Η φωτογήρανση είναι η πρόωρη γήρανση του δέρματος που προκαλείται κυρίως από τη χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Εκδηλώνεται με λεπτές και βαθύτερες ρυτίδες, δυσχρωμίες, χαλάρωση, τραχιά υφή και ανομοιόμορφο τόνο. Σε αντίθεση με τη φυσιολογική γήρανση, μεγάλο μέρος της φωτογήρανσης μπορεί να προληφθεί, αρκεί η προστασία να είναι καθημερινή και σταθερή.
Η υπεριώδης ακτινοβολία δρα αθροιστικά. Δεν μας επηρεάζει μόνο κατά την ηλιοθεραπεία ή τις ημέρες που περνάμε στην παραλία, αλλά και στις καθημερινές μετακινήσεις, στη βόλτα, στην οδήγηση και σε κάθε δραστηριότητα σε εξωτερικό χώρο. Η συστηματική προστασία περιορίζει όχι μόνο την πρόωρη εμφάνιση ρυτίδων και κηλίδων, αλλά και τις σοβαρότερες βλάβες που συνδέονται με τη μακροχρόνια έκθεση στον ήλιο.
Η καθημερινή φωτοπροστασία είναι το σημαντικότερο βήμα
Το αντηλιακό αποτελεί τη βάση κάθε στρατηγικής κατά της φωτογήρανσης. Επιλέγουμε προϊόν ευρέος φάσματος, το οποίο προστατεύει από την ακτινοβολία UVA και UVB, με δείκτη SPF 30 ή υψηλότερο. Το εφαρμόζουμε κάθε πρωί στο πρόσωπο, στον λαιμό, στα αυτιά, στο ντεκολτέ και στα χέρια, δηλαδή στα σημεία που μένουν συχνότερα ακάλυπτα.
Η ποσότητα έχει σημασία, καθώς η πολύ λεπτή εφαρμογή μειώνει την πραγματική προστασία. Όταν βρισκόμαστε για πολλές ώρες έξω, ιδρώνουμε ή κολυμπάμε, χρειάζεται ανανέωση περίπου κάθε δύο ώρες και αμέσως μετά το νερό ή το έντονο σκούπισμα.
Το αντηλιακό, ωστόσο, δεν λειτουργεί μόνο του. Τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας αναζητούμε σκιά, φοράμε καπέλο με φαρδύ γείσο, γυαλιά ηλίου και ρούχα που καλύπτουν το δέρμα. Αποφεύγουμε επίσης το τεχνητό μαύρισμα, επειδή οι συσκευές solarium εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία και συμβάλλουν τόσο στην πρόωρη γήρανση όσο και στον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Το μαύρισμα δεν αποτελεί ένδειξη υγείας, αλλά αμυντική αντίδραση του δέρματος απέναντι σε βλάβη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όλο τον χρόνο και όχι μόνο το καλοκαίρι. Ακόμη και τις ημέρες με συννεφιά ή χαμηλότερη θερμοκρασία, η υπεριώδης ακτινοβολία εξακολουθεί να φτάνει στο δέρμα. Για να γίνει η προστασία σταθερή συνήθεια, επιλέγουμε ένα αντηλιακό με υφή κατάλληλη για τον τύπο του δέρματός μας, το οποίο συνδυάζεται εύκολα με την ενυδατική κρέμα και το μακιγιάζ.
Περιποίηση και συνήθειες που ενισχύουν την άμυνα του δέρματος
Μια ήπια και σταθερή ρουτίνα είναι συνήθως προτιμότερη από την ταυτόχρονη χρήση πολλών δραστικών προϊόντων. Ο καθαρισμός πρέπει να απομακρύνει ρύπους, μακιγιάζ και αντηλιακό χωρίς να προκαλεί έντονη ξηρότητα. Ακολουθεί ενυδατική κρέμα, η οποία υποστηρίζει τον επιδερμικό φραγμό και μπορεί να κάνει τις λεπτές γραμμές να φαίνονται λιγότερο έντονες.
Τα ρετινοειδή και η ρετινόλη μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της υφής, των λεπτών ρυτίδων και ορισμένων δυσχρωμιών, χρειάζονται όμως προσεκτική εισαγωγή. Ξεκινάμε με χαμηλή συγκέντρωση, λίγες νύχτες την εβδομάδα, και αυξάνουμε σταδιακά τη συχνότητα ανάλογα με την ανοχή του δέρματος. Πιθανός ερεθισμός, ξηρότητα ή ξεφλούδισμα σημαίνει ότι πρέπει να μειωθεί η χρήση. Τα ισχυρότερα ή συνταγογραφούμενα ρετινοειδή χρησιμοποιούνται με καθοδήγηση δερματολόγου.
Συστατικά όπως η βιταμίνη C, η νιασιναμίδη και άλλα αντιοξειδωτικά μπορούν να συμπληρώσουν τη ρουτίνα, χωρίς όμως να αντικαθιστούν το αντηλιακό. Παράλληλα, αποφεύγουμε το κάπνισμα, κοιμόμαστε επαρκώς, ακολουθούμε ισορροπημένη διατροφή και περιορίζουμε πρακτικές που ερεθίζουν συστηματικά το δέρμα, όπως τα πολύ συχνά ή επιθετικά peeling.
Όταν η φωτογήρανση είναι ήδη εμφανής, θεραπείες όπως τα χημικά peeling, τα laser και άλλες δερματολογικές μέθοδοι μπορεί να βελτιώσουν την όψη της επιδερμίδας. Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από τον τύπο του δέρματος, το είδος των βλαβών και το ιατρικό ιστορικό, επομένως απαιτεί εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Τέλος, παρατηρούμε τακτικά το δέρμα μας. Νέες ή μεταβαλλόμενες κηλίδες, πληγές που δεν επουλώνονται και αλλοιώσεις που αιμορραγούν χρειάζονται έλεγχο από δερματολόγο. Η καθυστέρηση της φωτογήρανσης δεν βασίζεται σε ένα «θαυματουργό» προϊόν, αλλά στη συνέπεια: καθημερινή φωτοπροστασία, ήπια περιποίηση, υγιεινές συνήθειες και έγκαιρη επιστημονική καθοδήγηση.
