένταση των μυών στο σώμα, μειώνουν την αναπνευστική ανωμαλία και αποκαθιστούν τα επίπεδα οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα όταν γίνονται πολύ χαμηλά ή υψηλά. Με αυτόν τον τρόπο, οι αναστεναγμοί μας επαναφέρουν στα φυσιολογικά επίπεδα, κάτι που οδηγεί σε ένα αίσθημα ανακούφισης.
Γιατί λοιπόν είναι τόσο σημαντικός ο αναστεναγμός
Αποδεικνύεται, ότι χωρίς αυτόν, οι μικροσκοπικοί σάκοι που μοιάζουν με μπαλόνια στους πνεύμονές μας, γνωστοί ως κυψελίδες, μπορούν να καταρρεύσουν και να δυσκολευτούν να φουσκώσουν ξανά.
Όταν οι κυψελίδες καταρρέουν, θέτουν σε κίνδυνο την ικανότητα του πνεύμονα να ανταλλάσσει οξυγόνο και διοξείδιο του άνθρακα. Ο μόνος τρόπος για να ανοίξουν ξανά είναι να αναστενάξουν, πράγμα που φέρνει διπλάσιο όγκο αέρα από μια κανονική αναπνοή!
Για τους περισσότερους από εμάς αυτό δεν είναι πρόβλημα, αλλά για άτομα που υποφέρουν από καταστάσεις που τους εμποδίζουν να αναπνεύσουν βαθιά – ή, στο άλλο άκρο του φάσματος, που αναστενάζουν τόσο συχνά που γίνεται εξουθενωτικό – δεν είναι τόσο απλό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να διερευνηθεί πώς ρυθμίζεται η λειτουργία αυτή.
Συναισθηματικός αναστεναγμός
Ένα πράγμα που εξακολουθεί να παραμένει μυστήριο, ωστόσο, είναι αν ο συναισθηματικός αναστεναγμός λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο.
“Υπάρχει σίγουρα ένα συστατικό του αναστεναγμού, που σχετίζεται με μια συναισθηματική κατάσταση. Όταν είσαι αγχωμένος, για παράδειγμα, αναστενάζεις περισσότερο”, είπε ο Feldman. «Μπορεί οι νευρώνες στις περιοχές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται το συναίσθημα να προκαλούν την απελευθέρωση των νευροπεπτιδίων του αναστεναγμού – αλλά δεν το γνωρίζουμε αυτό».
Θα πρέπει να περιμένουμε την απάντηση σε αυτή την ερώτηση, αλλά στο μεταξύ, μην αισθάνεστε άσχημα, όταν αναστενάζετε με την καρδιά σας. Οι κυψελίδες σας θα σας ευχαριστήσουν για αυτό.
Πηγές: www.sciencealert.com, psyche.co
