Οι ομάδες αίματος του συστήματος ΑΒΟ –Α, Β, ΑΒ και Ο– αποτελούν την πιο διαδεδομένη ταξινόμηση που χρησιμοποιείται παγκοσμίως για τις μεταγγίσεις και την ιατρική. Κάθε ομάδα μπορεί να είναι είτε Rhesus θετική (Rh+) είτε αρνητική (Rh−), κάτι που επηρεάζει σημαντικά τη διαθεσιμότητά της στον πληθυσμό. Αν και οι ομάδες Α και Ο είναι ιδιαίτερα κοινές, κάποιες άλλες είναι πολύ πιο ασυνήθιστες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η πιο σπάνια “κλασική” ομάδα αίματος είναι η ΑΒ−, η οποία εμφανίζεται σε λιγότερο από το 1% του πληθυσμού.
Γιατί η ομάδα ΑΒ− θεωρείται η πιο σπάνια;
Η ομάδα ΑΒ− είναι σπάνια επειδή προκύπτει από έναν συνδυασμό δύο μη συνηθισμένων χαρακτηριστικών: την ομάδα ΑΒ στο σύστημα ΑΒΟ και τον αρνητικό παράγοντα Rhesus. Η ομάδα ΑΒ είναι ήδη από μόνη της λιγότερο συχνή σε σύγκριση με τις υπόλοιπες, ενώ ο τύπος Rh− εμφανίζεται μόνο σε περίπου 15% των ανθρώπων. Ο συνδυασμός αυτών των δύο δημιουργεί έναν πολύ μικρό πληθυσμό συμβατών δοτών.
Στις περισσότερες χώρες, η ΑΒ− καταγράφεται σε ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 0,3% και 1%. Αυτό σημαίνει ότι η πρόσβαση σε μονάδες αίματος αυτού του τύπου είναι περιορισμένη, γι’ αυτό και οι τράπεζες αίματος συχνά απευθύνουν ειδικές εκκλήσεις στους δότες ΑΒ− ώστε να διατηρούνται επαρκή αποθέματα.
Ποια είναι η σημασία της ΑΒ− στις μεταγγίσεις;
Η ομάδα ΑΒ− είναι εξαιρετικά σημαντική λόγω της μοναδικής της συμβατότητας. Τα άτομα με ΑΒ− μπορούν να λάβουν αίμα μόνο από δότες Α−, Β−, Ο− και ΑΒ−, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις διαθέσιμες επιλογές. Αυτό καθιστά κρίσιμη την ύπαρξη επαρκών αποθεμάτων σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή χειρουργείου.
Αντίθετα, το πλάσμα της ομάδας ΑΒ (θετικό ή αρνητικό) μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως «καθολικό» πλάσμα, αφού είναι συμβατό με όλες τις ομάδες. Έτσι, τα άτομα με ΑΒ−, αν και σπάνιοι λήπτες, θεωρούνται πολύτιμοι δότες πλάσματος.
Πώς κατανέμονται οι υπόλοιπες ομάδες στον πληθυσμό;
Σε γενικές γραμμές, η πιο συχνή ομάδα αίματος παγκοσμίως είναι η Ο+, ενώ ακολουθούν οι Α+, Β+ και Ο−. Η Α− και Β− είναι επίσης σχετικά σπάνιες, αλλά όχι στον βαθμό της ΑΒ−. Η γνώση της ομάδας αίματος και η τακτική αιμοδοσία βοηθούν στο να διασφαλίζεται επάρκεια μονάδων, ιδιαίτερα για τις ομάδες που βρίσκονται σε έλλειψη.
