Η περιοδοντίτιδα είναι μια φλεγμονώδης νόσος που επηρεάζει τους ιστούς που στηρίζουν τα δόντια. Συνήθως αναπτύσσεται όταν η ουλίτιδα παραμένει για μεγάλο διάστημα χωρίς σωστή αντιμετώπιση και η φλεγμονή επεκτείνεται βαθύτερα, επηρεάζοντας τα ούλα και το οστό γύρω από τα δόντια.
Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην προκαλεί έντονο πόνο, γι’ αυτό και αρκετοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται αμέσως ότι υπάρχει πρόβλημα. Η έγκαιρη διάγνωση, όμως, είναι σημαντική, επειδή η περιοδοντίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε χαλάρωση και τελικά σε απώλεια δοντιών αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά.
Ποια είναι τα βασικά αίτια της περιοδοντίτιδας;
Η πιο συχνή αιτία είναι η συσσώρευση οδοντικής πλάκας. Πρόκειται για ένα λεπτό στρώμα βακτηρίων που σχηματίζεται πάνω στα δόντια και γύρω από τα ούλα. Αν δεν απομακρύνεται αποτελεσματικά με καθημερινό βούρτσισμα και καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια, μπορεί να σκληρύνει και να μετατραπεί σε τρυγία, γνωστή και ως πέτρα.
Η πέτρα δεν μπορεί να αφαιρεθεί με απλό βούρτσισμα και συνήθως χρειάζεται επαγγελματικό καθαρισμό. Όσο παραμένει, τόσο περισσότερο ερεθίζει τα ούλα και διευκολύνει τη διατήρηση της φλεγμονής.
Το κάπνισμα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου. Μπορεί να επιβαρύνει την υγεία των ούλων, να μειώσει την ικανότητα επούλωσης και ταυτόχρονα να «κρύβει» ορισμένα σημάδια, όπως την αιμορραγία.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η κληρονομική προδιάθεση. Ορισμένοι άνθρωποι φαίνεται να είναι πιο ευάλωτοι στην ανάπτυξη περιοδοντικής νόσου ακόμη και όταν ακολουθούν σχετικά καλή στοματική υγιεινή.
Παράγοντες όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, οι ορμονικές αλλαγές, ορισμένα φάρμακα και η μειωμένη φροντίδα της στοματικής υγιεινής μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο.
Η περιοδοντίτιδα δεν προκαλείται απλώς επειδή κάποιος «δεν βουρτσίζει καλά». Πρόκειται για αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης βακτηρίων, ανοσολογικής αντίδρασης και ατομικών παραγόντων κινδύνου.
Ποια συμπτώματα χρειάζεται να προσέξουμε;
Ένα από τα πιο συχνά σημάδια είναι η αιμορραγία των ούλων κατά το βούρτσισμα ή τη χρήση νήματος. Παρότι αρκετοί τη θεωρούν φυσιολογική, η συχνή αιμορραγία συνήθως αποτελεί ένδειξη φλεγμονής.
Τα ούλα μπορεί επίσης να είναι πρησμένα, κόκκινα ή πιο ευαίσθητα. Σε πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να αρχίσουν να υποχωρούν, κάνοντας τα δόντια να φαίνονται μεγαλύτερα.
Καθώς η νόσος εξελίσσεται, μπορούν να δημιουργηθούν βαθύτεροι θύλακες ανάμεσα στο δόντι και στα ούλα. Εκεί συγκεντρώνονται περισσότερα βακτήρια και γίνεται δυσκολότερος ο καθημερινός καθαρισμός.
Άλλο πιθανό σύμπτωμα είναι η επίμονη κακοσμία του στόματος. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ευαισθησία κατά τη μάσηση, αλλαγή στον τρόπο που «κλείνουν» τα δόντια ή αίσθηση ότι κάποιο δόντι έχει αρχίσει να κινείται.
Σημαντικό είναι ότι ο πόνος δεν είναι πάντα έντονος. Η περιοδοντίτιδα μπορεί να εξελίσσεται για μεγάλο διάστημα χωρίς σοβαρή ενόχληση, γι’ αυτό οι τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι είναι ιδιαίτερα σημαντικοί.
Η διάγνωση γίνεται με κλινικό έλεγχο των ούλων, μέτρηση του βάθους των θυλάκων και, όταν χρειάζεται, ακτινογραφίες για την αξιολόγηση του οστού γύρω από τα δόντια.
Πώς αντιμετωπίζεται η περιοδοντίτιδα;
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου. Στα αρχικά στάδια, βασικός στόχος είναι η απομάκρυνση της πλάκας και της πέτρας από τις επιφάνειες των δοντιών και κάτω από τα ούλα.
Αυτό συνήθως γίνεται με βαθύ καθαρισμό και ριζική απόξεση, ώστε να απομακρυνθούν οι εναποθέσεις από τις ρίζες των δοντιών και να μειωθεί το βακτηριακό φορτίο.
Παράλληλα, η καθημερινή στοματική υγιεινή είναι απαραίτητη. Το σωστό βούρτσισμα, τα μεσοδόντια βουρτσάκια ή το οδοντικό νήμα μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση του αποτελέσματος της θεραπείας.
Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν χειρουργικές επεμβάσεις για βαθύτερο καθαρισμό, αναδιαμόρφωση των ιστών ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, προσπάθεια αποκατάστασης χαμένου οστού.
Η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση, ενώ σε άτομα με διαβήτη είναι σημαντικός και ο καλός έλεγχος του σακχάρου.
Η θεραπεία δεν ολοκληρώνεται με έναν καθαρισμό. Η περιοδοντίτιδα είναι χρόνια νόσος που χρειάζεται τακτική παρακολούθηση και συντήρηση. Ο οδοντίατρος ή ο περιοδοντολόγος μπορεί να καθορίσει πόσο συχνά χρειάζονται επανέλεγχοι.
Όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να διατηρηθούν τα δόντια και να περιοριστεί η περαιτέρω απώλεια οστού.
Το βασικό είναι να μην αγνοούνται σημάδια όπως αιμορραγία, υποχώρηση ούλων ή κινητικότητα δοντιών: Η περιοδοντίτιδα μπορεί να εξελίσσεται αθόρυβα, αλλά με σωστή θεραπεία και σταθερή φροντίδα μπορεί να τεθεί υπό έλεγχο.