Οι ακρίδες είναι από τα πιο εντυπωσιακά έντομα στη φύση, όχι μόνο επειδή μπορούν να καταστρέψουν τεράστιες καλλιέργειες, αλλά και επειδή η συμπεριφορά τους μοιάζει σχεδόν απίστευτη. Αν και συχνά τις φανταζόμαστε ως απλά έντομα που πηδούν από φυτό σε φυτό, στην πραγματικότητα κρύβουν έναν πολύπλοκο κόσμο επιβίωσης, μεταμόρφωσης και ομαδικής δράσης. Το πιο παράξενο είναι ότι οι ακρίδες δεν είναι πάντα τόσο κοινωνικές ή καταστροφικές. Κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, μπορούν να αλλάξουν εντελώς συμπεριφορά και να γίνουν μέρος ενός τεράστιου σμήνους.
Μπορούν να αλλάξουν προσωπικότητα
Ένα από τα πιο παράξενα facts για τις ακρίδες είναι ότι μπορούν να περάσουν από μια μοναχική φάση σε μια κοινωνική και ομαδική φάση. Όταν υπάρχουν σε μικρούς αριθμούς, ζουν σχετικά ήσυχα και αποφεύγουν η μία την άλλη. Όταν όμως αυξηθεί πολύ ο πληθυσμός τους και έρθουν σε συχνή επαφή μεταξύ τους, αλλάζει η συμπεριφορά τους. Γίνονται πιο δραστήριες, κινούνται μαζί και αρχίζουν να σχηματίζουν σμήνη.
Αυτό δεν είναι απλώς μια μικρή αλλαγή διάθεσης. Οι ακρίδες μπορούν να αλλάξουν ακόμα και εμφάνιση, χρώμα και τρόπο κίνησης. Η μετάβαση αυτή συνδέεται με τον συνωστισμό και με χημικές αλλαγές στο νευρικό τους σύστημα. Ουσιαστικά, η ίδια ακρίδα μπορεί να μοιάζει με ένα ήρεμο έντομο όταν είναι μόνη, αλλά με μέρος μιας οργανωμένης «στρατιάς» όταν βρεθεί ανάμεσα σε χιλιάδες άλλες. Οι επιστήμονες περιγράφουν αυτή τη διαφορά ως μοναχική και αγελαία φάση.
Τρώνε απίστευτες ποσότητες
Οι ακρίδες είναι μικρές, αλλά η όρεξή τους μπορεί να γίνει τεράστια όταν βρίσκονται σε σμήνη. Μια ενήλικη ακρίδα της ερήμου μπορεί να φάει περίπου όσο το βάρος του σώματός της σε φυτική τροφή μέσα σε μία ημέρα. Αυτό από μόνο του δεν ακούγεται τρομακτικό, μέχρι να σκεφτεί κανείς ότι ένα σμήνος μπορεί να αποτελείται από εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια έντομα.
Γι’ αυτό οι ακρίδες θεωρούνται τόσο σοβαρή απειλή για τη γεωργία. Ένα μεγάλο σμήνος μπορεί να περάσει πάνω από χωράφια και να αφήσει πίσω του τεράστιες ζημιές σε καλλιέργειες, βοσκοτόπια και φυσική βλάστηση. Σύμφωνα με αναφορές, ακόμα και ένα σχετικά μικρό σμήνος 40 εκατομμυρίων ακρίδων μπορεί να καταναλώσει μέσα σε μία ημέρα ποσότητα τροφής αντίστοιχη με αυτή που χρειάζονται δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι.
Τα σμήνη λειτουργούν σαν ένα σώμα
Ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι τα σμήνη των ακρίδων δεν μοιάζουν απλώς με τυχαίες ομάδες εντόμων. Όταν οι ακρίδες μπαίνουν στην αγελαία φάση, αρχίζουν να κινούνται συγχρονισμένα, να αναπαράγονται μαζικά και να ακολουθούν κοινή κατεύθυνση. Τα νεαρά άτομα, που δεν έχουν ακόμα φτερά, μπορούν να σχηματίσουν πυκνές ομάδες που κινούνται στο έδαφος, ενώ οι ενήλικες φτερωτές ακρίδες σχηματίζουν ιπτάμενα σμήνη.
Το παράξενο είναι ότι ένα τέτοιο σμήνος μπορεί να συμπεριφέρεται σαν ένας ενιαίος ζωντανός οργανισμός. Η κίνηση, η αναζήτηση τροφής και η αναπαραγωγή συγχρονίζονται, κάνοντας τις ακρίδες πολύ δύσκολες στον έλεγχο. Σε μεγάλες εξάρσεις, τα σμήνη μπορούν να εξαπλωθούν σε τεράστιες περιοχές και να μετακινηθούν ανάλογα με τον άνεμο, τη βλάστηση και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Οι ακρίδες είναι λοιπόν πολύ περισσότερα από απλά έντομα. Είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς η φύση μπορεί να μετατρέψει ένα μοναχικό πλάσμα σε μέρος ενός τεράστιου, συντονισμένου και εντυπωσιακά ισχυρού συνόλου.
