Πρόσφατη μελέτη έδειξε, ότι περίπου 6 στους 10 Έλληνες έχουν χαμηλή συγκέντρωση βιταμίνης D στο σώμα τους. Πρόκειται για ένα στοιχείο που προκαλεί έκπληξη, αφού ζούμε σε μια χώρα με μεγάλα ποσοστά ηλιοφάνειας. Με όλο και περισσότερους ανθρώπους να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο λόγω του κινδύνου καρκίνου του δέρματος αλλά και της πρόσφατης πανδημίας COVID-19, οι γιατροί διαπιστώνουν αύξηση στους ασθενείς με ανεπάρκεια βιταμίνης D. Εξαιτίας αυτού, ορισμένοι ερευνητές αναφέρονται στην ανεπάρκεια βιταμίνης D ως «αόρατη επιδημία».
Τα οφέλη της βιταμίνη D
Εκτός από την ευρύτατα γνωστή δράση της στην καλή υγεία των οστών, η βιταμίνη D, συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου, στην τόνωση του ανοσοποιητικού, στην καλή διάθεση, και στη βελτίωση διαφόρων ψυχιατρικών νόσων. Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν συμπτώματα, σοβαρές περιπτώσεις ανεπάρκειας βιταμίνης D μπορεί να οδηγήσουν σε λεπτά, εύθραυστα ή κακοσχηματισμένα οστά. Στα παιδιά, η ανεπάρκεια D μπορεί να εκδηλωθεί ως ραχίτιδα – μια ασθένεια που οδηγεί σε μαλακά οστά και σκελετικές παραμορφώσεις. Η ραχίτιδα μπορεί επίσης να προκαλέσει αναπτυξιακές καθυστερήσεις, επιληπτικές κρίσεις, μυϊκούς σπασμούς και άλλες ανωμαλίες. Στους ενήλικες, σχετίζεται κυρίως με δύο γνωστές παθήσεις: οστεομαλακία κι οστεοπόρωση.
Ορθοπεδική υγεία και βιταμίνη D
Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να απορροφήσει το ασβέστιο, το κύριο συστατικό των οστών, μόνο όταν υπάρχει βιταμίνη D. Ως εκ τούτου, υπάρχει μια καλά τεκμηριωμένη σχέση μεταξύ της βιταμίνης D και της ορθοπεδικής υγείας.
Πρόσφατη έρευνα, εξετάζει τη σχέση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D και των σπασμένων οστών μεταξύ παιδιών, που έφτασαν στα επείγοντα.
Γιατί το συγκεκριμένο παιδί έσπασε το χέρι του σε σύγκριση με τα χιλιάδες άλλα παιδιά που έπεσαν επίσης; Και γιατί πολλοί ασθενείς, δυσκολεύτηκαν να ανακάμψουν από αυτούς τους τραυματισμούς; Τα αποτελέσματα έδειξαν, ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D έπαιξε ρόλο σε αυτό. Από τους παιδιατρικούς ασθενείς που χρειάζονταν χειρουργική θεραπεία για κάταγμα ή σπάσιμο των οστών τους, το 85% βρέθηκε να έχει έλλειψη βιταμίνης D.
Παράγοντες που επηρεάζουν την επάρκεια της D
Ένα άτομο μπορεί να εμφανίσει ανεπάρκεια βιταμίνης D σε οποιαδήποτε ηλικία, ωστόσο, ορισμένοι παράγοντες θέτουν κάποια άτομα σε μεγαλύτερο κίνδυνο από άλλα:
- Τα βρέφη που θηλάζουν είναι μεταξύ των ομάδων υψηλού κινδύνου, γιατί το μητρικό γάλα αν και είναι το καλύτερο γάλα για τα μωρά, είναι πολύ χαμηλό σε βιταμίνη D
- Παιδιά και έφηβοι που είναι παχύσαρκοι – φαινόμενο που αποδίδεται εν μέρει στην κατανομή σε μεγαλύτερη ποσότητα ιστού του σώματος
- Παιδιά και έφηβοι που λαμβάνουν ορισμένα αντισπασμωδικά και αντιμυκητιακά φάρμακα, που παρεμβαίνουν στην ικανότητα του σώματός τους να απορροφά ή να μετατρέπει τη βιταμίνη D.
- Ηλικιωμένοι: Η υγεία των οστών φθίνει με το πέρασμα των ετών, με προβλήματα όπως η οστεοπενία και η οστεοπόρωση να κάνουν την εμφάνισή τους. Η παραγωγή βιταμίνης D από την έκθεση στον ήλιο μειώνεται επίσης με την πάροδο της ηλικίας.
- Εμμηνόπαυση: Οι παραθυρεοειδείς αδένες εκκρίνουν την παραθυρεοειδή ορμόνη (PTH), η οποία ελέγχει το επίπεδο ασβεστίου στο αίμα. Η ανεπάρκεια της D, κάνει τις γυναίκες ιδιαίτερα επιρρεπείς, καθώς χάνουν οιστρογόνα. Για τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, είναι σημαντικό να ελέγχουν την οστική τους πυκνότητα και τα επίπεδα βιταμίνης D.
Πώς να πάρετε βιταμίνη D
Ένα άτομο μπορεί να λάβει βιταμίνη D με τρεις τρόπους: μέσω του δέρματος, της διατροφή του και από συμπληρώματα. Συνιστάται κάποιος χρόνος στον ήλιο, αλλά δεδομένου ότι η υπερβολική έκθεση, μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του δέρματος, η τροφή μπορεί να είναι καλύτερη πηγή. Τρόφιμα – όπως τα λιπαρά ψάρια, το μοσχαρίσιο συκώτι, το τυρί, τα μανιτάρια και οι κρόκοι αυγών – μεταφέρουν φυσικά το θρεπτικό συστατικό. Μπορεί επίσης να βρεθεί σε εμπλουτισμένα τρόφιμα και ποτά, όπως το γάλα, τα δημητριακά πρωινού, ο χυμός πορτοκαλιού, το γιαούρτι και τα ροφήματα σόγιας. Ανάλογα με την κατάσταση ενός ατόμου, ο γιατρός, θα συστήσει πόση ποσότητα χρειάζεται κάποιος και αν χρειάζεται συμπληρώματα.
Πηγή: www.uth.edu
