Το όνομα του Πάμπλο Εσκομπάρ εξακολουθεί να προκαλεί έντονο ενδιαφέρον, ακόμη και δεκαετίες μετά τον θάνατό του. Βιβλία, ντοκιμαντέρ και τηλεοπτικές σειρές έχουν συμβάλει στη δημιουργία μιας σχεδόν μυθικής εικόνας γύρω από τον άνθρωπο που έγινε ο πιο διαβόητος βαρόνος ναρκωτικών στην ιστορία. Πίσω από τον μύθο, όμως, κρύβεται μια σκοτεινή πραγματικότητα γεμάτη βία, διακίνηση ναρκωτικών και χιλιάδες ανθρώπινα θύματα.
Τα πρώτα χρόνια του Πάμπλο Εσκομπάρ
Ο Πάμπλο Εμίλιο Εσκομπάρ Γκαβίρια γεννήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1949 στο Ριονέγκρο της Κολομβίας και μεγάλωσε στο Μεντεγίν. Προερχόταν από μια οικογένεια της μεσαίας τάξης, με μητέρα δασκάλα και πατέρα αγρότη. Από νεαρή ηλικία στράφηκε σε παράνομες δραστηριότητες, όπως λαθρεμπόριο και κλοπές, πριν στραφεί στο εμπόριο κοκαΐνης, το οποίο επρόκειτο να αλλάξει τη ζωή του αλλά και την ιστορία της χώρας του.
Η δημιουργία του καρτέλ του Μεντεγίν
Κατά τη δεκαετία του 1970, η ζήτηση για κοκαΐνη στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε ραγδαία. Ο Εσκομπάρ εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία και δημιούργησε το διαβόητο καρτέλ του Μεντεγίν, μια από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις που έχουν υπάρξει ποτέ. Στο απόγειό του, το καρτέλ διακινούσε τεράστιες ποσότητες κοκαΐνης προς τις ΗΠΑ, ελέγχοντας μεγάλο μέρος της παγκόσμιας αγοράς. Τα κέρδη ήταν αστρονομικά, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για δεκάδες εκατομμύρια δολάρια ημερησίως.
Η αμύθητη περιουσία
Ο Πάμπλο Εσκομπάρ συγκαταλεγόταν για χρόνια στη λίστα του περιοδικού Forbes με τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου. Η περιουσία του υπολογιζόταν σε δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ διέθετε πολυτελείς επαύλεις, ιδιωτικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και αμέτρητα ακίνητα. Το πιο γνωστό κτήμα του ήταν η Hacienda Nápoles, μια τεράστια ιδιοκτησία που περιλάμβανε ακόμη και ιδιωτικό ζωολογικό κήπο με εξωτικά ζώα, όπως ιπποπόταμους, ορισμένοι από τους οποίους ζουν μέχρι σήμερα στην περιοχή.
Γιατί κάποιοι τον αποκαλούσαν «Ρομπέν των Φτωχών»;
Ο Εσκομπάρ χρηματοδότησε την κατασκευή κατοικιών, γηπέδων ποδοσφαίρου και άλλων έργων σε φτωχές συνοικίες του Μεντεγίν, γεγονός που του χάρισε τη στήριξη ενός μέρους του τοπικού πληθυσμού. Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν αναιρεί το γεγονός ότι η περιουσία του προερχόταν από τη διακίνηση ναρκωτικών και ότι η δράση του συνδέθηκε με εκτεταμένη βία. Πολλοί ιστορικοί επισημαίνουν ότι η κοινωνική του δράση συνέβαλε στη δημιουργία ενός μύθου γύρω από το πρόσωπό του, χωρίς να μπορεί να αντισταθμίσει τις καταστροφικές συνέπειες των εγκληματικών του ενεργειών.
Η βία που σημάδεψε μια ολόκληρη χώρα
Ο Πάμπλο Εσκομπάρ δεν δίσταζε να χρησιμοποιεί τη βία για να προστατεύσει τα συμφέροντά του. Το καρτέλ του συνδέθηκε με δολοφονίες αστυνομικών, δικαστών, δημοσιογράφων, πολιτικών και πολιτών, καθώς και με βομβιστικές επιθέσεις που συγκλόνισαν την Κολομβία. Η περίφημη τακτική «plata o plomo» («ασήμι ή μολύβι») αποτύπωνε τη φιλοσοφία του: είτε δωροδοκία είτε θάνατος για όποιον στεκόταν εμπόδιο στα σχέδιά του. Η δράση του προκάλεσε ένα από τα πιο αιματηρά κύματα βίας στην ιστορία της χώρας.
Η φυλακή που έχτισε ο ίδιος
Το 1991 ο Εσκομπάρ συμφώνησε να παραδοθεί στις αρχές, με έναν πρωτοφανή όρο: να εκτίσει την ποινή του σε μια φυλακή που σχεδιάστηκε σύμφωνα με τις δικές του απαιτήσεις. Η φυλακή, γνωστή ως La Catedral, διέθετε ανέσεις που δεν θύμιζαν σε τίποτα σωφρονιστικό κατάστημα και ο Εσκομπάρ συνέχισε να διατηρεί σημαντικό βαθμό ελέγχου των δραστηριοτήτων του. Όταν η κυβέρνηση αποφάσισε να τον μεταφέρει σε κανονική φυλακή, εκείνος δραπέτευσε, ξεκινώντας ένα από τα μεγαλύτερα ανθρωποκυνηγητά της εποχής.
Το τέλος του Πάμπλο Εσκομπάρ
Μετά από περίπου ενάμιση χρόνο καταδίωξης, οι κολομβιανές δυνάμεις ασφαλείας, με τη συνδρομή αμερικανικών υπηρεσιών, εντόπισαν τον Εσκομπάρ στο Μεντεγίν. Στις 2 Δεκεμβρίου 1993, μία ημέρα μετά τα 44α γενέθλιά του, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια επιχείρησης. Αν και η επίσημη εκδοχή αναφέρει ότι έπεσε από πυρά των αρχών, υπάρχουν μέχρι σήμερα διαφορετικές θεωρίες σχετικά με τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του.
Η κληρονομιά του σήμερα
Παρά το γεγονός ότι η ζωή του έχει μεταφερθεί πολλές φορές στη μικρή και τη μεγάλη οθόνη, οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι η εικόνα του συχνά εξιδανικεύεται. Η πραγματικότητα είναι ότι ο Πάμπλο Εσκομπάρ υπήρξε ένας από τους πιο ισχυρούς εγκληματίες του 20ού αιώνα. Η αυτοκρατορία του βασίστηκε στη διακίνηση ναρκωτικών, τη διαφθορά και τη βία, αφήνοντας πίσω της χιλιάδες θύματα και βαθιές πληγές στην κοινωνία της Κολομβίας.
Ο μύθος γύρω από το όνομά του εξακολουθεί να γοητεύει πολλούς, όμως η ιστορία του αποτελεί κυρίως μια υπενθύμιση των καταστροφικών συνεπειών που μπορεί να έχει το οργανωμένο έγκλημα όταν αποκτά τεράστια δύναμη.
Πηγή: hypercritic.org
