Το μετατραυματικό στρες, γνωστό και ως PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder), είναι μια ψυχική διαταραχή που εμφανίζεται ως αντίδραση σε έντονα τραυματικά γεγονότα. Αν και πολλοί μπορεί να βιώσουν δυσκολίες μετά από σοβαρές εμπειρίες, το PTSD διαφέρει, καθώς τα συμπτώματα παραμένουν, εντείνονται και παρεμβαίνουν σημαντικά στην ψυχική υγεία και, συνολικά, στην καθημερινότητα.
Τι μπορεί να προκαλέσει PTSD;
Το PTSD δεν αφορά μόνο στρατιώτες ή επιζώντες πολέμου. Μπορεί να προκληθεί από:
- Σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση
- Τροχαία ή άλλα σοβαρά ατυχήματα
- Φυσικές καταστροφές (σεισμοί, πυρκαγιές)
- Απώλεια αγαπημένου προσώπου με τραυματικό τρόπο
- Ιατρικά επείγοντα ή επώδυνες διαγνώσεις
- Μαρτυρία βίας ή ακραίας απειλής
Συμπτώματα που βοηθούν στην αναγνώριση του PTSD
Τα συμπτώματα διαχωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:
Επαναβιώσεις του τραύματος (Intrusive symptoms)
- Επαναλαμβανόμενες, ακούσιες αναμνήσεις ή flashbacks
- Εφιάλτες σχετικοί με το γεγονός
- Έντονη ψυχολογική ή σωματική αντίδραση σε υπενθυμίσεις του τραύματος (π.χ. ήχοι, μυρωδιές)
Αποφυγή (Avoidance)
- Αποφυγή συζητήσεων ή σκέψεων για το συμβάν
- Απόσταση από ανθρώπους, μέρη ή δραστηριότητες που θυμίζουν την εμπειρία
- Συναισθηματικό “μούδιασμα”, γνωστό και ως “συναισθηματική παράλυση”
Αρνητικές σκέψεις & διάθεση
- Ενοχές ή αίσθηση ντροπής
- Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες
- Αίσθηση αποξένωσης από άλλους
- Αρνητική εικόνα για τον εαυτό ή τον κόσμο
Διέγερση και υπερδραστηριότητα
- Συχνός εκνευρισμός ή ξεσπάσματα
- Υπερ-επαγρύπνηση
- Δυσκολία στον ύπνο ή τη συγκέντρωση
- Εύκολο ξάφνιασμα και γενικευμένο αίσθημα φόβου
Πότε ένα άτομο έχει PTSD;
Για να γίνει η διάγνωση PTSD, τα συμπτώματα πρέπει:
- Να διαρκούν πάνω από έναν μήνα
- Να επηρεάζουν σοβαρά την καθημερινότητα ή τις σχέσεις
- Να μην εξηγούνται από άλλες καταστάσεις (π.χ. ουσίες, άλλες διαταραχές)
Το PTSD είναι μια πραγματική και συχνή ψυχολογική πρόκληση που δεν πρέπει να υποτιμάται. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στη θεραπεία, αποκατάσταση και ποιότητα ζωής του ατόμου.
Αν κάτι από τα παραπάνω μας είναι γνώριμο, δεν θα πρέπει να το αγνοήσουμε. Η αυτοφροντίδα είναι δύναμη.
Πηγή: mind.org.uk