Το θέμα του θανάτου είναι ένα αναπόφευκτο μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας, το οποίο μπορεί να είναι τόσο περίπλοκο, όσο και βαθιά συναισθηματικό. Τι γίνεται, όμως, όταν πρέπει να εξηγήσουμε στο παιδί την έννοιά του; Ποιες λέξεις μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να απαλύνουμε τον πόνο; Πώς θα το βοηθήσουμε να διαχειριστεί το τραγικό αυτό γεγονός; Και πώς μπορούμε να παρέχουμε παρηγοριά και υποστήριξη, κατά τη διάρκεια αυτής της δύσκολης περιόδου; Σε αυτό άρθρο, θα μελετήσουμε το λεπτό έργο της εξήγησης του θανάτου σε ένα παιδί με ενσυναίσθηση, ειλικρίνεια και γλώσσα κατάλληλη για την ηλικία του, λαμβάνοντας υπόψη τα μοναδικά αναπτυξιακά στάδια και τις ικανότητές του για κατανόηση.
Είμαστε ειλικρινείς σχετικά με τη μονιμότητα
Σε μια προσπάθεια να απαλύνουμε τη θλίψη του θανάτου, μπορεί να είναι δελεαστικό να πούμε στα μικρά παιδιά ότι κάποιος που έχει πεθάνει, απλά λείπει σε κάποιο ταξίδι. Η οριστικότητα της έννοιας του θανάτου μπορεί να είναι ένα περίπλοκο μήνυμα, η αποφυγή, όμως, αυτού του θέματος ενδέχεται να προκαλέσει σύγχυση. Η εναλλακτική λύση ενός παιδιού που περιμένει κάτι που δεν έρχεται, μπορεί να είναι καταστροφική, καθώς ενδέχεται να αναπτύξει δυσάρεστες αντιδράσεις, όπως φόβο. Μπορεί, επίσης, να αναρωτιέται, για παράδειγμα, αν θα πάει για ύπνο ένα βράδυ και δεν θα ξυπνήσει.
Επιτρέπουμε στα παιδιά να τιμούν το θάνατο με τον δικό τους τρόπο
Είναι σύνηθες και φυσικό για τα παιδιά να μην θέλουν να παρευρεθούν σε μια κηδεία. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδικής και Εφηβικής Ψυχιατρικής συνιστά να μην αναγκάζονται να πάνε αν δεν θέλουν. Το να μην παρευρεθούμε στην κηδεία, δε σημαίνει να καταπνίξουμε την έκφραση θλίψης. Τα παιδιά μπορούν να θυμούνται και να τιμούν ένα αγαπημένο πρόσωπο με άλλους τρόπους, όπως μέσω:
- Προσευχής
- Κάνοντας ένα λεύκωμα
- Αφήγησης
- Κοινής χρήσης φωτογραφιών και οικογενειακών αναμνήσεων
- Φύτευσης δέντρου, λουλουδιού ή άλλου φυτού
Εστίαση στην απάντηση ερωτήσεων
Αν η έννοια του θανάτου προκαλεί πολλά εσωτερικά φιλοσοφικά ερωτήματα στους ενήλικες, φανταστείτε πόση σύγχυση μπορεί να προκαλέσει στα παιδιά. Αντί να προσπαθούμε να εξηγήσουμε το θάνατο και όλες τις διαφορετικές πεποιθήσεις που τον περιβάλλουν, η εστίαση στην απάντηση συγκεκριμένων ερωτήσεων ενός παιδιού, μπορεί να το βοηθήσει να μην αισθάνεται συγκλονισμένο. Οι περισσότεροι ειδικοί συνιστούν τη χρήση σαφούς, απλής γλώσσας και την ενσωμάτωση αναλογιών σε ταινίες, ιστορίες ή μέσα με τα οποία είναι εξοικειωμένο το παιδί μας.
Κατανόηση του πώς θρηνούν τα παιδιά
Η κατανόηση των διαφορών και των πιθανών σταδίων του πένθους μεταξύ παιδιών και ενηλίκων, μπορεί επίσης να μας βοηθήσει στο πως να εξηγήσουμε τον θάνατο σε ένα παιδί.
Η θλίψη στα παιδιά μπορεί να εμφανιστεί ως:
- Κακή σχολική επίδοση
- Κοινωνική απόσυρση
- Διαταραχές ύπνου (π.χ. εφιάλτες, νυχτερινή ενούρηση, αϋπνία)
- Ευμετάβλητα συναισθήματα
- Φόβος μοναξιάς
- Αλλαγές στην όρεξη
- Μίμηση ή συχνές αναφορές στο χαμένο αγαπημένο πρόσωπο
- Πεποίθηση ότι βλέπουν ή μπορούν να μιλήσουν με τον αποθανόντα
Πηγή: www.healthline.com
