Η βιταμίνη D είναι μία λιποδιαλυτή βιταμίνη, την οποία ο άνθρωπος εξασφαλίζει ως επί το πλείστον χάρη στην έκθεση του δέρματός του στην ηλιακή ακτινοβολία, αλλά και, σε αρκετά μικρότερο βαθμό, με την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών.
Πλήθος ερευνών έχουν συνδέσει την πρόσληψη της απαραίτητης ημερήσιας ποσότητας βιταμίνης D τόσο με τη θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος απέναντι σε διάφορες ασθένειες και παθήσεις, όσο και με τη γενικότερη ενίσχυση της λειτουργίας του οργανισμού.
Ποια είναι, λοιπόν, η σημασία της βιταμίνης D και πώς την προσλαμβάνει ο ανθρώπινος οργανισμός;
Ο ρόλος της βιταμίνης D
Η πρόσληψη της επαρκούς ποσότητας βιταμίνης D είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αποτελεσματική απορρόφηση και διατήρηση του ασβεστίου και του φωσφόρου στον ανθρώπινο οργανισμό, ο ρόλος των οποίων είναι σπουδαίος για την ανάπτυξη των οστών. Η βιταμίνη D, επίσης, έχει συνδεθεί με την επιβράδυνση του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων, την αντιμετώπιση φλεγμονών και μολύνσεων, την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και την αποφυγή παθήσεων όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, τα διάφορα καρδιαγγειακά νοσήματα, η σκλήρυνση κατά πλάκας, καθώς και διάφορες αρθριτικές παθήσεις και ψυχικές νόσοι όπως η εποχική κατάθλιψη.
Τρόποι πρόσληψης της βιταμίνης D
Το μεγαλύτερο ποσοστό της απαραίτητης για το μέσο ανθρώπινο οργανισμό ποσότητας βιταμίνης D προσλαμβάνεται χάρη στην έκθεση στις ακτίνες του ήλιου και, πιο συγκεκριμένα, την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία (UVB). Αυτό που πολλοί δε γνωρίζουν, ωστόσο, είναι πως η “βιταμίνη του ήλιου” εξασφαλίζεται και μέσα από τροφές όπως είναι ο κρόκος του αυγού, τα λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλα, μπακαλιάρος, σκουμπρί, ξιφίας, τόνος), τα μανιτάρια, το μουρουνέλαιο και το βοδινό συκώτι. Η βιταμίνη D, βέβαια, πολύ συχνά προσλαμβάνεται με τη μορφή συμπληρωμάτων διατροφής, όταν υπάρχει έλλειψη αυτής.
Έλλειψη βιταμίνης D
Τα συνηθέστερα συμπτώματα της έλλειψης βιταμίνης D είναι η κόπωση, οι μυϊκοί και οστικοί πόνοι και τα κατάγματα κοπώσεως. Η έλλειψη βιταμίνης D διαγιγνώσκεται με ακρίβεια, μέσω μίας τυπικής εξέτασης αίματος η οποία εντοπίζει αν οι τιμές της “βιταμίνης του ήλιου” στον ανθρώπινο οργανισμό είναι φυσιολογικές, ανεπαρκείς ή πενιχρές. Τα συμπληρώματα της βιταμίνης D που χορηγούνται κατόπιν γνωμάτευσης γιατρού συμβάλλουν στην αποκατάσταση των φυσιολογικών επιπέδων της εν λόγω βιταμίνης στο αίμα και, κατ’ αυτό τον τρόπο, προλαμβάνουν δυσάρεστες παθολογικές καταστάσεις.
Ομάδες υψηλού κινδύνου
Η έλλειψη βιταμίνης D συνήθως συναντάται σε πληθυσμιακές ομάδες που διαμένουν σε μέρη με χαμηλά επίπεδα ηλιοφάνειας, αλλά και σε άτομα με σκούρο τόνο δέρματος, καθώς η μελανίνη τείνει να εμποδίζει την πρόσληψη της βιταμίνης D. Έλλειψη βιταμίνης D, επίσης, παρατηρείται σε ανθρώπους με μειωμένες έως μηδαμινές υπαίθριες δραστηριότητες (π.χ. κλινήρη και παχύσαρκα άτομα), καθώς και σε κατοίκους μεσογειακών χωρών, το λεγόμενο Μεσογειακό παράδοξο. Σπουδαίος για τη βιταμίνη D είναι και ο ρόλος της αποφυγής του υπερβολικού ρουχισμού, καθώς και της εκτεταμένης χρήσης αντηλιακού.
Πηγές: www.hsph.harvard.edu, www.medicalnewstoday.com, www.healthline.com, www.nhs.uk
