Άγχος. Αυτός ο όρος έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Προθεσμίες, παράλογες προσδοκίες, οικονομικές δυσκολίες, οικογενειακά προβλήματα, προσωπική ευθύνη – ο λόγος μπορεί να είναι οτιδήποτε.
Αλλά αν ακόμα και στη σκέψη του άγχους, αγχώνεστε, πρέπει πραγματικά να ανακαλύψετε τη βασική αιτία. Δυστυχώς, οι περισσότεροι από εμάς δεν γνωρίζουν καν, αν είναι απλά νευρικοί ή έχουν άγχος.
Ακολουθεί ένας οδηγός για το άγχος, που θα σας βοηθήσει να το αποκρυπτογραφήσετε καλύτερα.
Ας δούμε πώς μπορείτε να ελέγξετε αν έχετε άγχος ή όχι.
Βήμα 1: Ελέγξτε τον καρδιακό σας ρυθμό και την πίεση σας
Οι ορμόνες του στρες επηρεάζουν και το καρδιαγγειακό σύστημα. Οι ορμόνες του στρες κάνουν τα αιμοφόρα αγγεία να συσφίγγονται, αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση. Αν, λοιπόν, αντιμετωπίζουμε χρόνιο στρες, η καρδιά μας αναγκάζεται να δουλεύει… υπερωρίες για πολύ καιρό, αυξάνοντας τον κίνδυνο υπέρτασης, καθώς και προβλημάτων της καρδιάς και των αιμοφόρων αγγείων.
Όταν είστε αγχωμένοι, η καρδιά σας χτυπά πιο γρήγορα από το συνηθισμένο. Συμβαίνει επίσης και όταν αισθάνεστε νευρικοί, αλλά όταν αισθάνεστε ότι οι καρδιακοί παλμοί είναι μη φυσιολογικοί, μπορεί να είναι άγχος.
Βήμα 2: Δείτε αν αναπνέετε γρήγορα και βαριά ή όχι
Κατά την αντίδραση του οργανισμού σε κάποιον στρεσογόνο παράγοντα, αναπνέουμε ταχύτερα, ώστε να παρέχουμε στον εγκέφαλό μας οξυγόνο και αίμα σε μεγαλύτερες ποσότητες. Για τα άτομα που πάσχουν από παθήσεις του αναπνευστικού, όπως το άσθμα, το στρες μπορεί να κάνει την αναπνοή σας πιο δύσκολη.
Όταν είστε ανήσυχοι, έχετε την τάση να αναπνέετε γρήγορα. Είναι γνωστό ως υπεραερισμός. Είναι ένα από τα πιο κοινά σημάδια ότι αγχώνεστε για κάτι και το οποίο επίσης μπορεί να προκαλέσει πανικό.
Βήμα 3: Νιώθετε πάντα κουρασμένοι; Μπορεί επίσης να είναι σημάδι άγχους
Οι άνθρωποι, που είναι συνήθως ανήσυχοι, νιώθουν υπερβολικά κουρασμένοι όλη την ώρα. Απλώς ελέγξτε αν νιώθετε υπνηλία ή κούραση συνέχεια ή όχι. Ένα άλλο πράγμα που μπορείτε να ελέγξετε, είναι αν αισθάνεστε κουρασμένοι, όταν πρόκειται να κάνετε κάποια δουλειά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνθρωποι αναφέρουν επίσης ότι θέλουν να κοιμηθούν επειδή νιώθουν πολύ κουρασμένοι, αλλά δεν μπορούν.
Βήμα 4: Δείτε αν πίνετε ή καπνίζετε περισσότερο από το συνηθισμένο
Αυτός είναι ένας άλλος τρόπος, για να ελέγξετε αν έχετε άγχος ή όχι. Φαίνεται ότι οι άνθρωποι που αισθάνονται άγχος, λαμβάνουν τη βοήθεια νικοτίνης, αλκοόλ ή ψυχαγωγικών ναρκωτικών για να παραμείνουν ήρεμοι. Έτσι, εάν πιστεύετε ότι το να κάνετε όλα αυτά σας βοηθά να χαλαρώσετε, πρέπει να αναζητήσετε βοήθεια γιατί θα επηρεαστεί επίσης η γενική σας σωματική υγεία.
Βήμα 5: Η εφίδρωση στις παλάμες και το πέλμα του ποδιού είναι ένα άλλο σημάδι
Ναι, αν ξαφνικά οι παλάμες ή τα πόδια σας αρχίσουν να είναι υγρές λόγω συνεχούς εφίδρωσης, είναι άλλο ένα σημάδι ότι δεν είστε απλώς νευρικοί αλλά ανήσυχοι και αγχωμένοι.
Βήμα 6: Έχετε συχνά στομαχικές διαταραχές
Περιλαμβάνουν πόνο στο στομάχι, ναυτία, ρέψιμο, καούρα, διάρροια και/ή δυσκοιλιότητα. Το στρες συχνά επηρεάζει την πέψη με τη μείωση παραγωγής στομαχικών οξέων και μεταβάλλοντας την ταχύτητα μετακίνησης του φαγητού στο σώμα σας.
Βήμα 7: Έχετε συχνά πονοκεφάλους
Οι ορμόνες του στρες, όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη προκαλούν αγγειακές αλλαγές, που μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα την εκδήλωση συχνών πονοκεφάλων ή ημικρανιών.
Βήμα 8: Παρατηρείτε έντονη τριχόπτωση
Η απώλεια μέχρι 100 τριχών την ημέρα είναι φυσιολογική. Όμως, το χρόνιο στρες αυξάνει τις φλεγμονές σε όλο το σώμα, με αποτέλεσμα εντονότερη τριχόπτωση από ό,τι συνήθως.
Βήμα 9: Έχετε πόνους στην σπονδυλική στήλη.
Μελέτες συσχετίζουν το άγχος με πόνους στην πλάτη και τον αυχένα, ακριβώς επειδή προκαλεί και αυξάνει το σπασμό των μυών της περιοχής. Άλλωστε, η σπονδυλική στήλη είναι σημείο διαφυγής της συναισθηματικής φόρτισης.
Βήμα 10: Παρουσιάζετε προβλήματα μνήμης
Το άγχος διαταράσσει επίσης την ομαλή λειτουργία του κροταφικού λοβού, που είναι υπεύθυνος για τη μνήμη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το χρόνιο στρες εξασθενεί την μακρόχρονη μνήμη.
Βήμα 11: Έχετε έντονο πόνο στο στήθος
Ο πόνος γύρω από την περιοχή του στήθους μπορεί να επιδεινωθεί ή ακόμα και να προκληθεί εξαρχής από το στρες και το άγχος. Συνήθως, αυτός ο πόνος είναι έντονος και επίμονος.
Βήμα 12: Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε
Μια μελέτη στην επιθεώρηση Journal of Anxiety Disorders, σε ενήλικες με αγχώδη διαταραχή, έδειξε ότι σχεδόν το 90% αντιμετώπιζαν δυσκολία συγκέντρωσης. Μάλιστα, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, όσο πιο σοβαρή ήταν η διαταραχή τόσο μεγαλύτερη ήταν η δυσκολία συγκέντρωσης.
Βήμα 13: Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε ή έχετε αϋπνίες.
Οι διαταραχές του ύπνου συνδέονται στενά με τις αγχώδεις διαταραχές. Οι διακοπές του ύπνου μέσα στη νύχτα και η αϋπνία είναι τα δύο προβλήματα, που βιώνουν συχνότερα τα άτομα με άγχος.
Βήμα 14: Κοινωνική απομόνωση
Τα άτομα που έχουν άγχος, τείνουν να αποφεύγουν τις κοινωνικές εκδηλώσεις και επιλέγουν την απομόνωση, γιατί τη θεωρούν λιγότερο στρεσογόνα.
Βήμα 15: Είστε ασυνήθιστα υπερκινητικοί
Η αδιάκοπη και νευρική κίνηση είναι ένδειξη άγχους κυρίως στα παιδιά και στους εφήβους. Τα άτομα που το βιώνουν το περιγράφουν σαν μια αίσθηση ότι βρίσκονται μόνιμα «στην τσίτα» ή νιώθουν ότι δεν μπορούν να παραμείνουν στην ίδια θέση για πολλή ώρα.
Βήμα 16: Βρίσκεστε σε μόνιμη εγρήγορση
Το άγχος διεγείρει υπερβολικά τμήμα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος. Σωματικές εκδηλώσεις της επίδρασης αυτής είναι η ταχυπαλμία, η έντονη εφίδρωση (κυρίως στις παλάμες), το τρέμουλο των χεριών και η ξηροστομία. Όλα αυτά συμβαίνουν επειδή ο εγκέφαλος μπαίνει σε κατάσταση επιφυλακής και προετοιμάζει το σώμα να ανταποκριθεί σε μια επερχόμενη απειλή.
Αυτή η εγρήγορση είναι χρήσιμη όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Ωστόσο δεν ωφελεί, αντίθετα είναι επιβλαβής όταν αποτελεί καθημερινό φαινόμενο.
Βήμα 16: Αντιμετωπίζετε προβλήματα στη σεξουαλική σας ζωή
Βήμα 17: Στριφογυρίζετε επίμονα τα μαλλιά σας ή τρώτε τα νύχια σας
Και τα δύο μπορεί να υποδεικνύουν ότι είστε αγχωμένοι, όταν γίνονται σε τακτική βάση για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Βήμα 18: Τρώτε πολύ περισσότερο ή πολύ λιγότερο από το συνηθισμένο
Το άγχος μπορεί να προκαλέσει απώλεια ή αύξηση της όρεξης. Σε έρευνα που πραγματοποίησε η Αμερικανική Ψυχολογική Ένωση το 39% των ανθρώπων που συμμετείχαν δήλωσαν ότι έχουν φάει υπερβολικά ή ανθυγιεινά τρόφιμα τον τελευταίο μήνα λόγω άγχους, ενώ το 31% δήλωσαν ότι έχουν παραλείψει κάποιο γεύμα λόγω στρες.
Πώς γίνεται η διάγνωση του άγχους;
Το άγχος είναι υποκειμενικό — δεν μπορεί να μετρηθεί με τεστ. Μόνο το άτομο που το βιώνει μπορεί να προσδιορίσει εάν υπάρχει άγχος και πόσο σοβαρά αισθάνεται. Ένας πάροχος υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να χρησιμοποιήσει ερωτηματολόγια για να κατανοήσει το άγχος σας και πώς αυτό επηρεάζει τη ζωή σας.
Εάν έχετε χρόνιο στρες, ο ειδικός μπορεί να αξιολογήσει τα συμπτώματα που προκύπτουν από το άγχος. Για παράδειγμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση ή η έντονη τριχόπτωση, μπορεί να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί.
Υπάρχουν μερικά απλά πράγματα, που μπορείτε να κάνετε για να ελέγξετε το άγχος σας, όπως:
- Θέστε ρεαλιστικούς στόχους.
- Δοκιμάστε τον διαλογισμό.
- Η άσκηση μπορεί επίσης να βοηθήσει.
- Οι ασκήσεις βαθιάς αναπνοής μπορεί να σας χαλαρώσουν.
- Κρατήστε ημερολόγιο. Είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να βρείτε ποτέ αγχώνεστε και τι σας αγχώνει.
- Προσέξτε τη διατροφή σας.
Το άγχος μπορεί να επηρεάσει την σωματική και την ψυχική μας υγεία. Υπάρχουν βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες επιδράσεις στο μυαλό και στο σώμα. Δοκιμάστε τους τρόπους που αναφέρονται ή ότι άλλο σας χαλαρώνει, για να κρατήσετε υπό έλεγχο τα επίπεδα άγχους σας. Αν χρειαστεί ζητήστε τη βοήθεια ειδικού.