Ο εμβολιασμός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα για την προστασία της υγείας του σκύλου μας. Από τους πρώτους μήνες της ζωής του μέχρι την ενήλικη ηλικία, τα κατάλληλα εμβόλια μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών λοιμωδών ασθενειών, ορισμένες από τις οποίες μπορεί να αποδειχθούν θανατηφόρες.
Ωστόσο, δεν χρειάζονται όλοι οι σκύλοι ακριβώς τα ίδια εμβόλια. Η ηλικία, ο τρόπος ζωής, η κατάσταση της υγείας, οι μετακινήσεις και το περιβάλλον στο οποίο ζει το ζώο επηρεάζουν το πρόγραμμα εμβολιασμού.
Οι διεθνείς κτηνιατρικές οδηγίες διαχωρίζουν τα εμβόλια σε βασικά, που συνιστώνται ευρέως, και σε επιπλέον εμβόλια που χορηγούνται ανάλογα με τον κίνδυνο έκθεσης. Η τελική επιλογή πρέπει πάντοτε να γίνεται σε συνεργασία με τον κτηνίατρο.
Ποια είναι τα βασικά εμβόλια που χρειάζεται κάθε σκύλος;
Τα βασικά εμβόλια προστατεύουν από σοβαρές και δυνητικά θανατηφόρες ασθένειες.
Ένα από τα σημαντικότερα είναι το εμβόλιο κατά της νόσου του Carré, γνωστής και ως μόρβα. Πρόκειται για μια μεταδοτική ιογενή ασθένεια που μπορεί να επηρεάσει το αναπνευστικό, το πεπτικό και το νευρικό σύστημα.
Εξίσου σημαντικός είναι ο εμβολιασμός κατά του παρβοϊού, ο οποίος προκαλεί σοβαρή γαστρεντερίτιδα, με συμπτώματα όπως εμετούς, διάρροια και αφυδάτωση. Τα κουτάβια είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιπλοκές της λοίμωξης.
Το βασικό πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης προστασία έναντι του αδενοϊού του σκύλου, ο οποίος σχετίζεται με τη λοιμώδη ηπατίτιδα.
Συνήθως, η προστασία από τις συγκεκριμένες ασθένειες παρέχεται μέσω ενός συνδυαστικού εμβολίου, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει και επιπλέον αντιγόνα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο αντιλυσσικός εμβολιασμός. Η λύσσα είναι μια εξαιρετικά σοβαρή ιογενής νόσος που μπορεί να μεταδοθεί και στον άνθρωπο. Στην Ελλάδα, ο αντιλυσσικός εμβολιασμός αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της φροντίδας των σκύλων και καταγράφεται στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς.
Ακόμη ένα σημαντικό εμβόλιο είναι εκείνο κατά της λεπτοσπείρωσης, μιας βακτηριακής λοίμωξης που μπορεί να μεταδοθεί μέσω μολυσμένου νερού, εδάφους ή ούρων μολυσμένων ζώων.
Η λεπτοσπείρωση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στα νεφρά και στο ήπαρ, ενώ αποτελεί ζωονόσο, καθώς μπορεί να προσβάλει και ανθρώπους.
Οι επικαιροποιημένες οδηγίες της American Animal Hospital Association κατατάσσουν το εμβόλιο της λεπτοσπείρωσης στα βασικά εμβόλια για τους σκύλους.
Ποια επιπλέον εμβόλια μπορεί να χρειάζεται ο σκύλος μας;
Πέρα από τον βασικό εμβολιασμό, υπάρχουν εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με τον τρόπο ζωής και την πιθανότητα έκθεσης σε συγκεκριμένες ασθένειες.
Ένα από αυτά είναι το εμβόλιο κατά της λοιμώδους τραχειοβρογχίτιδας, γνωστής ως kennel cough ή «βήχας των κυνοκομείων».
Πρόκειται για μια αναπνευστική νόσο που μπορεί να μεταδίδεται ευκολότερα σε χώρους όπου συγκεντρώνονται πολλοί σκύλοι, όπως πανσιόν ζώων, χώροι φιλοξενίας και εγκαταστάσεις εκπαίδευσης.
Ανάλογα με το σκεύασμα, ο εμβολιασμός μπορεί να προσφέρει προστασία έναντι της Bordetella bronchiseptica και του ιού της παραγρίπης του σκύλου.
Ένα ακόμη εμβόλιο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα είναι εκείνο κατά της λεϊσμανίωσης, γνωστής και ως καλααζάρ.
Η ασθένεια μεταδίδεται μέσω μολυσμένων φλεβοτόμων, μικρών εντόμων που συχνά αποκαλούνται σκνίπες.
Ο εμβολιασμός μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματικό μέτρο προστασίας για κατάλληλους σκύλους, αλλά δεν εξασφαλίζει απόλυτη ανοσία.
Για αυτό, η πρόληψη της λεϊσμανίωσης χρειάζεται να συνδυάζεται με μέτρα αποφυγής τσιμπημάτων, όπως κατάλληλα αντιπαρασιτικά προϊόντα.
Σε συγκεκριμένες περιοχές ή περιπτώσεις μπορεί επίσης να εξεταστεί ο εμβολιασμός έναντι της νόσου Lyme, που μεταδίδεται μέσω κροτώνων, εφόσον υπάρχει σχετική ένδειξη και κατάλληλο διαθέσιμο εμβόλιο.
Η επιλογή των επιπλέον εμβολίων δεν πρέπει να γίνεται αυτοματοποιημένα. Ο κτηνίατρος αξιολογεί τους πραγματικούς κινδύνους για κάθε ζώο ξεχωριστά.
Πότε ξεκινά ο εμβολιασμός και κάθε πότε χρειάζονται επαναληπτικές δόσεις;
Ο εμβολιασμός των κουταβιών ξεκινά συνήθως σε ηλικία περίπου έξι έως οκτώ εβδομάδων.
Οι διεθνείς οδηγίες της World Small Animal Veterinary Association συνιστούν την επανάληψη των βασικών εμβολίων ανά δύο έως τέσσερις εβδομάδες, με την τελευταία δόση της αρχικής σειράς να χορηγείται στις 16 εβδομάδες ζωής ή αργότερα.
Αυτό είναι απαραίτητο επειδή τα μητρικά αντισώματα, τα οποία προσφέρουν προσωρινή προστασία στα κουτάβια, μπορούν παράλληλα να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα των πρώτων εμβολίων.
Στη συνέχεια, απαιτείται αναμνηστική δόση σε χρόνο που καθορίζεται από το εμβολιαστικό πρωτόκολλο. Οι οδηγίες WSAVA προτείνουν να εξετάζεται αναμνηστικός εμβολιασμός περίπου στους έξι μήνες.
Για τα βασικά ιογενή εμβόλια, οι επόμενες αναμνηστικές δόσεις πραγματοποιούνται συνήθως σε διαστήματα τριών ετών ή μεγαλύτερα, ανάλογα με το εμβόλιο και τις κτηνιατρικές οδηγίες.
Αντίθετα, ο εμβολιασμός κατά της λεπτοσπείρωσης απαιτεί συνήθως ετήσια επανάληψη μετά την ολοκλήρωση του αρχικού σχήματος.
Η συχνότητα του αντιλυσσικού εμβολιασμού εξαρτάται από τη διάρκεια προστασίας του συγκεκριμένου σκευάσματος και τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις.
Σημαντικό είναι επίσης να γνωρίζουμε ότι ένας ενήλικος σκύλος με άγνωστο ιστορικό εμβολιασμού μπορεί να ξεκινήσει κατάλληλο πρόγραμμα προστασίας μετά από κτηνιατρική αξιολόγηση.
Τα περισσότερα εμβόλια θεωρούνται ασφαλή, αν και ενδέχεται να εμφανιστούν παροδικές αντιδράσεις, όπως ήπια υπνηλία, ευαισθησία στο σημείο της ένεσης ή μειωμένη όρεξη. Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι σπάνιες, αλλά απαιτούν άμεση κτηνιατρική φροντίδα.
Ο σωστός εμβολιασμός αποτελεί βασικό μέρος της υπεύθυνης φροντίδας ενός σκύλου. Η τήρηση του προγράμματος, οι τακτικές επισκέψεις στον κτηνίατρο και η κατάλληλη πρόληψη παρασιτικών νοσημάτων μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη διατήρηση της υγείας και της ποιότητας ζωής του αγαπημένου μας τετράποδου φίλου.
Πηγή: PetMD