Νέα έρευνα αποκαλύπτει μια αξιοσημείωτη αλληλεπίδραση μεταξύ των κυμαινόμενων ορμονών των ωοθηκών κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου και δομικών αλλαγών στον εγκέφαλο των γυναικών, ιδιαίτερα σε περιοχές ζωτικής σημασίας για τη γνωστική λειτουργία. Η διαπίστωση, ότι τέτοιες περιοχές του εγκεφάλου αναδιαμορφώνονται σε συγχρονισμό με ορμονικές διακυμάνσεις, ανοίγει μια πόρτα προς την κατανόηση του, πώς αυτές οι φυσικές διακυμάνσεις μπορεί να επηρεάσουν την ψυχική υγεία και τη γνωστική ανθεκτικότητα.
Η δυναμική επίδραση των ορμονών των ωοθηκών
Οι διακυμάνσεις των ορμονών των ωοθηκών, ειδικά της οιστραδιόλης και της προγεστερόνης, επηρεάζουν τις δομικές αλλαγές σε κρίσιμες περιοχές του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια των αναπαραγωγικών ετών. Παρά τη σημαντική επίδραση των στεροειδών ορμονών του φύλου στις γνωστικές λειτουργίες, λιγότερο από το 0,5% της βιβλιογραφίας νευροαπεικόνισης ασχολείται με μεταβατικές ορμονικές φάσεις όπως ο εμμηνορροϊκός κύκλος, η χρήση ορμονικών αντισυλληπτικών, η εγκυμοσύνη και η εμμηνόπαυση.
Οι ορμόνες των ωοθηκών και οι επιπτώσεις στον εγκέφαλο
Οι ορμόνες των ωοθηκών έχουν σημαντικές επιπτώσεις στον εγκέφαλο. Η πρώιμη εμμηνόπαυση μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο επιτάχυνσης της γήρανσης του εγκεφάλου και άνοιας αργότερα στη ζωή. Ωστόσο, δε γνωρίζουμε πολλά για τις επιπτώσεις των διακυμάνσεων των ορμονών των ωοθηκών στη δομή του εγκεφάλου σε μικρότερες ηλικίες. Στην τρέχουσα μελέτη φαίνεται, ότι οι διακυμάνσεις στις ορμόνες των ωοθηκών επηρεάζουν τη δομική πλαστικότητα σε βασικές περιοχές του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια των αναπαραγωγικών ετών.
Οι διακυμάνσεις στις ορμόνες του φύλου
Σε αντίθεση με προηγούμενες, η συγκεκριμένη μελέτη, εξέτασε τους γυναικείους εγκεφάλους όχι μόνο σε μια χρονική στιγμή, αλλά σε έξι σημεία κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου. Αυτός ο διαμήκης σχεδιασμός καταγράφει τις δυναμικές αλλαγές στις ορμόνες του φύλου. Κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, η οιστραδιόλη αυξάνεται στο πρώτο μισό του κύκλου και κορυφώνεται γύρω από την ωορρηξία, ενώ η προγεστερόνη κυριαρχεί στο δεύτερο μισό του κύκλου. Η οιστραδιόλη είναι μια από τις πιο σημαντικές ορμόνες του φύλου στο γυναικείο σώμα και είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση του αναπαραγωγικού συστήματος. Η προγεστερόνη είναι μια άλλη βασική σεξουαλική ορμόνη για το αναπαραγωγικό σύστημα, που προετοιμάζει τη μήτρα για εγκυμοσύνη και έχει αγχολυτικό, χαλαρωτικό και ηρεμιστικό αποτέλεσμα. Έτσι, όπως ακριβώς η άμπωτη και η ροή της παλίρροιας, ο γυναικείος εγκέφαλος είναι συντονισμένος με έναν σταθερό ρυθμό ορμονών, τον οποίο αυτή η ερευνητική μελέτη χαρτογραφεί για πρώτη φορά.
Περιοχές του εγκεφάλου αναδιαμορφώνονται σε συγχρονισμό με τον εμμηνορροϊκό κύκλο
«Καταφέραμε να προσδιορίσουμε, ότι ορισμένες περιοχές του έσω κροταφικού λοβού, οι οποίες είναι κρίσιμες για την επεισοδιακή μνήμη και τη χωρική γνώση, επεκτείνονται κάτω από υψηλά επίπεδα οιστραδιόλης και χαμηλά επίπεδα προγεστερόνης – δηλαδή, αυτές οι περιοχές του εγκεφάλου αναδιαμορφώνονται σε συγχρονισμό με τον εμμηνορροϊκό κύκλο. Θέλουμε από δω και πέρα να ερευνήσουμε εάν αυτές οι ρυθμικές αλλαγές μεταβάλλονται σε άτομα, που διατρέχουν κίνδυνο για διαταραχές μνήμης και συναισθηματικές διαταραχές», λένε οι ερευνήτριες.
Γνωρίζουμε ήδη, ότι οι ορμόνες των ωοθηκών έχουν σημαντικές επιδράσεις στον εγκέφαλο και ότι η πρώιμη εμμηνόπαυση έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο επιτάχυνσης της γήρανσης του εγκεφάλου και άνοιας αργότερα στη ζωή. Ωστόσο, ο αντίκτυπος των διακυμάνσεων των ορμονών των ωοθηκών στη δομή του εγκεφάλου νωρίτερα στη ζωή είναι λιγότερο κατανοητός. Αυτή η έρευνα προσφέρει ένα προσχέδιο για μελλοντικές μελέτες σχετικά με την κοινή δυναμική του εγκεφάλου και της λειτουργίας των ωοθηκών και ένα θεμελιώδες βήμα προς την ανάπτυξη στρατηγικών ειδικών για το φύλο για τη βελτίωση της υγείας του εγκεφάλου και της ψυχικής υγείας.
Πηγή: neurosciencenews.com
