Όποιος έχει κοιτάξει τον ουρανό μια καθαρή ημέρα έχει πιθανότατα παρατηρήσει τις μακριές λευκές γραμμές που αφήνουν πίσω τους τα αεροπλάνα. Για κάποιους είναι απλώς ένα συνηθισμένο θέαμα, ενώ για άλλους αποτελούν αντικείμενο απορίας και συζητήσεων. Τι ακριβώς είναι αυτές οι γραμμές και γιατί εμφανίζονται μόνο σε ορισμένες πτήσεις;
Τι είναι οι λευκές γραμμές;
Οι λευκές γραμμές που σχηματίζονται πίσω από τα αεροπλάνα ονομάζονται ίχνη συμπύκνωσης ή contrails (από τις λέξεις condensation trails). Δημιουργούνται όταν τα καυσαέρια των κινητήρων συναντούν τον εξαιρετικά ψυχρό αέρα που επικρατεί σε μεγάλα υψόμετρα. Οι υδρατμοί που περιέχονται στα καυσαέρια παγώνουν σχεδόν αμέσως και μετατρέπονται σε μικροσκοπικούς παγοκρυστάλλους, οι οποίοι γίνονται ορατοί ως λευκές γραμμές στον ουρανό.
Γιατί εμφανίζονται μόνο μερικές φορές;
Παρότι όλα τα αεροπλάνα παράγουν υδρατμούς, οι συνθήκες της ατμόσφαιρας δεν είναι πάντα οι ίδιες. Για να σχηματιστούν τα ίχνη συμπύκνωσης, ο αέρας πρέπει να είναι αρκετά ψυχρός και να περιέχει την κατάλληλη ποσότητα υγρασίας. Αν η ατμόσφαιρα είναι πιο ξηρή, οι παγοκρύσταλλοι εξατμίζονται γρήγορα και οι γραμμές είτε δεν σχηματίζονται είτε εξαφανίζονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Γιατί κάποιες γραμμές διαρκούν τόσο πολύ;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι λευκές γραμμές παραμένουν ορατές για αρκετή ώρα και μπορεί να απλωθούν σε μεγάλο μέρος του ουρανού. Αυτό συμβαίνει όταν η ατμόσφαιρα στα μεγάλα ύψη είναι ιδιαίτερα υγρή. Οι παγοκρύσταλλοι παραμένουν σταθεροί και διασκορπίζονται σταδιακά από τους ανέμους, δημιουργώντας σύννεφα που μοιάζουν με λεπτά πέπλα.
Έχουν σχέση με τα λεγόμενα «chemtrails»;
Κατά καιρούς έχουν αναπτυχθεί θεωρίες συνωμοσίας που υποστηρίζουν ότι οι λευκές γραμμές περιέχουν χημικές ουσίες που ψεκάζονται σκόπιμα στην ατμόσφαιρα. Ωστόσο, οι επιστημονικοί οργανισμοί, οι αεροπορικές αρχές και οι μετεωρολόγοι έχουν επανειλημμένα εξηγήσει ότι οι γραμμές αυτές είναι φυσικό αποτέλεσμα της λειτουργίας των κινητήρων των αεροσκαφών και της συμπύκνωσης υδρατμών σε μεγάλα υψόμετρα.
Επηρεάζουν το κλίμα;
Οι επιστήμονες μελετούν εδώ και χρόνια την επίδραση των ιχνών συμπύκνωσης στο κλίμα. Επειδή μπορούν να μετατραπούν σε λεπτά σύννεφα, ενδέχεται να επηρεάζουν την ποσότητα θερμότητας που παραμένει στην ατμόσφαιρα. Αν και η επίδρασή τους είναι μικρότερη σε σχέση με τις συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, αποτελεί αντικείμενο συνεχούς έρευνας στον τομέα της αεροπορίας και της κλιματικής επιστήμης.
Οι λευκές γραμμές που αφήνουν τα αεροπλάνα δεν είναι τίποτε περισσότερο από παγοκρυστάλλους που δημιουργούνται όταν οι υδρατμοί των κινητήρων συναντούν τον παγωμένο αέρα των μεγάλων υψομέτρων. Αν και συχνά προκαλούν απορίες, η εξήγησή τους είναι απόλυτα φυσική και γνωστή εδώ και δεκαετίες. Έτσι, την επόμενη φορά που θα κοιτάξετε ψηλά και θα δείτε τον ουρανό γεμάτο λευκές γραμμές, θα γνωρίζετε ακριβώς πώς δημιουργούνται.
Πηγή: edu.rsc.org
