Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν παρατηρήσει ότι οι γάτες αποφεύγουν το νερό. Σε αντίθεση με πολλούς σκύλους που απολαμβάνουν το μπάνιο ή το παιχνίδι στο νερό, οι περισσότερες γάτες φαίνεται να το αποφεύγουν έντονα. Αν και δεν ισχύει για όλες τις φυλές – καθώς υπάρχουν εξαιρέσεις – η αποστροφή των γατών στο νερό είναι ένα συνηθισμένο χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς τους.
Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία. Συνδέεται με την εξέλιξη του είδους, τα φυσικά χαρακτηριστικά του τριχώματος και τον τρόπο με τον οποίο οι γάτες αντιλαμβάνονται το περιβάλλον τους.
Η εξελικτική προέλευση της αποστροφής στο νερό
Οι οικόσιτες γάτες κατάγονται από άγριες γάτες που ζούσαν κυρίως σε ξηρές και ημιερημικές περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Σε αυτά τα περιβάλλοντα, το νερό δεν ήταν συχνό στοιχείο του οικοσυστήματος και οι πρόγονοί τους δεν είχαν λόγο να αναπτύξουν συμπεριφορές που σχετίζονται με το κολύμπι ή την επαφή με αυτό.
Σε αντίθεση με άλλα ζώα που ζούσαν κοντά σε ποτάμια ή λίμνες, οι γάτες εξελίχθηκαν ως κυνηγοί εδάφους που βασίζονταν στη σιωπηλή κίνηση, την ταχύτητα και την ευελιξία τους. Η επαφή με το νερό θα μπορούσε να επηρεάσει αυτές τις ικανότητες, κάνοντας το τρίχωμά τους βαρύτερο και μειώνοντας την αποτελεσματικότητά τους στο κυνήγι.
Παράλληλα, οι γάτες είναι ζώα που δίνουν μεγάλη σημασία στον έλεγχο του περιβάλλοντός τους. Το νερό είναι ένα στοιχείο απρόβλεπτο και δύσκολο να ελεγχθεί, γεγονός που μπορεί να προκαλεί άγχος ή δυσφορία. Για ένα ζώο που βασίζεται στην ακρίβεια των κινήσεων και στην αίσθηση ασφάλειας, η απώλεια ελέγχου που μπορεί να προκαλέσει το νερό αποτελεί σημαντικό λόγο αποφυγής.
Ωστόσο, υπάρχουν εξαιρέσεις. Ορισμένες φυλές, όπως η τουρκική βαν ή η μπενγκάλ, έχουν παρατηρηθεί να δείχνουν μεγαλύτερη περιέργεια για το νερό, πιθανόν λόγω διαφορετικών εξελικτικών επιρροών ή επιλεκτικής αναπαραγωγής.
Το τρίχωμα και οι αισθήσεις τους παίζουν σημαντικό ρόλο
Ένας ακόμη σημαντικός λόγος για τον οποίο οι γάτες αποφεύγουν το νερό είναι το τρίχωμά τους. Σε αντίθεση με ορισμένα ζώα που διαθέτουν γούνα με φυσικές ιδιότητες αδιαβροχοποίησης, το τρίχωμα της οικόσιτης γάτας απορροφά εύκολα το νερό. Όταν βραχεί, γίνεται βαρύτερο και χρειάζεται αρκετός χρόνος για να στεγνώσει.
Αυτό δημιουργεί δυσφορία, καθώς το βρεγμένο τρίχωμα μειώνει την ευκινησία της γάτας και επηρεάζει τη θερμοκρασία του σώματός της. Οι γάτες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στις αλλαγές θερμοκρασίας και προτιμούν να διατηρούν το σώμα τους καθαρό και στεγνό.
Επιπλέον, οι γάτες είναι γνωστές για τη σχολαστική τους καθαριότητα. Αφιερώνοντας μεγάλο μέρος της ημέρας τους στο γλείψιμο του τριχώματος, διατηρούν το σώμα τους καθαρό χωρίς την ανάγκη νερού. Αυτή η φυσική συμπεριφορά καθαρισμού μειώνει ακόμη περισσότερο την ανάγκη για μπάνιο.
Οι αισθήσεις τους επίσης επηρεάζουν τη σχέση τους με το νερό. Τα μουστάκια και το ευαίσθητο δέρμα τους αντιλαμβάνονται έντονα την επαφή με υγρά ή σταγόνες, κάτι που μπορεί να τους προκαλεί δυσάρεστη αίσθηση. Επίσης, οι ξαφνικοί ήχοι που προκαλεί το νερό – όπως το τρεχούμενο νερό της βρύσης – μπορεί να τις κάνουν πιο επιφυλακτικές.
