Όταν ένας σκύλος αρρωσταίνει, ειδικά αν εμφανίζει διάρροια, εμετό, βήχα ή κάποιο δερματικό πρόβλημα, είναι φυσικό να αναρωτιόμαστε αν υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης και στους ανθρώπους που ζουν μαζί του. Η απάντηση είναι ότι οι περισσότερες ασθένειες των σκύλων δεν μεταδίδονται στον άνθρωπο, υπάρχουν όμως ορισμένες εξαιρέσεις. Οι λοιμώξεις που μπορούν να περάσουν από τα ζώα στους ανθρώπους ονομάζονται ζωονόσοι και γι’ αυτό η σωστή υγιεινή και η κτηνιατρική φροντίδα έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Τι είναι οι ζωονόσοι;
Ζωονόσοι ονομάζονται οι ασθένειες ή λοιμώξεις που μπορούν να μεταδοθούν φυσικά μεταξύ ζώων και ανθρώπων. Μπορεί να προκαλούνται από βακτήρια, ιούς, μύκητες ή παράσιτα. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που ένας σκύλος είναι άρρωστος κινδυνεύουν και οι άνθρωποι γύρω του. Πολλά παθογόνα είναι προσαρμοσμένα σε συγκεκριμένα είδη και δεν μπορούν εύκολα να μολύνουν τον άνθρωπο.
Ποιες ασθένειες μπορούν να μεταδοθούν από τον σκύλο στον άνθρωπο;
Μία από τις γνωστότερες ζωονόσους είναι η λεπτοσπείρωση, μια βακτηριακή λοίμωξη που μπορεί να μεταδοθεί μέσω επαφής με ούρα μολυσμένου ζώου ή με νερό και χώμα που έχουν μολυνθεί. Ορισμένες γαστρεντερικές λοιμώξεις που προκαλούνται από βακτήρια, όπως η Salmonella και το Campylobacter, μπορούν επίσης να μεταδοθούν στον άνθρωπο. Ένας σκύλος μάλιστα μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να φέρει τέτοια βακτήρια χωρίς να εμφανίζει έντονα συμπτώματα. Υπάρχουν ακόμη ορισμένα παράσιτα που μπορούν να προσβάλουν ανθρώπους, καθώς και μυκητιάσεις όπως η δερματοφυτία (ringworm), η οποία μπορεί να μεταδοθεί μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένο ζώο ή αντικείμενα. Η λύσσα αποτελεί επίσης ζωονόσο και μεταδίδεται κυρίως μέσω δαγκώματος ή επαφής μολυσμένου σάλιου με τραύμα ή βλεννογόνο. Στην Ελλάδα, ωστόσο, η λύσσα στα ζώα βρίσκεται υπό συστηματική επιτήρηση και πρόληψη.
Μπορεί ο σκύλος να μας «κολλήσει» το κρυολόγημά του;
Εδώ υπάρχει μια συχνή παρανόηση. Επειδή ένας σκύλος βήχει ή έχει καταρροή, δεν σημαίνει ότι θα μεταδώσει στον άνθρωπο ένα «κρυολόγημα» όπως θα συνέβαινε μεταξύ δύο ανθρώπων. Πολλές λοιμώξεις του αναπνευστικού των σκύλων προκαλούνται από παθογόνα που προσβάλλουν κυρίως τους σκύλους. Για παράδειγμα, ο γνωστός βήχας του κυνοκομείου αποτελεί ένα σύμπλεγμα λοιμώξεων και μεταδίδεται πολύ εύκολα μεταξύ σκύλων, αλλά ο κίνδυνος για τον γενικό ανθρώπινο πληθυσμό θεωρείται χαμηλός. Σε κάθε περίπτωση, όταν δεν γνωρίζουμε την αιτία των συμπτωμάτων ενός ζώου, είναι προτιμότερο να ακολουθούμε βασικά μέτρα υγιεινής μέχρι να εξεταστεί από κτηνίατρο.
Πώς γίνεται η μετάδοση;
Δεν μεταδίδονται όλες οι ζωονόσοι με τον ίδιο τρόπο. Ανάλογα με το παθογόνο, η έκθεση μπορεί να συμβεί μέσω ούρων, κοπράνων, σάλιου, δερματικών βλαβών ή μολυσμένων αντικειμένων και επιφανειών. Παράσιτα μπορούν επίσης να μεταδοθούν έμμεσα μέσω του περιβάλλοντος, ενώ ψύλλοι και τσιμπούρια μπορούν να λειτουργήσουν ως φορείς ορισμένων παθογόνων. Το απλό χάιδεμα ενός υγιούς και σωστά φροντισμένου σκύλου δεν αποτελεί από μόνο του λόγο ανησυχίας. Η προσοχή χρειάζεται κυρίως όταν το ζώο παρουσιάζει συμπτώματα ή όταν ερχόμαστε σε επαφή με σωματικά υγρά και περιττώματα.
Τι πρέπει να κάνουμε όταν ο σκύλος είναι άρρωστος;
Μέχρι να γνωρίζουμε τι προκαλεί τα συμπτώματα, ορισμένες απλές συνήθειες μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα μετάδοσης. Το καλό πλύσιμο των χεριών μετά την επαφή με το ζώο και ιδιαίτερα μετά τον καθαρισμό ούρων, κοπράνων ή εμετού είναι βασικό. Καλό είναι επίσης να αποφεύγουμε να αφήνουμε τον σκύλο να γλείφει το πρόσωπό μας, ιδιαίτερα το στόμα, τα μάτια ή ανοιχτές πληγές. Οι επιφάνειες που έχουν λερωθεί χρειάζονται σωστό καθαρισμό, ενώ τα περιττώματα πρέπει να απομακρύνονται γρήγορα και με προσοχή.
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή;
Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι περισσότερο ευάλωτοι σε λοιμώξεις. Σε αυτούς περιλαμβάνονται άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, πολύ μικρά παιδιά και ηλικιωμένοι, ανάλογα πάντα με το συγκεκριμένο παθογόνο. Εάν υπάρχει τέτοιο άτομο στο σπίτι και ο σκύλος παρουσιάζει ανεξήγητη διάρροια, δερματικές αλλοιώσεις ή άλλα συμπτώματα, είναι χρήσιμο να ενημερωθεί ο κτηνίατρος ώστε να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες.
Η πρόληψη ξεκινά από τη σωστή φροντίδα του σκύλου
Οι τακτικοί κτηνιατρικοί έλεγχοι, οι εμβολιασμοί που συστήνει ο κτηνίατρος και η κατάλληλη προστασία από εσωτερικά και εξωτερικά παράσιτα δεν προστατεύουν μόνο την υγεία του ζώου, αλλά μπορούν να συμβάλουν και στη μείωση ορισμένων κινδύνων για τους ανθρώπους γύρω του. Επομένως, ένας άρρωστος σκύλος δεν αποτελεί αυτομάτως κίνδυνο για τον άνθρωπο. Επειδή όμως ορισμένες λοιμώξεις μπορούν πράγματι να μεταδοθούν μεταξύ των δύο ειδών, όταν εμφανίζονται συμπτώματα είναι σημαντικό να εντοπίζεται η αιτία από τον κτηνίατρο και μέχρι τότε να τηρούνται απλά μέτρα υγιεινής.
Πηγή: healthline.com
