Όπως αναφέρει ο ιστορικός Α.Ν. Ο Wilson: «Οι αρχές του 19ου αιώνα η Αγγλία ήταν η Αγγλία του Ντίκενς». Κανένας άλλος συγγραφέας δεν έγραψε τόσο ειλικρινά για τις δυσκολίες εκείνων, που υπέφεραν από ακραία φτώχεια κατά τη διάρκεια της βιομηχανικής εποχής. Η δημοτικότητα του Ντίκενς οφειλόταν, σε μεγάλο βαθμό, στην ικανότητά του να μιλάει απευθείας σε όσους υπέμεναν καθημερινούς αγώνες για επιβίωση σε μια κοινωνία, που έδινε έμφαση στην εργασιακή ηθική και στα χρήματα πάνω από όλα.
Ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά του Ντίκενς στα μυθιστορήματά του ήταν η έννοια της ανθρώπινης λύτρωσης. Από τους πιο διάσημους ήρωές του είναι ο Εμπενίζερ Σκρουτζ στο βιβλίο Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα. Περισσότερα από 160 χρόνια μετά τη δημοσίευσή του, το “Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα” του Ντίκενς έχει γίνει μέρος των εορταστικών παραδόσεων των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Εστιάζοντας απλώς στη διαδρομή ενός ανθρώπου, για να γίνει καλύτερος άνθρωπος, ο Ντίκενς επέβαλε στο κοινό το κοσμικό του όραμα για τα Χριστούγεννα.
Τα Χριστούγεννα πριν τον Ντίκενς
Κατά τη βικτοριανή εποχή, οι παλιές μεσαιωνικές παραδόσεις, που κάποτε χρησιμοποιούνταν για τον εορτασμό της γέννησης του Χριστού, βρίσκονταν σε κατάσταση ραγδαίας παρακμής και τον 17ο αιώνα, το πουριτανικό κοινοβούλιο απαγόρευσε τελείως τους εορτασμούς. Το επιχείρημα ήταν, ότι μια τέτοια υπερβολή και σπατάλη ήταν απλώς ένα ανεπιθύμητο παράδειγμα της έμφασης του Ρωμαιοκαθολικισμού στον υλισμό.
Το μύνημα του Ebenezer Scrooge
Ο Ντίκενς άρχισε να γράφει τα “Χριστουγεννιάτικο Κάλαντα” τον Οκτώβριο του 1843. Λόγω της αδιαφορίας του Ντίκενς για τη θρησκεία, η ιστορία δεν αφορούσε τόσο τον Χριστιανισμό αλλά μια προσπάθεια απλής κατανόησης της ανθρώπινης φύσης. Τα πρώτα σημάδια τρυφερότητας, που βλέπει ο αναγνώστης στον Σκρουτζ έρχονται, όταν βλέπει για πρώτη φορά το φάντασμα του μακροχρόνιου φίλου του, Μάρλεϊ, αλυσοδεμένου και συνειδητοποιεί πως: “Ήσουν πάντα καλός φίλος για μένα”.
Με τα πνεύματα των Χριστουγέννων του Παρελθόντος, του Παρόντος και του Μέλλοντος, ο Σκρουτζ ξυπνά νοσταλγικές αναμνήσεις από τη νεότητά του μέχρι πρόσφατα και αυτά τα οράματα καταλήγουν στη νέα του οπτική για τη ζωή. Η συνεχιζόμενη μεταμόρφωση του Σκρουτζ δεν σχετίζεται με το να πηγαίνει στην εκκλησία. Ο Σκρουτζ όμως «ήξερε πώς να σώσει τα Χριστούγεννα» γιατί είχε μεταμορφωθεί σε ένα καλόκαρδο, φιλάνθρωπο και γενναιόδωρο άντρα. Για τον Ντίκενς, και αργότερα αμέτρητους αναγνώστες, τα “Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα” ήταν μια πνευματική εμπειρία.
Τα “Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα” γίνονται ένα νέο ευαγγέλιο
Την ίδια χρονιά, τα “Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα”εξελίχθηκαν σε “ένα νέο ευαγγέλιο” και φαινόταν ότι οι άνθρωποι είχαν αρχίσει να συμπεριφέρονται καλύτερα ο ένας στον άλλο. Η τήρηση των Χριστουγέννων είχε γνωρίσει μια αναβίωση, με μεγάλη έμφαση στις οικογενειακές γιορτές. Ο Ντίκενς χαιρετίστηκε ως ήρωας και έκανε δημόσιες αναγνώσεις του “A Christmas Carol” κάθε εορταστική περίοδο από το 1853-70. Συνολικά, ο Ντίκενς είχε διαβάσει το βιβλίο του φωναχτά σε τεράστια πλήθη 127 φορές.
Τον Ιούνιο του 1870, ο Ντίκενς πέθανε σε ηλικία 58 ετών από επιπλοκές από εγκεφαλικό. Οι εφημερίδες ανέφεραν την είδηση του θανάτου του με τη συμπερίληψη ενός αποσπάσματος, που υποτίθεται ότι είπε ένα μικρό κορίτσι όταν άκουσε για τον θάνατο του Ντίκενς. “Πέθανε ο Ντίκενς; Τότε θα πεθάνει και ο πατέρας των Χριστουγέννων;” Το 1988, η Sunday Telegraph του Λονδίνου τίμησε τον Ντίκενς με τον τίτλο «Ο άνθρωπος που εφηύρε τα Χριστούγεννα».
Περισσότερα από 160 χρόνια αργότερα, το “A Christmas Carol” έχει διατηρηθεί ως σημαντικό μέρος της παράδοσης των Χριστουγέννων σε όλο τον κόσμο.
Το αν περίμενε ότι θα γινόταν το φαινόμενο που έγινε είναι άγνωστο, ωστόσο το μήνυμά του παραμένει σαφές και εξίσου επίκαιρο όσο ποτέ. Είναι δύσκολο να φανταστείς τα Χριστούγεννα χωρίς τον Ebenezer Scrooge. Όπως έγραψε ο ίδιος ο Ντίκενς στο πρελούδιο της νουβέλας του, η μόνη του επιθυμία ήταν απλώς: «να στοιχειώσει ευχάριστα τα σπίτια των ανθρώπων».
