Η προέλευση του τραγανού σνακ χρονολογείται τουλάχιστον από το 1800. Ωστόσο, οποιαδήποτε αναζήτηση για την προέλευση αυτού του χαρακτηριστικού φαγητού, οδηγεί συνήθως στον George Crum, έναν αφροαμερικανό σεφ του 19ου αιώνα. Ο Crum ήταν σεφ στο Moon’s Lake House στην πόλη Saratoga της Νέας Υόρκης.
Ένας ιδιότροπος μεγιστάνας και ένας ενοχλημένος σεφ
Όπως λέει η ιστορία, μια μέρα του 1853, ο μεγιστάνας των σιδηροδρόμων και της ναυτιλίας Cornelius Vanderbilt έτρωγε στο Moon’s, όταν διέταξε να επιστραφούν οι τηγανητές πατάτες του στην κουζίνα επειδή ήταν πολύ χοντρές και καθόλου τραγανές. Έξαλλος με τον ιδιότροπο πελάτη, ο Crum έκοψε μερικές πατάτες όσο πιο λεπτές μπορούσε, τις τηγάνισε και τις έστειλε στον Vanderbilt για να σπάσει πλάκα. Αντί να εκλάβει τη χειρονομία ως προσβολή, ο Vanderbilt ήταν πανευτυχής. Ενθουσιάστηκε με τις πατάτες!
Τα πατατάκια περνούν τα σύνορα
Το “Saratoga Chips” του Crum, σύντομα πέρασε τα σύνορα της Νέας Υόρκης. Ο Crum άνοιξε το δικό του εστιατόριο κοντά στη Saratoga, όπου ένα καλάθι με πατατάκια σε περίμενε σε κάθε τραπέζι. Ο Crum πέθανε το 1914, αλλά η σημερινή εκπληκτική ποικιλία από πατατάκια, από τα Pringles με κανέλα και ζάχαρη μέχρι Lay’s με πίκλες και άνηθο, είναι ένας φόρος τιμής στον άνθρωπο που το περιοδικό “American Heritage” ονόμασε «ο Έντισον του λίπους». Οι ιστορικοί βέβαια, έσπευσαν να επισημάνουν, ότι ο Crum δεν ήταν ο πρώτος εφευρέτης του τσιπς. Η παλαιότερη γνωστή συνταγή για πατατάκια χρονολογείται το 1817, όταν ένας Άγγλος γιατρός δημοσίευσε το “The Cook’s Oracle”, ένα βιβλίο μαγειρικής, που περιλάμβανε μια συνταγή για «πατάτες τηγανισμένες σε λεπτές φέτες ή στικ». Ωστόσο, οι μελετητές συμφωνούν, ότι ο Crum ήταν αυτός που έκανε δημοφιλή το τσιπς.
Η συσκευασία φέρνει την επανάσταση
Για πολύ καιρό, τα πατατάκια παρέμεναν μια λιχουδιά μόνο για εστιατόρια. Θα χρειαζόταν ένας τολμηρός καινοτόμος για να πυροδοτήσει την επανάσταση, αποτέλεσμα της οποίας ήταν κανένα πάρτι γενεθλίων, ποδοσφαιρικός αγώνας ή αυτόματος πωλητής δεν θα ήταν ποτέ το ίδιο. Το 1926, η Laura Scudder, μια επιχειρηματίας από την Καλιφόρνια, άρχισε να συσκευάζει τσιπς σε σακούλες από κερί, που περιλάμβαναν όχι μόνο μια ημερομηνία «φρεσκάδας», αλλά και ένα δελεαστικό ισχυρισμό—«τα πιο τραγανά τσιπς στον κόσμο». Τον επόμενο χρόνο, ο σεφ Japp από το Σικάγο άρχισε να παράγει μαζικά το σνακ – σε μεγάλο βαθμό, σύμφωνα με τις φήμες – για να εξυπηρετήσει έναν καλό πελάτη: τον Al Capone, ο οποίος φέρεται να ανακάλυψε και λάτρεψε τα πατατάκια σε μια επίσκεψη στη Σαρατόγκα. Ο Japp άνοιξε εργοστάσια για να προμηθεύσει έναν αυξανόμενο κατάλογο πελατών και αργότερα, ήταν αυτός, που άρχισε να τηγανίζει τις πατάτες του σε λάδι αντί για λαρδί.
Περισσότερο από ενάμιση αιώνα μετά την έμπνευση του Crum, το πατατάκι δεν είναι μόνο ένα από τα πιο δημοφιλή σνακ αλλά και το πιο ευέλικτο. Και ενώ τα πατατάκια και άλλες αμυλούχες απολαύσεις έχουν κατηγορηθεί εδώ και καιρό, ότι παίζουν ρόλο σε καταστάσεις υγείας όπως η παχυσαρκία και η υπέρταση, η βιομηχανία σνακ έχει ξεκαθαρίσει σε κάποιο βαθμό τη δράση της, προσφέροντας επιλογές με λιγότερα λιπαρά και αλάτι, πατατάκια γλυκοπατάτας με θαλασσινό αλάτι μέχρι και πατατάκια κόκκινης φακής με ντομάτα και βασιλικό. Ωστόσο, για τους περισσότερους, το νόημα των τσιπς ήταν πάντα η καθαρή απόλαυση και όχι η διατροφική αξία.
Πηγή: smithsonianmag.com
