Κλαίμε όταν είμαστε λυπημένοι, όταν πονάμε, όταν συγκινούμαστε και μερικές φορές ακόμη κι όταν γελάμε πολύ. Τα δάκρυα φαίνονται σαν μια απλή αντίδραση του οργανισμού, όμως πίσω τους κρύβεται ένας αρκετά περίπλοκος μηχανισμός. Και το πιο παράξενο; Δεν είναι όλα τα δάκρυα ίδια!
Υπάρχουν τρία διαφορετικά είδη δακρύων
Τα μάτια μας δεν παράγουν δάκρυα μόνο όταν κλαίμε. Οι επιστήμονες τα χωρίζουν συνήθως σε τρεις κατηγορίες. Τα βασικά δάκρυα βρίσκονται συνεχώς στην επιφάνεια των ματιών και τα διατηρούν υγρά. Τα αντανακλαστικά δάκρυα εμφανίζονται όταν κάτι ερεθίσει το μάτι, όπως ο καπνός ή ένα κρεμμύδι. Τέλος, τα συναισθηματικά δάκρυα προκαλούνται από έντονα συναισθήματα.
Οι άνθρωποι είναι μοναδικοί στο συναισθηματικό κλάμα
Πολλά ζώα παράγουν δάκρυα για να προστατεύουν και να ενυδατώνουν τα μάτια τους. Οι άνθρωποι, όμως, θεωρούνται το μοναδικό είδος για το οποίο υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι παράγει ορατά δάκρυα ως αντίδραση σε συναισθήματα. Το γιατί εξελίχθηκε αυτή η συμπεριφορά δεν έχει εξηγηθεί πλήρως.
Μπορούμε να κλάψουμε και από χαρά
Τα δάκρυα δεν συνδέονται αποκλειστικά με τη στενοχώρια. Ένας γάμος, μια επανένωση, μια μεγάλη επιτυχία ή ακόμη και μια έντονη στιγμή ανακούφισης μπορεί να μας κάνει να κλάψουμε. Φαίνεται ότι το κλάμα συνδέεται γενικότερα με καταστάσεις πολύ υψηλής συναισθηματικής έντασης και όχι μόνο με αρνητικά συναισθήματα.
Γιατί τρέχει η μύτη μας όταν κλαίμε;
Τα δάκρυα που δεν κυλούν στα μάγουλα μπορούν να περάσουν μέσα από μικρούς δακρυϊκούς πόρους προς τη ρινική κοιλότητα. Όταν κλαίμε πολύ, η ποσότητα των δακρύων αυξάνεται και περισσότερα υγρά καταλήγουν στη μύτη. Αυτός είναι ο λόγος που συχνά χρειαζόμαστε και… χαρτομάντιλο για τη μύτη όταν κλαίμε.
Γιατί κλαίμε όταν κόβουμε κρεμμύδια;
Όταν κόβουμε ένα κρεμμύδι, απελευθερώνονται πτητικές χημικές ουσίες. Όταν αυτές φτάσουν στα μάτια, ερεθίζουν τις νευρικές απολήξεις στην επιφάνειά τους. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον ερεθισμό και δίνει εντολή στους δακρυϊκούς αδένες να παράγουν περισσότερα δάκρυα, ώστε να απομακρύνουν την ερεθιστική ουσία.
Τα μωρά στην αρχή μπορεί να κλαίνε χωρίς πολλά δάκρυα
Τα νεογέννητα χρησιμοποιούν το κλάμα ως έναν από τους βασικούς τρόπους επικοινωνίας τους, όμως τις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους μπορεί να μην εμφανίζουν τα άφθονα ορατά δάκρυα που βλέπουμε αργότερα. Το δακρυϊκό τους σύστημα συνεχίζει να ωριμάζει μετά τη γέννηση, παρότι τα μάτια τους παράγουν ήδη την απαραίτητη υγρασία.
Τα δάκρυα έχουν και προστατευτικό ρόλο
Τα δάκρυα δεν είναι απλώς αλμυρό νερό. Περιέχουν νερό, άλατα, λιπίδια, πρωτεΐνες και ουσίες που συμβάλλουν στην προστασία της επιφάνειας του ματιού. Κάθε φορά που ανοιγοκλείνουμε τα βλέφαρα, το δακρυϊκό φιλμ απλώνεται πάνω στον κερατοειδή, βοηθώντας τόσο στην ενυδάτωση όσο και στην καθαρή όραση.
Ένα συναίσθημα που φαίνεται στα μάτια
Το κλάμα βρίσκεται κάπου ανάμεσα στη βιολογία και στο συναίσθημα. Τα ίδια μάτια που χρησιμοποιούν τα δάκρυα για να απομακρύνουν ένα μικροσκοπικό σωματίδιο μπορούν λίγα λεπτά αργότερα να δακρύσουν από χαρά, λύπη ή συγκίνηση. Και παρότι το κάνουμε από τις πρώτες στιγμές της ζωής μας, οι επιστήμονες εξακολουθούν να μελετούν γιατί ο άνθρωπος ανέπτυξε αυτή τη μοναδική μορφή συναισθηματικής έκφρασης.
Πηγή: psychologytoday.com
