Η πρωτοχρονιάτικη συναυλία κλασικής μουσικής στη Βιέννη έχει γίνει ετήσια παράδοση – αλλά δεν είναι τόσο παλιά όσο νομίζουν ορισμένοι και υπάρχει μια σκοτεινή πλευρά στην ιστορία της που οι περισσότεροι δε γνωρίζουν.
Το παρελθόν είναι ζωντανό στη Βιέννη
Η ιστορία είναι παντού εδώ, πολύ περισσότερο από ό,τι στις άλλες πρωτεύουσες της παλιάς Ευρώπης. Η αστική αρχιτεκτονική μιλά για μια πόλη που διοικούσε μια τεράστια αυτοκρατορία. Τα μεγάλα παλάτια που σήμερα είναι ξενοδοχεία και εμπορικές στοές ήταν κάποτε τα αρχοντικά της αριστοκρατίας.
Η δύναμη μπορεί να μην υπάρχει πια, αλλά το παρελθόν είναι πάντα παρόν – σε καφετέριες που σερβίρουν καφέ από τότε που ζούσε εδώ ο Μότσαρτ, έως τις ακαδημίες χορού που προετοίμαζαν τη νεολαία της πόλης για την ετήσια σεζόν χορού. Θα μπορούσατε να υποθέσετε, ότι η συναυλία της Πρωτοχρονιάς είναι επίσης μέρος αυτής της μακράς παράδοσης. Η ετήσια παράσταση βαλς, πόλκας και εμβατηρίων του Γιόχαν Στράους, των τριών γιων του και των συγχρόνων τους, μοιάζει διαχρονική και θυμίζει μέρες του 19ου αιώνα.
Μία ναζιστική εφεύρεση
Στην πραγματικότητα όμως, η ιστορία της πρωτοχρονιάτικης συναυλίας είναι μάλλον πιο πρόσφατη. Ήταν μια ναζιστική εφεύρεση. Όταν ζούσαν οι Στράους, ήταν λίγο χαλαροί με τη μουσική τους και έπαιζαν δημοφιλείς μελωδίες. Άρχισαν να το παίρνουν πιο σοβαρά στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Ωστόσο, η ιδέα ενός εποχικού γκαλά Strauss προέκυψε, όταν οι πολιτιστικοί επίτροποι του ναζιστικού κόμματος έριξαν την ιδέα μιας ενωτικής εκδήλωσης, που θα μπορούσε να μεταδοθεί ζωντανά στο Τρίτο Ράιχ. Η συναυλία το 1941 μεταφέρθηκε την Πρωτοχρονιά.
Ο Γιόχαν Στράους που γεννήθηκε στη Βιέννη το 1804, ήταν ένας από τους αρχιτέκτονες του Βιεννέζικου Βαλς και τρεις γιοι του έγιναν μουσικοί. Καθώς γινόταν φανερό, ότι ο πόλεμος δεν επρόκειτο να τελειώσει γρήγορα, το βαλς του Γαλάζιου Δούναβη και η οβερτούρα του Fledermaus, θεωρήθηκαν ως ένας χρήσιμος τρόπος για την ενίσχυση του ηθικού των Γερμανών. Όταν αποκαλύφθηκε ότι ο Στράους είχε κάποια εβραϊκή καταγωγή, ο ίδιος ο υπουργός προπαγάνδας των Ναζί, Τζόζεφ Γκέμπελς, διασφάλισε ότι αυτό αποσιωπήθηκε. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, οι συναυλίες απλώς συνεχίστηκαν και ή μάλλον αμήχανη ιστορία τους ξεχάστηκε ήσυχα.
Σήμερα, η ζήτηση για εισιτήρια οδήγησε στην καθιέρωση τριών τέτοιων συναυλιών – η καθεμία με το ίδιο πρόγραμμα. Η Πρωτοχρονιάτικη είναι η πιο μεγαλειώδης – οι θέσεις κοστίζουν έως και 1.100 €. Στην πρώτη παράσταση της σεζόν στις 30 Δεκεμβρίου, οι επίτιμοι καλεσμένοι είναι Αυστριακοί στρατιωτικοί με τις μουντές καταπράσινες στολές τους, μέλη ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού στρατού, ο οποίος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις διεθνείς ειρηνευτικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, κοιτάζοντας ψηλά την «πολεμική θάλασσα» του πράσινου με φόντο τον πλούσιο επίχρυσο χώρο του Golden Hall, είναι δύσκολο να ξεχάσουμε εντελώς τη σκοτεινή ιστορία αυτού του παγκόσμιου φήμης συναυλίας.
Πηγή: www.bbc.com
