Το να μεγαλώνεις παιδιά είναι μια από τις πιο δύσκολες και ικανοποιητικές δουλειές στον κόσμο — και αυτή για την οποία μπορεί να νιώθεις λιγότερο προετοιμασμένος.
Αυτές οι 9 συμβουλές για την ανατροφή των παιδιών μπορούν να σας βοηθήσουν να νιώσετε πιο ολοκληρωμένοι ως γονείς.
1. Ενισχύστε την αυτοεκτίμηση του παιδιού σας
Τα παιδιά αρχίζουν να αναπτύσσουν την αίσθηση του εαυτού τους ως μωρά όταν βλέπουν τον εαυτό τους μέσα από τα μάτια των γονιών τους. Ο τόνος της φωνής σας, η γλώσσα του σώματός σας και κάθε έκφραση απορροφώνται από τα παιδιά σας. Τα λόγια και οι πράξεις σας ως γονιός επηρεάζουν την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησής τους περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.
Το να επαινούνται για τα επιτεύγματά τους, όσο μικρά κι αν είναι, θα τα κάνει να νιώθουν περήφανα. Αφήνοντας τα παιδιά να κάνουν πράγματα ανεξάρτητα θα τα κάνει να αισθάνονται ικανά και δυνατά. Αντίθετα, τα υποτιμητικά σχόλια ή η δυσμενής σύγκριση ενός παιδιού με ένα άλλο θα κάνει τα παιδιά να αισθάνονται άχρηστα.
Αποφύγετε να κάνετε βαρύγδουπες δηλώσεις ή να χρησιμοποιείτε τις λέξεις ως όπλα. Σχόλια όπως “Τι ηλίθιο πράγμα κάνεις!” ή “Φέρεσαι περισσότερο σαν μωρό από το αδερφάκι σου!” προκαλούν ζημιά όπως ακριβώς κάνουν τα σωματικά χτυπήματα. Επιλέξτε τα λόγια σας προσεκτικά και να είστε συμπονετικοί. Ενημερώστε τα παιδιά σας ότι όλοι κάνουν λάθη και ότι εξακολουθείτε να τα αγαπάτε, ακόμα κι αν δεν αγαπάτε τη συμπεριφορά τους.
2. Επαινέστε τα παιδιά
Έχετε σκεφτεί πόσες φορές αντιδράτε αρνητικά στα παιδιά σας σε μια δεδομένη μέρα; Μπορεί να ανακαλύψετε ότι τα επικρίνετε πολύ πιο συχνά από ότι κάνετε κομπλιμέντα. Πώς θα σας φαινόταν αν ένα αφεντικό σας αντιμετώπιζε με τόσο αρνητική καθοδήγηση, ακόμα κι αν ήταν καλοπροαίρετη;
Η πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι να επαινέσετε τα παιδιά όταν κάνουν κάτι σωστά: “Έστρωσες το κρεβάτι σου χωρίς να σε ρωτήσουν – αυτό είναι υπέροχο!” ή «Σε έβλεπα να παίζεις με την αδερφή σου και έκανες πολύ υπομονή». Αυτές οι δηλώσεις θα ενθαρρύνουν περισσότερο την καλή συμπεριφορά μακροπρόθεσμα από τις επαναλαμβανόμενες επιπλήξεις. Προσπαθήστε να βρείτε κάτι για να τα επαινείτε κάθε μέρα. Να είστε γενναιόδωροι με τις ανταμοιβές – η αγάπη, οι αγκαλιές και τα κομπλιμέντα σας μπορούν να κάνουν θαύματα. Σύντομα θα διαπιστώσετε ότι έτσι καλλιεργείτε περισσότερο τη συμπεριφορά που θα θέλατε να δείτε.
3. Θέστε όρια και να είστε συνεπείς με την πειθαρχία
Η πειθαρχία είναι απαραίτητη σε κάθε νοικοκυριό. Ο στόχος της πειθαρχίας είναι να βοηθήσει τα παιδιά να επιλέξουν αποδεκτές συμπεριφορές και να μάθουν τον αυτοέλεγχο. Μπορεί να δοκιμάσουν τα όρια που τους θέτεις, αλλά χρειάζονται αυτά τα όρια για να εξελιχθούν σε υπεύθυνους ενήλικες.
Η θέσπιση κανόνων σπιτιού βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν τις προσδοκίες σας και να αναπτύξουν αυτοέλεγχο. Μερικοί κανόνες μπορεί να περιλαμβάνουν: δεν επιτρέπεται η τηλεόραση μέχρι να ολοκληρωθεί η το διάβασμα για το σχολείο και δεν επιτρέπεται το χτύπημα, το βρίσιμο ή το κακό πείραγμα.
Ίσως θελήσετε να έχετε ένα σύστημα σε εφαρμογή: μία προειδοποίηση, ακολουθούμενη από συνέπειες όπως “time out” ή απώλεια προνομίων. Ένα συνηθισμένο λάθος που κάνουν οι γονείς είναι η αδυναμία να εφαρμόσουν τις συνέπειες. Δεν μπορείς να πειθαρχήσεις τα παιδιά αν είσαι ασυνεπής, η συνέπεια διδάσκει αυτό που περιμένεις.
4. Αφιερώστε χρόνο για τα παιδιά σας
Είναι συχνά δύσκολο για τους γονείς και τα παιδιά να συγκεντρωθούν για ένα οικογενειακό γεύμα, πόσο μάλλον να περάσουν ποιοτικό χρόνο μαζί. Αλλά μάλλον δεν υπάρχει τίποτα που θα ήθελαν περισσότερο τα παιδιά. Σηκωθείτε 10 λεπτά νωρίτερα το πρωί για να φάτε πρωινό με το παιδί σας ή να αφήσετε τα πιάτα στο νεροχύτη και να κάνετε μια βόλτα μετά το δείπνο. Τα παιδιά που δεν παίρνουν την προσοχή που θέλουν από τους γονείς τους, συχνά συμπεριφέρονται άσχημα, επειδή είναι βέβαιο ότι θα γίνουν αντιληπτά με αυτόν τον τρόπο.
Πολλοί γονείς βρίσκουν ικανοποιητικό να προγραμματίζουν χρόνο μαζί με τα παιδιά τους. Δημιουργήστε μια «ειδική βραδιά» κάθε εβδομάδα για να είστε μαζί και αφήστε τα παιδιά σας να αποφασίσουν πώς θα περάσουν τον χρόνο τους.
Οι έφηβοι φαίνεται να χρειάζονται λιγότερη αμέριστη προσοχή από τους γονείς τους σε σχέση με τα μικρότερα παιδιά. Επειδή υπάρχουν λιγότερες ευκαιρίες για γονείς και έφηβους να συναντηθούν, οι γονείς θα πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για να είναι διαθέσιμοι όταν ο έφηβος τους εκφράζει την επιθυμία να μιλήσει ή να συμμετάσχει σε οικογενειακές δραστηριότητες. Η παρακολούθηση συναυλιών, παιχνιδιών και άλλων εκδηλώσεων με τον έφηβό σας σας επιτρέπει να μάθετε περισσότερα για το παιδί σας και τους φίλους του με σημαντικούς τρόπους.
Μην αισθάνεστε ένοχοι αν είστε εργαζόμενος γονέας. Είναι τα πολλά μικρά πράγματα που κάνετε που θα θυμούνται τα παιδιά.
5. Να είστε καλό πρότυπο
Τα μικρά παιδιά μαθαίνουν πολλά για το πώς να ενεργούν βλέποντας τους γονείς τους. Όσο πιο μικρά είναι, τόσο περισσότερα στοιχεία παίρνουν από εσάς. Πριν ξεσπάσετε μπροστά στο παιδί σας, σκεφτείτε το εξής: Θέλετε έτσι να συμπεριφέρεται το παιδί σας όταν είναι θυμωμένο; Να γνωρίζετε ότι παρακολουθείστε συνεχώς από τα παιδιά σας. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που χτυπούν συνήθως έχουν ένα πρότυπο επιθετικότητας στο σπίτι.
Υιοθετείστε τα χαρακτηριστικά που θέλετε να δείτε στα παιδιά σας: σεβασμό, φιλικότητα, ειλικρίνεια, καλοσύνη, ανεκτικότητα. Δείξτε ανιδιοτελή συμπεριφορά. Κάντε πράγματα για άλλους ανθρώπους χωρίς να περιμένετε ανταμοιβή. Εκφράστε ευχαριστίες και κάντε κομπλιμέντα. Πάνω απ’ όλα, να φέρεστε στα παιδιά σας με τον τρόπο που περιμένετε να σας φερθούν οι άλλοι.
6. Κάντε την επικοινωνία προτεραιότητα
Δεν μπορείτε να περιμένετε από τα παιδιά να κάνουν τα πάντα απλώς και μόνο επειδή εσείς, ως γονιός, «το λέτε». Θέλουν και αξίζουν εξηγήσεις όσο και οι μεγάλοι. Αν δεν αφιερώσουμε χρόνο για να εξηγήσουμε, τα παιδιά θα αρχίσουν να αναρωτιούνται για τις αξίες και τα κίνητρά μας αν έχουν κάποια βάση. Οι γονείς που συλλογίζονται με τα παιδιά τους τους επιτρέπουν να καταλαβαίνουν και να μαθαίνουν με μη επικριτικό τρόπο.
Κάντε ξεκάθαρες τις προσδοκίες σας. Εάν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, περιγράψτε το, εκφράστε τα συναισθήματά σας και προσκαλέστε το παιδί σας να σκεφτείτε από κοινού μια λύση. Φροντίστε να συμπεριλάβετε τις συνέπειες. Κάντε προτάσεις και προσφέρετε επιλογές. Να είστε ανοιχτοί και στις προτάσεις του παιδιού σας. Διαπραγματευτείτε. Τα παιδιά που συμμετέχουν στις αποφάσεις έχουν περισσότερα κίνητρα να τις πραγματοποιήσουν.
7. Να είστε ευέλικτοι και πρόθυμοι να προσαρμόσετε το στυλ ανατροφής σας
Αν νιώθετε συχνά «απογοητευμένοι» από τη συμπεριφορά του παιδιού σας, ίσως έχετε μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Οι γονείς που σκέφτονται «πρέπει» (για παράδειγμα, «Το παιδί μου θα πρέπει να έχει εκπαιδευτεί στο γιογιό τώρα») μπορεί να βρουν χρήσιμο να διαβάσουν για το θέμα ή να μιλήσουν με άλλους γονείς ή ειδικούς στην ανάπτυξη του παιδιού.
Το περιβάλλον των παιδιών επηρεάζει τη συμπεριφορά τους, επομένως ίσως μπορέσετε να αλλάξετε αυτή τη συμπεριφορά αλλάζοντας το περιβάλλον. Αν λέτε συνεχώς «όχι» στο 2χρονο παιδί σας, αναζητήστε τρόπους για να αλλάξετε το περιβάλλον σας, ώστε λιγότερα πράγματα να είναι εκτός ορίων. Αυτό θα προκαλέσει λιγότερη απογοήτευση και στους δύο σας.
Καθώς το παιδί σας αλλάζει, θα πρέπει σταδιακά να αλλάξετε τον τρόπο ανατροφής των παιδιών σας. Οι πιθανότητες είναι ότι αυτό που λειτουργεί με το παιδί σας τώρα δεν θα λειτουργήσει τόσο καλά σε ένα ή δύο χρόνια.
Οι έφηβοι τείνουν να αναζητούν λιγότερο τους γονείς τους και περισσότερο τους συνομηλίκους τους για πρότυπα. Συνεχίστε όμως να παρέχετε καθοδήγηση, ενθάρρυνση και κατάλληλη πειθαρχία επιτρέποντας στον έφηβό σας να κερδίσει περισσότερη ανεξαρτησία. Και αδράξτε κάθε διαθέσιμη στιγμή για να σχετίζεστε!
8. Δείξτε ότι η αγάπη σας είναι άνευ όρων
Ως γονιός, είστε υπεύθυνοι για τη διόρθωση και την καθοδήγηση των παιδιών σας. Αλλά το πώς εκφράζετε τη διορθωτική καθοδήγησή σας κάνει τη διαφορά στον τρόπο με τον οποίο τη λαμβάνει ένα παιδί.
Όταν πρέπει να αντιμετωπίσετε το παιδί σας, αποφύγετε να κατηγορείτε, να επικρίνετε ή να βρίσκετε λάθη, τα οποία βλάπτουν την αυτοεκτίμηση και μπορούν να οδηγήσουν σε δυσαρέσκεια. Αντίθετα, προσπαθήστε να αναθρέψετε και να ενθαρρύνετε, ακόμη και όταν πειθαρχείτε τα παιδιά σας. Βεβαιωθείτε ότι ξέρουν ότι, αν και θέλετε και περιμένετε καλύτερη συμπεριφορά την επόμενη φορά, η αγάπη σας είναι εκεί ό,τι κι αν γίνει.
9. Γνωρίστε τις δικές σας ανάγκες και περιορισμούς ως γονέας
Αντιμετωπίστε το – είστε ατελής γονέας. Έχετε δυνατά και αδύνατα σημεία. Αναγνωρίστε τις ικανότητές σας — «Είμαι αγαπητός και αφοσιωμένος». Δεσμευτείτε να δουλέψετε πάνω στις αδυναμίες σας — «Πρέπει να είμαι πιο συνεπής με την πειθαρχία». Προσπαθήστε να έχετε ρεαλιστικές προσδοκίες για τον εαυτό σας, τον σύντροφό σας και τα παιδιά σας. Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις – να είστε επιεικής με τον εαυτό σας.
Και προσπαθήστε να κάνετε τη γονική μέριμνα μια διαχειρίσιμη δουλειά. Εστιάστε στους τομείς που χρειάζονται τη μεγαλύτερη προσοχή αντί να προσπαθήσετε να αντιμετωπίσετε τα πάντα ταυτόχρονα. Παραδεχτείτε ότι έχετε κουραστεί. Αφιερώστε χρόνο από την ανατροφή των παιδιών για να κάνετε πράγματα που θα σας κάνουν ευτυχισμένους.
Το να εστιάσετε στις ανάγκες σας δεν σας κάνει εγωιστές. Σημαίνει απλώς ότι νοιάζεστε για τη δική σας ευημερία, κάτι που είναι μια άλλη σημαντική αξία για τα παιδιά σας.
Πηγή: kidshealth.org
