Μετάβαση στο περιεχόμενο
Ανοίγουμε τα social media και βλέπουμε χιλιάδες σχόλια, φωτογραφίες, βίντεο και αναρτήσεις. Πόσα από αυτά, όμως, δημιουργούνται πραγματικά από ανθρώπους; Με την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, το ερώτημα αυτό αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Μάλιστα, μια θεωρία που κυκλοφορεί εδώ και χρόνια στο διαδίκτυο υποστηρίζει ότι ένα μεγάλο μέρος της διαδικτυακής δραστηριότητας δεν προέρχεται πλέον από πραγματικούς χρήστες, αλλά από αυτοματοποιημένα προγράμματα. Πρόκειται για τη Dead Internet Theory, γνωστή στα ελληνικά ως «θεωρία του νεκρού διαδικτύου». Πόση αλήθεια κρύβεται, όμως, πίσω από αυτή;
Τι είναι η Dead Internet Theory;
Η Dead Internet Theory έγινε ευρύτερα γνωστή το 2021, μέσα από διαδικτυακές συζητήσεις που υποστήριζαν ότι το ίντερνετ έχει χάσει τον αυθεντικό ανθρώπινο χαρακτήρα του. Σύμφωνα με την πιο ακραία εκδοχή της θεωρίας, μεγάλο μέρος του περιεχομένου, των σχολίων και των αλληλεπιδράσεων δημιουργείται από bots, ενώ ορισμένοι υποστηρικτές της ισχυρίζονται ότι υπάρχει συντονισμένη προσπάθεια χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το διαδίκτυο ελέγχεται από ένα ενιαίο, κρυφό σύστημα αυτοματοποιημένων λογαριασμών. Αυτό δεν σημαίνει ότι το φαινόμενο των bots είναι φανταστικό.
Πόσο μεγάλο μέρος του διαδικτύου αποτελείται από bots;
Τα bots είναι προγράμματα που εκτελούν αυτοματοποιημένες διαδικτυακές ενέργειες. Μπορούν να επισκέπτονται ιστοσελίδες, να συλλέγουν πληροφορίες, να δημοσιεύουν περιεχόμενο ή να αλληλεπιδρούν με άλλους λογαριασμούς. Δεν είναι όλα κακόβουλα. Για παράδειγμα, οι μηχανές αναζήτησης χρησιμοποιούν bots για να εντοπίζουν και να καταγράφουν ιστοσελίδες.
Παράλληλα, όμως, υπάρχουν και κακόβουλα bots που χρησιμοποιούνται για ανεπιθύμητα μηνύματα, διαδικτυακές απάτες, ψεύτικες αλληλεπιδράσεις και άλλες δραστηριότητες. Οι σχετικές έρευνες δείχνουν ότι η αυτοματοποιημένη κίνηση αποτελεί σημαντικό μέρος της συνολικής διαδικτυακής δραστηριότητας. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι περισσότεροι λογαριασμοί στα social media είναι ψεύτικοι ή ότι το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου δημιουργείται από bots.
Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το διαδίκτυο;
Η ανάπτυξη της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης έχει κάνει την παραγωγή ψηφιακού περιεχομένου ευκολότερη από ποτέ. Πλέον, ένα πρόγραμμα μπορεί να δημιουργήσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα άρθρα, εικόνες, βίντεο ή σχόλια που μοιάζουν να έχουν δημιουργηθεί από ανθρώπους.
Αυτό επιτρέπει σε ορισμένους χρήστες να διαχειρίζονται πολλούς λογαριασμούς και να παράγουν μεγάλες ποσότητες περιεχομένου με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση. Έτσι, η διάκριση ανάμεσα στο αυθεντικό και το τεχνητά παραγόμενο περιεχόμενο γίνεται δυσκολότερη, ιδιαίτερα όταν οι εικόνες και τα κείμενα παρουσιάζονται χωρίς σαφή επισήμανση.
Είναι αλήθεια ότι τα bots ξεπέρασαν τους ανθρώπους;
Σύμφωνα με την έκθεση 2025 Bad Bot Report της εταιρείας κυβερνοασφάλειας Imperva, το 51% της διαδικτυακής κίνησης που μετρήθηκε το 2024 προερχόταν από αυτοματοποιημένα συστήματα, ενώ το 37% της συνολικής κίνησης αποδόθηκε σε κακόβουλα bots.
Το ποσοστό είναι εντυπωσιακό, αλλά χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία του. Η διαδικτυακή κίνηση μετριέται με αιτήματα προς ιστοσελίδες και διακομιστές, όχι με τον αριθμό των ανθρώπων που χρησιμοποιούν το ίντερνετ. Επομένως, τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι έχουν αντικατασταθεί από μηχανές στις διαδικτυακές συζητήσεις.
Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε έναν ψεύτικο λογαριασμό;
Η αναγνώριση ενός bot δεν είναι πάντα εύκολη. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που μπορούν να μας προβληματίσουν, όπως η δημοσίευση υπερβολικά πολλών αναρτήσεων σε μικρό χρονικό διάστημα, η συνεχής επανάληψη παρόμοιων σχολίων και η χρήση εικόνων που φαίνονται τεχνητά δημιουργημένες. Κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη. Ακόμη και πραγματικοί χρήστες μπορεί να δημοσιεύουν συχνά ή να χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Είναι τελικά το διαδίκτυο «νεκρό»;
Η Dead Internet Theory παραμένει μια θεωρία συνωμοσίας στην ακραία της μορφή. Ωστόσο, αγγίζει ένα πραγματικό ζήτημα: την αυξανόμενη παρουσία αυτοματοποιημένων συστημάτων και περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης στο διαδίκτυο. Το σημαντικότερο ερώτημα, λοιπόν, ίσως δεν είναι αν το ίντερνετ έχει ήδη «πεθάνει», αλλά πώς θα διατηρήσουμε τις αυθεντικές ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις σε έναν ψηφιακό κόσμο όπου οι μηχανές μπορούν ολοένα ευκολότερα να μιμούνται τους ανθρώπους.