Phillis Wheatley Peters. Γεννήθηκε περίπου το 1753 στη σημερινή Σενεγάλη και πέθανε στις 5 Δεκεμβρίου 1784, στη Βοστώνη. Ήταν η πρώτη μαύρη γυναίκα, που αναγνωρίστηκε ως μια αξιόλογη ποιήτρια στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το κορίτσι, που επρόκειτο να ονομαστεί Phillis Wheatley αιχμαλωτίστηκε στη Δυτική Αφρική και μεταφέρθηκε στη Βοστώνη από δουλέμπορους το 1761. Αγοράστηκε από έναν ράφτη, τον John Wheatley, και τη σύζυγό του, Susanna. Την ονόμασαν Phillis γιατί έτσι ονομαζόταν το πλοίο με το οποίο έφτασε στη Βοστώνη.
Ενώ εργαζόταν για την οικογένεια, οι Wheatleys φρόντισαν και για την εκπαίδευση της, πράγμα εξαιρετικά ασυνήθιστο για τα δεδομένα της εποχής και της έμαθαν να διαβάζει και να γράφει. Σε λιγότερο από δύο χρόνια, η Phillis είχε μάθει αγγλικά, ελληνικά και λατινικά και προκάλεσε σάλο στους μελετητές της Βοστώνης, μεταφράζοντας ένα παραμύθι από τον Οβίδιο.
Ξεκινώντας από την πρώιμη εφηβεία της, έγραψε στίχους που επηρεάστηκαν υφολογικά από Βρετανούς νεοκλασικούς ποιητές όπως ο Alexander Pope και ασχολούνταν σε μεγάλο βαθμό με την ηθική, την ευσέβεια και την ελευθερία.
Το πρώτο ποίημα της Wheatley, που εμφανίστηκε σε έντυπη μορφή ήταν το «On Mrs. Hussey and Coffin» (1767).
Δεν έγινε ευρέως γνωστή μέχρι τη δημοσίευση του «An Elegiac Poem, on the Death of That Celebrated Divine…George Whitefield» (1770), ένας φόρος τιμής στον George Whitefield, έναν δημοφιλή ιεροκήρυκα τον οποίο φαίνεται να γνώριζε προσωπικά.
Ορισμένα από τα άλλα ποιήματά της, εξυμνούν τις εκκολαπτόμενες Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, των οποίων τον αγώνα για ανεξαρτησία, «χρησιμοποιούσε» μερικές φορές ως μεταφορά, για να μιλήσει με έμμεσο τρόπο για την πνευματική και κυρίως για τη φυλετική ελευθερία.
Η «δουλεία» στην ποίηση της
Αν και η Wheatley γενικά απέφευγε να κάνει ξεκάθαρο το θέμα της δουλείας στην ποίησή της, η ταυτότητά της, ως σκλαβωμένη γυναίκα ήταν πάντα παρούσα, ακόμα κι αν η εμπειρία της σκλαβιάς μπορεί να ήταν «άτυπη» μαι διαφορετική.
Το ποίημα για το οποίο είναι περισσότερο γνωστή, το «On Being Brought from Africa to America», αναφέρεται άμεσα στη δουλεία στο πλαίσιο του Χριστιανισμού. Το ποίημα ολοκληρώνεται με μια επίπληξη σε όσους βλέπουν αρνητικά τους Μαύρους.
Η Wheatley ταξίδεψε στο Λονδίνο τον Μάιο του 1773 με τον γιο του αφεντικού της. Το πρώτο της βιβλίο, «Poems on Various Subjects, Religious and Moral», στο οποίο τυπώθηκαν για πρώτη φορά πολλά από τα ποιήματά της, δημοσιεύτηκε εκεί το 1773 και προκάλεσε μεγάλη εντύπωση.
Το λογοτεχνικό ταλέντο και η προσωπικοτητά της Wheatley, συνέβαλαν στη μεγάλη κοινωνική της επιτυχία στο Λονδίνο. Το ότι ήταν σκλάβα, τράβηξε επίσης ιδιαίτερη προσοχή μετά από μια νομική απόφαση του 1772, που έκρινε ότι η δουλειά, ήταν αντίθετη με το αγγλικό δίκαιο και έτσι, θεωρητικά, απελευθέρωσε κάθε σκλάβο που έφτανε στην Αγγλία.
Η Wheatley επέστρεψε στη Βοστώνη τον Σεπτέμβριο του 1773 επειδή η εργοδότρια της είχε αρρωστήσει. Η Phillis Wheatley αφέθηκε ελεύθερη τον επόμενο μήνα. Λέγεται ότι έθεσε την ελευθερία της ως προϋπόθεση για την επιστροφή της από την Αγγλία.
Η Wheatley υποστήριξε την Αμερικανική Επανάσταση και έγραψε ένα κολακευτικό ποίημα το 1775 στον George Washington.
Το 1778 παντρεύτηκε τον Τζον Πίτερς, έναν ελεύθερο μαύρο, και χρησιμοποίησε το επώνυμό του. Αν και συνέχισε να γράφει, δημοσίευσε λίγα νέα ποιήματα μετά τον γάμο της. Στο τέλος της ζωής της, η Wheatley εργαζόταν ως υπηρέτρια και πέθανε στη φτώχεια το 1784.
Δύο βιβλία της Wheatley εκδόθηκαν από την Margaretta Matilda Odell, η οποία ισχυρίστηκε ότι ήταν απόγονος της. Αυτή γράφει και μια σύντομη βιογραφία της Phillis Wheatley από την οποία αντλούμε και τις περισσότερες πληροφορίες, καθώς η ποιήτρια δεν είχε γράψει την αυτοβιογραφία της.
Τα ποιήματα της Wheatley, έγιναν συχνά «η φωνή» των οπαδών της εξάλειψη της δουλείας κατά τη διάρκεια του 18ου και 19ου αιώνα.
Πηγή: www.britannica.com
