Οι αλλεργίες συνδέονται συνήθως με την άνοιξη, τη γύρη και την ανθοφορία. Ωστόσο, και ο χειμώνας μπορεί να προκαλέσει έντονα αλλεργικά συμπτώματα. Η βασική διαφορά είναι ότι αυτή την εποχή οι περισσότεροι άνθρωποι περνούν πολύ περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους, όπου μπορεί να υπάρχουν ακάρεα σκόνης, μούχλα και αλλεργιογόνα από κατοικίδια.
Τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν αρκετά με εκείνα ενός κρυολογήματος, γεγονός που συχνά δημιουργεί σύγχυση. Μπούκωμα, φτέρνισμα, καταρροή και ερεθισμένα μάτια μπορεί να εμφανιστούν και στις δύο περιπτώσεις. Η διάρκεια και ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώνονται τα συμπτώματα μπορούν να δώσουν σημαντικές ενδείξεις για την αιτία.
Ποια αλλεργιογόνα είναι πιο συχνά τον χειμώνα;
Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης αποτελούν μία από τις πιο συχνές αιτίες αλλεργίας μέσα στο σπίτι. Είναι μικροσκοπικοί οργανισμοί που βρίσκονται κυρίως σε στρώματα, μαξιλάρια, χαλιά, κουβέρτες και υφασμάτινες επιφάνειες.
Τον χειμώνα, όταν τα παράθυρα μένουν περισσότερο κλειστά και η καθημερινότητα μεταφέρεται σε εσωτερικούς χώρους, η έκθεση μπορεί να αυξηθεί. Η θέρμανση και η περιορισμένη ανανέωση του αέρα μπορούν επίσης να επηρεάσουν το περιβάλλον του σπιτιού.
Η μούχλα είναι ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας. Μπορεί να εμφανιστεί σε χώρους με υγρασία, όπως μπάνια, υπόγεια, τοίχους με κακή μόνωση ή περιοχές γύρω από παράθυρα. Τα σπόρια της μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα σε άτομα που είναι ευαίσθητα.
Τα κατοικίδια αποτελούν επίσης συχνή πηγή αλλεργιογόνων. Δεν ευθύνεται κυρίως το τρίχωμα, αλλά πρωτεΐνες που βρίσκονται στο σάλιο, στο δέρμα και στις εκκρίσεις των ζώων. Επειδή τον χειμώνα άνθρωποι και κατοικίδια περνούν περισσότερο χρόνο στον ίδιο κλειστό χώρο, τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν πιο έντονα.
Ακόμη και το χριστουγεννιάτικο δέντρο μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να δημιουργήσει προβλήματα. Ένα φυσικό δέντρο μπορεί να μεταφέρει σκόνη ή σπόρια μούχλας, ενώ ένα τεχνητό που έχει αποθηκευτεί για μήνες μπορεί να συγκεντρώσει σημαντική ποσότητα σκόνης.
Αλλεργία ή κρυολόγημα; Πώς ξεχωρίζουν;
Η διάκριση δεν είναι πάντα εύκολη. Και οι δύο καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν καταρροή, μπούκωμα και φτέρνισμα.
Υπάρχουν όμως ορισμένες χαρακτηριστικές διαφορές. Στις αλλεργίες είναι αρκετά συχνή η φαγούρα στη μύτη, στα μάτια ή στον λαιμό. Τα μάτια μπορεί να είναι κόκκινα και να δακρύζουν, ενώ τα φτερνίσματα συχνά εμφανίζονται σε επαναλαμβανόμενες κρίσεις.
Το κρυολόγημα προκαλείται από ιό και μπορεί να συνοδεύεται από πονόλαιμο, αίσθημα κόπωσης, μυαλγίες ή χαμηλό πυρετό. Ο πυρετός δεν αποτελεί τυπικό σύμπτωμα μιας απλής αλλεργίας.
Η διάρκεια μπορεί επίσης να βοηθήσει. Ένα συνηθισμένο κρυολόγημα συνήθως βελτιώνεται μέσα σε μερικές ημέρες και υποχωρεί σταδιακά. Αντίθετα, τα αλλεργικά συμπτώματα μπορούν να επιμένουν για εβδομάδες ή να εμφανίζονται κάθε φορά που το άτομο βρίσκεται σε συγκεκριμένο χώρο.
Για παράδειγμα, αν η καταρροή και τα φτερνίσματα είναι πολύ πιο έντονα το πρωί μετά τον ύπνο, μπορεί να υπάρχει ευαισθησία στα ακάρεα που βρίσκονται στο στρώμα ή στα κλινοσκεπάσματα.
Αν τα συμπτώματα εμφανίζονται κυρίως σε ένα συγκεκριμένο δωμάτιο, αξίζει να ελεγχθεί αν υπάρχει υγρασία, μούχλα ή αυξημένη συγκέντρωση σκόνης.
Πώς μπορούν να περιοριστούν τα συμπτώματα;
Η αντιμετώπιση ξεκινά συνήθως από τον περιορισμό της έκθεσης στο αλλεργιογόνο. Το τακτικό καθάρισμα μπορεί να μειώσει τη σκόνη, αλλά χρειάζεται να γίνεται με τρόπο που δεν τη διασκορπίζει περισσότερο στον αέρα.
Το πλύσιμο των κλινοσκεπασμάτων σε κατάλληλη θερμοκρασία, ο συχνός καθαρισμός των επιφανειών και η μείωση των αντικειμένων που συγκεντρώνουν σκόνη μπορούν να βοηθήσουν σε άτομα με αλλεργία στα ακάρεα.
Η υγρασία του σπιτιού χρειάζεται επίσης ισορροπία. Πολύ υψηλά επίπεδα μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξη μούχλας και ακάρεων. Αν υπάρχουν εμφανή σημάδια υγρασίας ή μούχλας, είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί η αιτία και όχι μόνο να καθαριστεί προσωρινά η επιφάνεια.
Ο καλός αερισμός εξακολουθεί να είναι σημαντικός ακόμη και τον χειμώνα. Μερικά λεπτά ανανέωσης του αέρα καθημερινά μπορούν να βοηθήσουν, ανάλογα φυσικά με τις εξωτερικές συνθήκες.
Αν υπάρχουν κατοικίδια και επιβεβαιωμένη αλλεργία, μπορεί να χρειάζονται αλλαγές όπως ο περιορισμός της πρόσβασής τους στο υπνοδωμάτιο και ο συχνότερος καθαρισμός των υφασμάτινων επιφανειών.
Όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, ο γιατρός μπορεί να συστήσει αντιισταμινικά, ρινικά σπρέι ή άλλη κατάλληλη αγωγή. Αν υπάρχει δύσπνοια, συριγμός ή επιδείνωση άσθματος, χρειάζεται περισσότερο άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Οι χειμερινές αλλεργίες επομένως είναι απολύτως υπαρκτές και συχνά παραμένουν απαρατήρητες επειδή μοιάζουν με συνεχόμενο κρυολόγημα.
Το βασικό είναι να παρατηρείται το μοτίβο των συμπτωμάτων: Η επίμονη φαγούρα, τα επαναλαμβανόμενα φτερνίσματα και η επιδείνωση σε συγκεκριμένους εσωτερικούς χώρους μπορεί να δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι κάποιος ιός, αλλά ένα αλλεργιογόνο που βρίσκεται μέσα στο ίδιο το σπίτι.