Το Ντουμπάι, αυτός ο αστραφτερός αντικατοπτρισμός στην έρημο, ήταν πάντα μια πόλη που αψηφούσε την πραγματικότητα. Πού αλλού θα μπορούσατε να βρείτε μια εσωτερική πίστα σκι και απέραντες κλιματιζόμενες παραλίες μέσα στην καταιγιστική αραβική ζέστη; Το Ντουμπάι ήταν μια παιδική χαρά για τους πλούσιους και τους διάσημους, μια δελεαστική όαση πλούτου και υπερβολής.
Η πόλη των αστραφτερών ουρανοξυστών χάνει τη λάμψη της
Σαν μια αστραφτερή ψευδαίσθηση της ερήμου, η οικονομική άνθηση του Ντουμπάι μπορεί να εξατμίζεται σιγά σιγά ακριβώς μπροστά στα δύσπιστα μάτια μας. Τα προειδοποιητικά σημάδια έχουν κάνει την εμφάνισή τους. Οι τιμές ακινήτων πέφτουν κατακόρυφα με γοργούς ρυθμούς. Τα κατασκευαστικά έργα παγώνουν, ο τουρισμός μειώνεται συνεχώς. Αυτή η πόλη χτισμένη πάνω σε μεγαλειώδη όνειρα και πετροδολάρια, αντιμετωπίζει έναν σκληρό απολογισμό, ένα σκληρό ξύπνημα, που απηχεί το φιάσκο της κρίσης χρέους του 2009.
Τι πήγε στραβά λοιπόν;
Πώς βρέθηκε το κόσμημα του στέμματος της Μέσης Ανατολής σε αυτή την «παγίδα»; Οι πετρελαιοπηγές στεγνώνουν. Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια. Ενώ τα γειτονικά του Εμιράτα τραβούσαν το χρήμα, αξιοποιώντας τα υπόγεια αποθέματα πετρελαίου, το Ντουμπάι έπρεπε να γίνει… δημιουργικό. Και το έκανε, έγινε δημιουργικό. Με το απογοητευτικό 4% του ΑΕΠ της να συνδέεται με τις εξαγωγές πετρελαίου, η λαμπερή πόλη-κράτος στράφηκε σκληροπυρηνικά σε τομείς όπως ο τουρισμός, η χρηματοδότηση, η αγορά ακινήτων και η επανεξαγωγή αγαθών, για να διατηρήσει τη ροή χρημάτων. Αλλά όταν βασίζεις ολόκληρο το οικονομικό μοντέλο στο να φτιάξεις ένα επιχειρηματικό κέντρο για τους πολύ πλούσιους, καλύτερα να προσευχηθείς, αυτοί οι εύποροι επισκέπτες να συνεχίσουν να συρρέουν.
Ένα χαστούκι σε μέγεθος ουρανοξύστη από την κρίση χρέους του 2009
Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση έγινε σουπερνόβα στην ανάπτυξη του Ντουμπάι, που τροφοδοτείται από χρέος και εκθέτει τον αστρονομικό ισολογισμό της πόλης με υποχρεώσεις άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Κρατικές εταιρείες όπως το Dubai World ταλαντεύονταν κάτω από τόνους δανείων, που χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση αυτού του φιλόδοξου τεχνητού νησιού.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έπρεπε να παρέμβουν με ένα πρόγραμμα διάσωσης 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να αποτρέψουν ένα πλήρες οικονομικό Τσερνόμπιλ. Το Ντουμπάι μπήκε σε καθεστώς λιτότητας, ακυρώνοντας έργα και περικόπτοντας θέσεις εργασίας αλλά σε περιορισμένο βαθμό. Το 2023 τα συμπτώματα της κρίσης επανεμφανίστηκαν πιο εκδικητικά. Το Ντουμπάι απλά δεν έχει μάθει το μάθημά του για την αχαλίνωτη, μη βιώσιμη ανάπτυξη, που οδηγείται από το χρέος και την κερδοσκοπία.
Παράλληλα η πανδημία «τρύπησε» τη μηχανή του χρήματος των Εμιράτων, αποδεκατίζοντας τον τουρισμό και το παγκόσμιο εμπόριο. Μήπως αυτό σήμαινε, ότι το αστραφτερό βασίλειο των ουρανοξυστών του Ντουμπάι κατευθύνεται για να καταρρεύσει ξανά στην άμμο από όπου προήλθε; Πιθανώς όχι. Ωστόσο, οι προοπτικές για τη μακροπρόθεσμη ευημερία του Ντουμπάι φαίνονται πλέον πιο φτωχές.
Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς. Το Ντουμπάι πιθανότατα θα ξεσκονίσει τα μεγαλοπρεπή αρχιτεκτονικά σχέδια και τις πολυτελείς κατασκευές, θα λάβει μερικά ακόμη δισεκατομμύρια σε δάνεια και θα φέρει ξανά στην επιφάνεια την επόμενη μεγάλη “Instagrammable” αίσθηση. Γιατί στο τέλος της ημέρας, αυτό προσφέρει το Ντουμπάι. Είναι ο λόγος που συρρέουν τουρίστες και λειτουργούν οι επιχειρήσεις: η γοητεία της υπερβολής, της κορυφαίας απόλαυσης, της χλιδής και το δελεαστικό θέαμα των ανθρώπων, που κυριολεκτικά κατασκευάζουν σύγχρονα ανθρωπογενή θαύματα στη σκληρή έρημο. Η λεπτότητα, η βιωσιμότητα και οι οικονομικά εύρωστες πολιτικές μοιάζουν να απουσιάζουν.
Ίσως, όπως τα περισσότερα πράγματα σε αυτή τη αινιγματική χώρα των αντιφάσεων, να είναι λίγο και από τα δύο: μια απίθανη όαση και ένα αξεπέραστο μνημείο χλιδής για τις πιο τρελές φαντασιώσεις μας, αλλά και ένας αντικατοπτρισμός της ερήμου που πλησιάζει στο χείλος ενός οικονομικού χάους. Ο χρόνος, όπως λένε, θα δείξει.
Πηγή: medium.com
