Πριν από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, τα γονίδιά μας, ήταν προσαρμοσμένα για να μας βοηθήσουν να επιβιώσουμε από την πείνα σε ένα τελείως διαφορετικό περιβάλλον. Με τα σημερινά δεδομένα όμως, αποτελούν πλέον πρόβλημα για την υγεία μας.
Η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους
Το ανθρώπινο είδος εξελίχθηκε σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον – πιθανώς μια καυτή, αφρικανική πεδιάδα. Και προσαρμοστήκαμε σε αυτό, λέει ο Michael Power, συν-συγγραφέας του “The Evolution of Obesity” και ζωολόγος στο εργαστήριο διατροφής στο Εθνικό Ζωολογικό Πάρκο Smithsonian. Το σημερινό περιβάλλον είναι τελείως διαφορετικό: «Εξελιχθήκαμε στις σαβάνες της Αφρικής· τώρα ζούμε στην “Candyland”. Τα γονίδιά μας δεν «ταιριάζουν» πλέον με το περιβάλλον μας».
Τα ίδια γονίδια που μας βοήθησαν να επιβιώσουμε στο εξελικτικό μας παρελθόν, και που ονομάστηκαν «οικονομικά γονίδια» από τον γενετιστή Τζέιμς Νιλ, μας έκαναν πολύ καλούς στο να αξιοποιούμε στο έπακρο κάθε γεύμα. Οι πρόγονοι μας εξήγαγαν κάθε θερμίδα από τα λιγοστά τρόφιμα, που είχαν στη διάθεση τους και την αποθήκευαν αποτελεσματικά για μελλοντική χρήση.
Ο καλύτερος τρόπος για να αποθηκεύει το σώμα τα τρόφιμα είναι να τα μετατρέπει σε λίπος, επειδή το λίπος είναι πλούσιο σε ενέργεια και ελαφρύ. Το λίπος, το οποίο αποδίδει 9 θερμίδες ανά γραμμάριο, έχει διπλάσιες θερμίδες ανά γραμμάριο από την πρωτεΐνη και τους υδατάνθρακες. Η ζάχαρη, που στις μέρες των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών προγόνων μας, βρισκόταν μόνο στα φρούτα και στις περιστασιακές κυψέλες, είναι εύπεπτη και μετατρέπεται γρήγορα σε λίπος.
Η αναζήτηση της τροφής
Κάθε φορά που ο πρωτόγονος άνθρωπος έβρισκε ζάχαρη ή λίπος σε κάποια τροφή, την πρόσθετε χωρίς τύψεις στη διατροφή του για να αυξήσει τα αποθέματα λίπους, αναγνωρίζοντας, ότι τα φρούτα και το κρέας από το κυνήγι ζώων δεν ήταν πάντα εύκολο να βρεθούν.
«Οι άνθρωποι είναι εξελικτικά προγραμματισμένοι, να προτιμούν τις λιπαρές και γλυκές γεύσεις επειδή είναι μια πολύ αποτελεσματική πηγή ενέργειας και το σώμα μας είναι προγραμματισμένο για επιβίωση», λέει η Lisa Cimperman, διαιτολόγος στο University Hospitals Case Medical Center.
Οι άνθρωποι με γονίδια, που δεν τους οδηγούσαν σε αυτές τις προτιμήσεις, ή είχαν γονίδια που τους οδηγούσαν σε «σπατάλη» των θερμίδων που προσλάμβαναν (υψηλό μεταβολισμό δηλαδή), ήταν πιο πιθανό να λιμοκτονήσουν σε δύσκολους καιρούς.
Ο «κακομαθημένος» σύγχρονος άνθρωπος
Ο σύγχρονος άνθρωπος κατέληξε με ένα πεπτικό σύστημα – μια κληρονομιά του εξελικτικού μας παρελθόντος – που είναι προσανατολισμένο να βρίσκει και να συγκρατεί θερμίδες, κάτι που είναι επικίνδυνο στην εποχή της υπερπροσφοράς και της υπερκατανάλωσης.
Σήμερα φτιάχνουμε και εμπορευόμαστε συνδυασμούς τροφίμων, που οι πρόγονοί μας δεν είχαν ονειρευτεί ποτέ -συνδυασμούς γλυκών-λιπαρών-αλμυρών, που ικανοποιούν τη βασική μας επιθυμία για τροφή με πολλές θερμίδες. Και φυσικά μας αρέσει. Εάν οι άνθρωποι έπρεπε να τρέξουν πέντε μίλια ή να ανέβουν σε ψηλά κτίρια για να αποκτήσουν αυτά τα τρόφιμα, τότε δεν θα είχαμε πρόβλημα, λέει ο “Power. Έχουμε κατασκευάσει ένα σύγχρονο περιβάλλον, που κάνει το κυνήγι και τη συλλογή τροφής υπερβολικά απλό.
«Δεν κυνηγάμε, δεν ψάχνουμε συνέχεια για φαγητό, τα σπίτια μας ζεσταίνονται, είμαστε πάντα άνετα», λέει ο Croniger. «Είμαστε κακομαθημένοι». Κάτι τόσο απλό όσο το να διατηρούμε το περιβάλλον μας σε σταθερή θερμοκρασία, δεν χρειάζεται πλέον μεγάλη προσπάθεια, η οποία χρειαζόταν για να παραμείνουμε ζωντανοί, όταν έπρεπε να αντιμετωπίσουμε ακραία ζέστη και κρύο, στο μακρινό παρελθόν.
Βέβαια κανείς δε θέλει να επιστρέψει στο παρελθόν. Ο άνθρωπος της παλαιολιθικής εποχής μπορεί να ήταν αδύνατος, αλλά πέθανε επίσης πολύ νεότερος κατά μέσο όρο λόγω ασθενειών, πείνας και επιθέσεων ζώων. Τα γονίδια όμως, που κάποτε μας βοηθούσαν να επιβιώσουμε τώρα ίσως μας αρρωσταίνουν λόγω του περιβάλλοντος στο οποίο βρισκόμαστε.
Πηγή: www.cleveland.com