Η Pelagia noctiluca, γνωστή ως «μωβ μέδουσα», παρουσιάζει φέτος σημαντική έξαρση στις ελληνικές θάλασσες. Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας έχει καταγράψει αυξημένες αναφορές από περιοχές όπως Χαλκίδα, Βόρειος Ευβοϊκός, Παγασητικός Κόλπος και Βόρειες Σποράδες (Σκιάθος, Σκόπελος, Αλόννησος), προκαλώντας ανησυχία τόσο στους λουόμενους όσο και στις αρχές.
Τι είναι η μωβ μέδουσα;
Η μωβ μέδουσα είναι ένα θαλάσσιο είδος σμέδωνης που ανήκει στην οικογένεια Pelagiidae και είναι ευρέως διαδεδομένη στη Μεσόγειο. Χαρακτηρίζεται από το έντονο μωβ ή ροζ-μωβ χρώμα της, ημιδιαφανές καμπαναειδές σώμα διαμέτρου έως 10 εκατοστών, και τέσσερις μακριούς στοματικούς βραχίονες. Το κύριο γνώρισμά της είναι οι ισχυροί κνιδοκύστες που διαθέτει στα πλοκάμια της, ικανοί να προκαλέσουν έντονο τσούξιμο και αλλεργικές αντιδράσεις στον άνθρωπο. Πρόκειται για ένα από τα λίγα είδη μεδουσών της Μεσογείου με τόσο έντονα τοξική δράση, ενώ είναι βιοφωταυγές — δηλαδή μπορεί να παράγει φως, κυρίως τις νυχτερινές ώρες, γεγονός που της χάρισε και το όνομα noctiluca («νυχτοφωτεινή»).
Πού εντοπίζεται η έξαρση;
Οι περιοχές με τα περισσότερα περιστατικά μέδουσας περιλαμβάνουν:
- Χαλκίδα – Βόρειος Ευβοϊκός, όπου οι αναφορές αυξάνονται αναλογικά με τη βόρεια κατεύθυνση.
- Βόρεια Εύβοια, η οποία λειτουργεί ως πέρασμα των μεδουσών από τον Παγασητικό στα ανοιχτά του Αιγαίου.
- Ανατολικές ακτές Παγασητικού, με σταθερή παρουσία μεδουσών.
- Βόρειες Σποράδες, επιβεβαιωμένες παρουσίες σε Σκιάθο και Σκόπελο.
Γιατί συμβαίνει αυτό το φαινόμενο;
Οι επιστήμονες αποδίδουν την αύξηση των μωβ μεδουσών σε δύο βασικούς παράγοντες:
- Αύξηση θερμοκρασίας θαλασσών, που ενισχύει την αναπαραγωγή της Pelagia noctiluca.
- Μείωση πληθυσμών αρπακτικών, όπως ψάρια και θαλάσσιες χελώνες, που θα περιορίζουν φυσικά τις πληθυσμιακές της εμφανίσεις.
Το είδος τυπικά παρουσιάζει κύματα πληθυσμιακής αύξησης κάθε 10–12 χρόνια, με διάρκεια 2–3 έτη. Από το 2020 έχει ήδη καταγραφεί μαζική έξαρση, η οποία συνεχίζεται σήμερα.
Τι πρέπει να ξέρετε για το τσίμπημα;
Η μωβ μέδουσα έχει έντονα δηλητηριώδη πλοκάμια, που προκαλούν:
- Έντονο κάψιμο, ερυθρότητα και πρήξιμο
- Ναυτία, πονοκέφαλο, ταχυκαρδία
- Σε σπάνιες περιπτώσεις: δύσπνοια ή σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις
Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική φροντίδα .
Προστασία και έγκαιρη ενημέρωση
Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας καλεί τους λουόμενους:
- Να αποφεύγουν την επαφή με την επιφάνεια της θάλασσας όταν υπάρχει αναφορά για μέδουσες.
- Να καταγράφουν οπτικά τις εμφανίσεις μέσω πλατφορμών όπως το iNaturalist.
- Να ενημερώνονται καθημερινά πριν το μπάνιο.
Η φετινή έξαρση των μωβ μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες είναι ανησυχητικά υψηλή και αφορά πολλές περιοχές. Η συνειδητοποίηση του φαινομένου και η λήψη μέτρων προστασίας μπορούν να μειώσουν τους κινδύνους για την υγεία των λουομένων. Παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη των εμφανίσεων, καθώς αυτή η τάση αναμένεται να διαρκέσει για αρκετό διάστημα.
