Όταν μιλάμε για προστασία από τον ήλιο, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως στο αντηλιακό. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη ένας σημαντικός τρόπος να περιορίσουμε την έκθεση της επιδερμίδας στην υπεριώδη ακτινοβολία: τα ίδια μας τα ρούχα. Μάλιστα, πλέον υπάρχουν ειδικά υφάσματα και ενδύματα με δείκτη UPF, σχεδιασμένα ώστε να προσφέρουν αυξημένη προστασία από τις ακτίνες UV.
Μας προστατεύουν όλα τα ρούχα από τον ήλιο;
Σε έναν βαθμό, ναι. Τα υφάσματα δημιουργούν ένα φυσικό εμπόδιο ανάμεσα στην επιδερμίδα και την ηλιακή ακτινοβολία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα τα ρούχα προσφέρουν την ίδια προστασία. Το είδος του υφάσματος, η πυκνότητα της ύφανσης, το χρώμα, το πάχος αλλά και το αν το ρούχο είναι βρεγμένο ή τεντωμένο μπορούν να επηρεάσουν το πόση UV ακτινοβολία φτάνει στο δέρμα. Ένα λεπτό, ανοιχτόχρωμο και αραιά υφασμένο μπλουζάκι, για παράδειγμα, μπορεί να προσφέρει πολύ μικρότερη προστασία από ένα πυκνά υφασμένο ένδυμα.
Τι σημαίνει UPF στα ρούχα;
Στα ειδικά αντηλιακά ρούχα μπορεί να συναντήσουμε την ένδειξη UPF (Ultraviolet Protection Factor). Πρόκειται για έναν δείκτη που περιγράφει πόση υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να διαπεράσει το ύφασμα. Ένα ρούχο με UPF 50, για παράδειγμα, επιτρέπει περίπου στο 1/50 της UV ακτινοβολίας να περάσει μέσα από το ύφασμα – δηλαδή περίπου στο 2%. Ο δείκτης UPF δεν πρέπει να συγχέεται με τον SPF των αντηλιακών. Ο SPF αφορά τα προϊόντα που εφαρμόζονται στην επιδερμίδα, ενώ ο UPF αφορά την προστασία που παρέχουν τα υφάσματα.
Πώς καταφέρνει ένα ύφασμα να μπλοκάρει την UV ακτινοβολία;
Τα ρούχα με υψηλό UPF συνήθως διαθέτουν πυκνή κατασκευή, ώστε να υπάρχουν όσο το δυνατόν μικρότερα κενά ανάμεσα στις ίνες τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται επίσης συγκεκριμένες ίνες, βαφές ή ειδικές επεξεργασίες που ενισχύουν την ικανότητα του υφάσματος να απορροφά ή να περιορίζει τη διέλευση της υπεριώδους ακτινοβολίας. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα UPF ρούχο πρέπει να είναι βαρύ ή ζεστό. Πολλά σύγχρονα ενδύματα σχεδιάζονται για παραλία και αθλητικές δραστηριότητες και συνδυάζουν την προστασία με ελαφριά και διαπνέοντα υφάσματα.
Παίζει ρόλο το χρώμα;
Ναι. Σε γενικές γραμμές, τα σκούρα και έντονα χρώματα μπορούν να απορροφούν περισσότερη UV ακτινοβολία σε σχέση με πολύ ανοιχτές αποχρώσεις του ίδιου υφάσματος. Δεν είναι όμως μόνο το χρώμα που καθορίζει την προστασία. Ένα πυκνά υφασμένο ανοιχτόχρωμο ρούχο μπορεί να προστατεύει καλύτερα από ένα σκούρο αλλά πολύ λεπτό και αραιό ύφασμα. Για αυτό, όταν θέλουμε πιο προβλέψιμη προστασία, η πιστοποιημένη ένδειξη UPF είναι πιο χρήσιμη από το να κρίνουμε ένα ρούχο μόνο από την εμφάνισή του.
Τι συμβαίνει όταν το ρούχο βραχεί;
Ορισμένα υφάσματα μπορεί να προσφέρουν μικρότερη προστασία όταν βραχούν, καθώς το νερό μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το φως περνά μέσα από τις ίνες. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην παραλία, όπου ένα συνηθισμένο βρεγμένο T-shirt δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως αποτελεσματικό αντηλιακό μέσο. Τα ειδικά μαγιό και μπλουζάκια UPF σχεδιάζονται ακριβώς για χρήση σε τέτοιες συνθήκες, αν και πάντα πρέπει να ακολουθούνται οι προδιαγραφές του κατασκευαστή.
Ποια ρούχα προσφέρουν καλύτερη κάλυψη;
Εκτός από το ίδιο το ύφασμα, σημαντική είναι και η επιφάνεια του σώματος που καλύπτει το ρούχο. Μακρυμάνικα μπλουζάκια, παντελόνια ή μακριές φούστες και καπέλα με φαρδύ γείσο μπορούν να περιορίσουν την άμεση έκθεση μεγαλύτερων περιοχών του δέρματος. Για δραστηριότητες όπως κολύμπι, surfing, πεζοπορία ή πολύωρη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους, ένα ρούχο με UPF 50 ή 50+ μπορεί να αποτελέσει ιδιαίτερα πρακτική επιλογή.
Τα UV ρούχα αντικαθιστούν το αντηλιακό;
Όχι πλήρως. Τα ρούχα προστατεύουν μόνο τα σημεία που καλύπτουν. Πρόσωπο, λαιμός, χέρια, πόδια και οποιαδήποτε άλλη ακάλυπτη περιοχή εξακολουθούν να χρειάζονται κατάλληλη αντηλιακή προστασία. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος προστασίας από τον ήλιο είναι ο συνδυασμός διαφορετικών μέτρων: κατάλληλα ρούχα, καπέλο, γυαλιά ηλίου, σκιά και αντηλιακό ευρέος φάσματος στις περιοχές που παραμένουν εκτεθειμένες.
Ένα «αντηλιακό» που φοράμε
Τα UPF ρούχα μπορεί να μοιάζουν με ένα ακόμη καλοκαιρινό trend, όμως η λογική πίσω από αυτά είναι αρκετά απλή: αντί να εφαρμόζουμε ένα προϊόν πάνω στο δέρμα, χρησιμοποιούμε ένα ύφασμα που περιορίζει τη UV ακτινοβολία που μπορεί να το φτάσει. Και παρότι δεν είναι απαραίτητο κάθε ρούχο της καλοκαιρινής μας γκαρνταρόμπας να διαθέτει δείκτη UPF, η σωστή επιλογή υφάσματος και κάλυψης μπορεί να γίνει ένα επιπλέον σημαντικό «όπλο» απέναντι στην παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο.
Πηγή: skincancer.org
