Έχετε νιώσει ποτέ, τη στιγμή που πάτε να κοιμηθείτε, σαν να πέφτετε από κάπου και ξαφνικά να «τινάζεστε»; Αυτό το περίεργο και συχνά απότομο αίσθημα είναι πιο κοινό απ’ όσο νομίζουμε και έχει μάλιστα επιστημονική εξήγηση. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται hypnic jerk (ή υπναγωγικός σπασμός).
Τι είναι το hypnic jerk;
Πρόκειται για μια ξαφνική, ακούσια μυϊκή σύσπαση που συμβαίνει τη στιγμή που το σώμα περνά από την εγρήγορση στον ύπνο. Συχνά συνοδεύεται από την αίσθηση ότι πέφτουμε, σκοντάφτουμε ή χάνουμε την ισορροπία μας.
Μπορεί επίσης να συνοδεύεται από:
- αίσθημα τρόμου
- γρήγορο χτύπο της καρδιάς
- σύντομο ξύπνημα
Γιατί συμβαίνει;
Οι επιστήμονες δεν έχουν καταλήξει σε μία μόνο εξήγηση, όμως υπάρχουν μερικές βασικές θεωρίες. Μία από αυτές υποστηρίζει ότι καθώς το σώμα χαλαρώνει για να κοιμηθεί, ο εγκέφαλος «παρερμηνεύει» αυτή τη χαλάρωση ως ένδειξη ότι το σώμα πέφτει. Έτσι, στέλνει ένα σήμα στους μυς για να «διορθώσει» την κατάσταση. Μια άλλη θεωρία συνδέει το φαινόμενο με την εξέλιξη: ίσως πρόκειται για έναν αρχέγονο μηχανισμό που προστάτευε τους ανθρώπους από το να πέσουν ενώ κοιμούνται σε ύψος.
Πότε εμφανίζεται πιο συχνά;
Τα hypnic jerks είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν όταν:
- είμαστε πολύ κουρασμένοι
- έχουμε άγχος ή στρες
- έχουμε καταναλώσει καφεΐνη
- δεν έχουμε σταθερό πρόγραμμα ύπνου
Είναι ανησυχητικό;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το φαινόμενο είναι απολύτως φυσιολογικό και δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Πολλοί άνθρωποι το βιώνουν περιστασιακά στη ζωή τους. Μόνο αν συμβαίνει πολύ συχνά ή επηρεάζει σοβαρά τον ύπνο, μπορεί να χρειάζεται συζήτηση με κάποιον ειδικό.
Ένα περίεργο αλλά φυσιολογικό φαινόμενο
Παρότι μπορεί να είναι τρομακτικό εκείνη τη στιγμή, το αίσθημα της «πτώσης» πριν τον ύπνο είναι απλώς μια φυσική αντίδραση του σώματος καθώς περνά στη φάση της χαλάρωσης. Και την επόμενη φορά που θα συμβεί, θα ξέρετε ότι δεν πέφτετε πραγματικά — απλώς ο εγκέφαλός σας κάνει… ένα μικρό λάθος ερμηνείας.
