Μετάβαση στο περιεχόμενο
Τα τελευταία χρόνια, η επίδραση της υπερβολικής χρήσης οθονών στη νεαρή ηλικία έχει αποκτήσει αυξημένη σημασία. Μια μακροχρόνια μελέτη του National Institutes of Health (NIH), ξεκινώντας το 2018, κατέδειξε σημαντικά ευρήματα: τα παιδιά που αφιέρωναν πάνω από δύο ώρες ημερησίως μπροστά σε οθόνες – smartphone, tablet ή τηλεόραση – εμφάνισαν χαμηλότερες επιδόσεις στις δοκιμασίες λόγου και σκέψης, ενώ εκείνα με πάνω από επτά ώρες έδειξαν εσωτερική λέπτυνση του φλοιού του εγκεφάλου, ουσιώδους για τη λογική και την κριτική σκέψη.
Η Δρ. Τζένιφερ Κρος από το NewYork‑Presbyterian εξηγεί ότι η υπερβολική ενασχόληση με οθόνες συχνά εκτοπίζει πιο πλούσιες δραστηριότητες, όπως η αλληλεπίδραση με παιχνίδια, η εξερεύνηση στη φύση και το παιχνίδι με άλλα παιδιά – δραστηριότητες που είναι κρίσιμες για την ανάπτυξη της φαντασίας, της δημιουργικότητας και των κοινωνικών δεξιοτήτων .
Ανησυχητικές συνέπειες για τα παιδιά
Πέραν των γνωστικών επιπτώσεων, η υπερβολική χρήση οθονών συνδέεται και με άλλες ανησυχητικές συνέπειες στην υγεία των παιδιών. Σύμφωνα με την American Academy of Pediatrics, προτάσεις για τον έλεγχο της έκθεσης είναι:
- Καμία ή σχεδόν μηδενική χρήση για παιδιά έως 2 ετών
- Μέχρι 1 ώρα για παιδιά 2–5 ετών
- Μέχρι 2 ώρες για μεγαλύτερα παιδιά, εκτός σχολείου
Οι επιπτώσεις που προκύπτουν περιλαμβάνουν:
- Προβλήματα συμπεριφοράς – όπως εριστικότητα, δυσκολίες συγκέντρωσης και υπερδραστηριότητα.
- Κοινωνικούς περιορισμούς – τα παιδιά χάνουν ευκαιρίες να αποκτήσουν δεξιότητες ανάγνωσης μη λεκτικών σημάτων, όπως οπτική επαφή και τόνος φωνής .
- Αϋπνία – το μπλε φως των οθονών καταστέλλει την παραγωγή μελατονίνης, εμποδίζοντας τον ύπνο .
- Οφθαλμικές δυσκολίες – κόπωση, ξηρότητα, αύξηση μυωπίας – προειδοποιεί επίσης και ο Dr. Bryce Appelbaum: η πολυδιάστατη όραση εκπτώσεις, η εστίαση κοντινών προκαλεί “σωρηδόν όρασης” .
- Σωματικά προβλήματα – κακή στάση σώματος, πόνοι στη σπονδυλική, αυξημένη παχυσαρκία λόγω καθιστικού τρόπου ζωής .
Επιπλέον, η χρήση οθονών περιορίζει τον χρόνο που τα παιδιά περνούν σε υπαίθριες δραστηριότητες – κάτι που σχετίζεται με αυξημένα ποσοστά άγχους και στερημένη σύνδεση με τη φύση .
Αντιμετώπιση
Για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, προτείνονται πρακτικές συμβουλές:
- Θέσπιση σαφών ορίων στη διάρκεια και στα περιεχόμενα (εκπαιδευτικά, ψυχαγωγικά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης).
- Συν-παρακολούθηση: η παρουσία γονέα βοηθάει στην εξήγηση και εμβάθυνση του βιωμένου περιεχομένου .
- Οριοθέτηση χώρων (π.χ. χωρίς τηλεόραση ή κινητό στο υπνοδωμάτιο) και χρόνων (π.χ. προϋπνικές ώρες χωρίς οθόνες) .
- Προώθηση ενεργών και υπαίθριων δραστηριοτήτων, ώστε να αντισταθμιστεί η καθιστική φύση των οθονών .
- Τακτικά διαλείμματα ώστε τα μάτια να ξεκουράζονται και να προάγεται η κίνηση .
Τα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρη συσχέτιση μεταξύ υπερβολικής έκθεσης σε οθόνη και αρνητικών επιπτώσεων στην ανάπτυξη των παιδιών, τόσο κατά γνωστικό όσο και σωματικό και ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Ο έγκαιρος έλεγχος, η υιοθέτηση υγιεινών καθημερινών πρακτικών και η πολύπλευρη παρέμβαση των γονέων μπορούν να διασφαλίσουν πιο ισορροπημένη και βιώσιμη πορεία ανάπτυξης για τα παιδιά μας.
Πηγή: healthmatters.nyp.org