Ο πόνος στο αυτί είναι ένα αρκετά συχνό σύμπτωμα και μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά και ενήλικες. Σε πολλές περιπτώσεις οφείλεται σε κάτι σχετικά απλό, όπως μια λοίμωξη, συσσώρευση κυψελίδας ή πίεση μετά από ταξίδι με αεροπλάνο. Άλλες φορές, όμως, μπορεί να σχετίζεται με προβλήματα που βρίσκονται έξω από το ίδιο το αυτί, όπως τα δόντια, ο λαιμός ή η γνάθος.
Η ένταση του πόνου δεν δείχνει πάντα με ακρίβεια τη σοβαρότητα της αιτίας. Σημασία έχουν και άλλα συμπτώματα, όπως πυρετός, απώλεια ακοής, ζάλη, υγρό από το αυτί ή έντονος πονοκέφαλος. Για αυτό, όταν ο πόνος είναι έντονος, επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα ανησυχητικά σημάδια, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
Μία από τις πιο συχνές αιτίες είναι η ωτίτιδα. Η μέση ωτίτιδα αφορά λοίμωξη ή φλεγμονή πίσω από το τύμπανο και εμφανίζεται συχνά μετά από κρυολόγημα ή άλλη λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού. Είναι ιδιαίτερα συχνή στα παιδιά, επειδή η ανατομία του αυτιού τους διευκολύνει τη συγκέντρωση υγρού πίσω από το τύμπανο.
Υπάρχει επίσης η εξωτερική ωτίτιδα, γνωστή και ως «αυτί του κολυμβητή». Πρόκειται για φλεγμονή του έξω ακουστικού πόρου και συχνά σχετίζεται με υγρασία που παραμένει στο αυτί μετά το κολύμπι ή με μικροτραυματισμούς από μπατονέτες και άλλα αντικείμενα.
Μια ακόμη συχνή αιτία είναι η συσσώρευση κυψελίδας. Το κερί του αυτιού έχει φυσιολογικό προστατευτικό ρόλο, αλλά όταν συγκεντρώνεται σε μεγάλη ποσότητα μπορεί να προκαλέσει αίσθημα πίεσης, βουλωμένου αυτιού, βουητό ή μειωμένη ακοή.
Πόνος μπορεί επίσης να εμφανιστεί μετά από απότομη αλλαγή πίεσης, όπως σε πτήση με αεροπλάνο ή κατά την κατάδυση. Σε αυτές τις περιπτώσεις το τύμπανο δέχεται πίεση επειδή το αυτί δυσκολεύεται να εξισορροπήσει γρήγορα τη διαφορά ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον.
Μπορεί ο πόνος να προέρχεται από άλλο σημείο;
Ναι. Το αυτί μοιράζεται νευρικές οδούς με άλλα σημεία του προσώπου και του λαιμού, επομένως ο πόνος μπορεί να «αντανακλά» από άλλη περιοχή.
Ένα οδοντικό πρόβλημα, όπως τερηδόνα, απόστημα ή φλεγμονή στα ούλα, μπορεί να προκαλέσει πόνο που γίνεται αισθητός κοντά στο αυτί. Το ίδιο ισχύει και για προβλήματα στην κροταφογναθική άρθρωση, δηλαδή στην άρθρωση που συνδέει την κάτω γνάθο με το κρανίο. Αν ο πόνος επιδεινώνεται κατά τη μάσηση ή συνοδεύεται από «κλικ» στη γνάθο, αυτή μπορεί να είναι μία πιθανή αιτία.
Φλεγμονές στον λαιμό, όπως αμυγδαλίτιδα ή φαρυγγίτιδα, μπορεί επίσης να δώσουν πόνο στο αυτί, ακόμη και όταν το ίδιο το αυτί δεν έχει κάποια λοίμωξη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ο πόνος μπορεί να σχετίζεται και με ιγμορίτιδα ή άλλες φλεγμονές της περιοχής του προσώπου. Για αυτό η εξέταση δεν περιορίζεται πάντα μόνο στο αυτί, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει τον λαιμό, τη μύτη, τα δόντια και τη γνάθο.
Αν ο πόνος εμφανίζεται συχνά χωρίς εμφανή αιτία, ειδικά σε ενήλικες, χρειάζεται πιο προσεκτική διερεύνηση ώστε να αποκλειστούν προβλήματα που δεν προέρχονται άμεσα από το αυτί.
Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός;
Ο πόνος στο αυτί χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν είναι έντονος, επιμένει για περισσότερες από μία ή δύο ημέρες ή συνοδεύεται από πυρετό, ενόχληση στα μάτια, σημαντική απώλεια ακοής, ζάλη ή έκκριση υγρού.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει αίμα ή πύον από το αυτί, καθώς μπορεί να υποδηλώνεται ρήξη τυμπάνου ή λοίμωξη. Επίσης, έντονο πρήξιμο πίσω από το αυτί, υψηλός πυρετός και επιδείνωση της γενικής κατάστασης μπορεί να συνδέονται με πιο σοβαρή επιπλοκή και απαιτούν άμεση εξέταση.
Μετά από τραυματισμό στο κεφάλι, η εμφάνιση αίματος ή διαυγούς υγρού από το αυτί αποτελεί λόγο για επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση.
Δεν πρέπει επίσης να εισάγονται μπατονέτες, μεταλλικά αντικείμενα ή άλλα εργαλεία μέσα στον ακουστικό πόρο. Αυτή η πρακτική μπορεί να σπρώξει την κυψελίδα βαθύτερα, να τραυματίσει το δέρμα ή ακόμη και το τύμπανο.
Η χρήση ωτικών σταγόνων χωρίς ιατρική συμβουλή χρειάζεται επίσης προσοχή, ιδιαίτερα αν υπάρχει πιθανότητα τραυματισμού ή διάτρησης του τυμπάνου.
Σε ήπιο πόνο που σχετίζεται με κρυολόγημα ή μικρή μεταβολή πίεσης, το σύμπτωμα μπορεί να υποχωρήσει μόνο του. Ωστόσο, όταν ο πόνος δεν βελτιώνεται ή επανέρχεται συχνά, η εξέταση από γιατρό ή ωτορινολαρυγγολόγο είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
Ο πόνος στο αυτί, επομένως, μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες και δεν σημαίνει πάντα ωτίτιδα. Η διάρκεια, η ένταση και τα συνοδά συμπτώματα είναι εκείνα που βοηθούν να εκτιμηθεί πόσο επείγουσα είναι η κατάσταση. Όταν υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στην ακοή, πυρετός, εκκρίσεις ή έντονος πόνος, η έγκαιρη αξιολόγηση είναι απαραίτητη.
Πηγή: healthdirect
