Τα δελφίνια θεωρούνται από τα πιο έξυπνα και κοινωνικά ζώα του πλανήτη. Επικοινωνούν μεταξύ τους, συνεργάζονται για να βρουν τροφή και δημιουργούν ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς. Πίσω όμως από τη χαρακτηριστική τους εμφάνιση κρύβονται ορισμένες πραγματικά παράξενες ικανότητες: κοιμούνται με το μισό τους εγκέφαλο, χρησιμοποιούν «ονόματα» και μπορούν ακόμη και να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους στον καθρέφτη.
Κοιμούνται με το ένα μάτι ανοιχτό
Τα δελφίνια δεν μπορούν να κοιμηθούν με τον ίδιο τρόπο που κοιμόμαστε εμείς, καθώς πρέπει να ανεβαίνουν τακτικά στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν. Έτσι, όταν ξεκουράζονται, το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου τους παραμένει ενεργό, ενώ το άλλο κοιμάται. Το μάτι που αντιστοιχεί στο ενεργό ημισφαίριο παραμένει συνήθως ανοιχτό, επιτρέποντάς τους να παρακολουθούν το περιβάλλον τους και να συνεχίζουν να αναπνέουν.
Έχουν κάτι σαν… ονόματα
Τα ρινοδέλφινα αναπτύσσουν χαρακτηριστικά σφυρίγματα, γνωστά ως signature whistles. Κάθε δελφίνι δημιουργεί ένα ιδιαίτερο σφύριγμα που λειτουργεί σαν προσωπικό αναγνωριστικό. Άλλα δελφίνια μπορούν να το μιμηθούν όταν θέλουν να απευθυνθούν σε ένα συγκεκριμένο μέλος της ομάδας τους, κάτι που συχνά παρομοιάζεται με τη χρήση ονομάτων από τους ανθρώπους.
Μπορούν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους στον καθρέφτη
Σε πειράματα με καθρέφτες, δελφίνια έχουν παρουσιάσει συμπεριφορές που θεωρούνται ενδείξεις αυτοαναγνώρισης. Η συγκεκριμένη ικανότητα έχει παρατηρηθεί μόνο σε περιορισμένο αριθμό ζώων και θεωρείται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για τη μελέτη της νοημοσύνης και της αυτοαντίληψης.
«Βλέπουν» χρησιμοποιώντας τον ήχο
Τα δελφίνια διαθέτουν ένα εντυπωσιακό σύστημα ηχοεντοπισμού (echolocation). Παράγουν σύντομους ήχους που ταξιδεύουν μέσα στο νερό και ανακλώνται όταν συναντήσουν κάποιο αντικείμενο. Αναλύοντας την ηχώ που επιστρέφει, μπορούν να αντιληφθούν την απόσταση, το μέγεθος και άλλα χαρακτηριστικά αντικειμένων ή πιθανής λείας, ακόμη και όταν η ορατότητα είναι πολύ περιορισμένη.
Δεν πίνουν θαλασσινό νερό για να ξεδιψάσουν
Παρόλο που περνούν ολόκληρη τη ζωή τους μέσα στη θάλασσα, τα δελφίνια δεν βασίζονται στο θαλασσινό νερό για την ενυδάτωσή τους. Λαμβάνουν μεγάλο μέρος του νερού που χρειάζονται από τις τροφές τους, κυρίως από ψάρια και καλαμάρια, ενώ ο οργανισμός τους είναι προσαρμοσμένος ώστε να διαχειρίζεται αποτελεσματικά το αλάτι.
Αναπνέουν συνειδητά
Σε αντίθεση με τους ανθρώπους, για τους οποίους η αναπνοή συνεχίζεται αυτόματα ακόμη και στον ύπνο, τα δελφίνια πρέπει να διατηρούν αρκετό έλεγχο ώστε να ανεβαίνουν στην επιφάνεια και να παίρνουν αέρα από τον φυσητήρα τους. Αυτή η ανάγκη συνδέεται και με τον ιδιαίτερο τρόπο που κοιμούνται, αφήνοντας μέρος του εγκεφάλου τους σε εγρήγορση.
Συνεργάζονται για να κυνηγήσουν
Τα δελφίνια μπορούν να χρησιμοποιήσουν εντυπωσιακά οργανωμένες στρατηγικές κυνηγιού. Ορισμένες ομάδες περικυκλώνουν κοπάδια ψαριών και τα συγκεντρώνουν σε μικρό χώρο, ώστε τα μέλη τους να τρέφονται διαδοχικά. Σε άλλους πληθυσμούς έχουν παρατηρηθεί διαφορετικές τεχνικές, οι οποίες μεταδίδονται από δελφίνι σε δελφίνι.
Χρησιμοποιούν εργαλεία
Σε έναν πληθυσμό ρινοδέλφινων στην Αυστραλία έχει παρατηρηθεί μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη συμπεριφορά: ορισμένα δελφίνια τοποθετούν θαλάσσια σφουγγάρια στο ρύγχος τους όταν αναζητούν τροφή στον πυθμένα. Το σφουγγάρι φαίνεται να λειτουργεί ως προστασία από αιχμηρά αντικείμενα και οργανισμούς. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι η τεχνική μαθαίνεται και μεταδίδεται κοινωνικά, ιδιαίτερα από τις μητέρες στα μικρά τους.
Δημιουργούν πολύπλοκες «φιλίες»
Τα δελφίνια είναι εξαιρετικά κοινωνικά ζώα και μπορούν να διατηρούν σχέσεις για πολλά χρόνια. Ιδιαίτερα τα αρσενικά ρινοδέλφινα σχηματίζουν συμμαχίες και συνεργάζονται μεταξύ τους. Οι κοινωνικές τους σχέσεις μπορούν να γίνουν εξαιρετικά περίπλοκες, με διαφορετικές ομάδες να συνεργάζονται ή να ανταγωνίζονται ανάλογα με τις συνθήκες.
Ένας πολύ διαφορετικός κόσμος κάτω από την επιφάνεια
Τα δελφίνια δεν είναι απλώς παιχνιδιάρικα και κοινωνικά θαλάσσια θηλαστικά. Ο ιδιαίτερος ύπνος τους, τα προσωπικά τους σφυρίγματα, η χρήση εργαλείων και οι πολύπλοκες κοινωνικές σχέσεις τους αποκαλύπτουν έναν κόσμο πολύ πιο σύνθετο από όσο φαίνεται από την επιφάνεια της θάλασσας. Και όσο περισσότερο τα μελετούν οι επιστήμονες, τόσο περισσότερες ενδείξεις βρίσκουν για τις εντυπωσιακές γνωστικές τους ικανότητες.
Πηγή: bornfree.org.uk
