Σίγουρα έχετε ακούσει για το IQ στο παρελθόν. Ίσως μάλιστα να έχετε κάνει κάποιο διαδικτυακό κουίζ, που υπόσχεται να αποκαλύψει πόσο έξυπνος είστε σε σύγκριση με τον Άλμπερτ Αϊνστάιν ή τον Στίβεν Χόκινγκ.
Τι είναι όμως το IQ;
Το IQ σημαίνει πηλίκο νοημοσύνης, Ένα τεστ IQ υποτίθεται, ότι μετράει, πόσο καλά μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει πληροφορίες και λογική, για να απαντήσει σε ερωτήσεις ή να κάνει προβλέψεις. Πρόκειται για μια δομημένη, ερευνητική και κλινική αξιολόγηση με ψυχολογική υποστήριξη και διεξάγεται από έναν εκπαιδευμένο επαγγελματία. Σε αντίθεση με τα «γνωστικά τεστ» στο διαδίκτυο, αν θέλετε να μάθετε το δικό σας ή το IQ του παιδιού σας, χρειάζεστε έναν πραγματικό, έγκυρο λόγο για να κάνετε το τεστ. Ένας ψυχολόγος είναι απίθανο να χορηγήσει ένα τεστ μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει την περιέργειά σας.
Πότε χρησιμοποιούνται τα τεστ IQ;
Τα τεστ IQ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διάφορους λόγους. Ο πιο συνηθισμένος, για τον οποίο ένας γονέας θα αναζητούσε να μάθει το IQ του παιδιού του είναι, για να «διαγνώσει» την κακή σχολική επίδοση. Για τους ενήλικες, ο πιο συνηθισμένος λόγος για τον οποίο θέλουν ένα τεστ ευφυΐας είναι ο επαγγελματικός προσανατολισμός ή ο προσδιορισμός της καταλληλότητας για κάποια εργασία.
Τι περιλαμβάνει ένα τεστ IQ;
Τα τεστ IQ αρχίζουν να αξιολογούν το πηλίκο νοημοσύνης ενός ατόμου μετρώντας τη βραχυπρόθεσμη και τη μακροπρόθεσμη μνήμη του. Μετρούν επίσης πόσο καλά τα άτομα μπορούν να λύσουν παζλ ή να ανακαλέσουν πληροφορίες που έχουν ακούσει, καθώς και πόσο γρήγορα μπορούν να ολοκληρώσουν αυτές τις δραστηριότητες. Υπάρχουν δύο βασικές πτυχές του τεστ: λεκτική και μη λεκτική.
Είναι ακριβή τα τεστ IQ;
Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει να θυμάστε είναι, ότι το IQ μετρά μόνο τις δυνατότητες ενός ατόμου όπως προσδιορίζεται από το συγκεκριμένο τεστ, τη συγκεκριμένη ημέρα, σε εκείνη τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Ο συμμετέχων στο τεστ μπορεί να ένιωθε αδιαθεσία εκείνη την ημέρα ή μπορεί να μην κοιμήθηκε καλά το προηγούμενο βράδυ.
Η πραγματικότητα είναι, ότι τα αποτελέσματα IQ είναι συνήθως αρκετά ακριβή. Ο ψυχολόγος που διεξάγει το τεστ το διασφαλίζει αυτό, φροντίζοντας να μην κοιτάξει μόνο μεμονωμένα τη βαθμολογία του τεστ. Εάν εργάζονται με ένα παιδί, για παράδειγμα, μπορεί να λάβουν υπόψη άλλους παράγοντες, όπως π.χ προηγούμενες σχολικές επιδόσεις, οικογενειακές συνθήκες ή άλλους συνεισφέροντες παράγοντες.
Το IQ καθορίζει την επιτυχία;
Ο χαμηλός δείκτης νοημοσύνης δεν σημαίνει, ότι ένα άτομο δεν μπορεί να έχει υψηλή ποιότητα, επιτυχημένη ζωή και το αντίστροφο. Εξάλλου, τα τεστ IQ έχουν σχεδιαστεί για να μετρήσουν κάποιες δυνατότητες ενός ατόμου. Δεν λαμβάνουν υπόψη άλλους πολύ σημαντικούς παράγοντες όπως η φιλοδοξία, το κίνητρο, η ευκαιρία, η ικανότητα καθαρής σκέψης υπό πίεση κλπ.
Μερικοί άνθρωποι έχουν υψηλό δείκτη νοημοσύνης αλλά έχουν επίσης υψηλά επίπεδα άγχους, που οδηγεί σε κακή απόδοση σε τεστ και εξετάσεις. Άλλοι άνθρωποι έχουν υψηλή βαθμολογία, αλλά δυσκολεύονται να εκφραστούν σωστά στη γραπτή μορφή, στην οποία είναι οι περισσότερες εξετάσεις. Ακριβώς επειδή κάποιος έχει υψηλό IQ δεν σημαίνει, ότι θα τα πάει καλά στο σχολείο. Όσοι δεν έχουν υψηλό δείκτη νοημοσύνης και δεν έχουν καλές επιδόσεις στο σχολείο, μπορεί κάλλιστα να συνεχίσουν να επιτύχουν στην καριέρα που έχουν επιλέξει, η οποία μπορεί να είναι ή να μην είναι πιο πρακτική.
Συμπερασματικά, τα τεστ νοημοσύνης είναι σίγουρα χρήσιμα και μπορούν να είναι καθοριστικά στην κλινική πρακτική και την εκπαίδευση. Είναι όμως σημαντικό να θυμάστε, σε τι χρησιμεύουν και σε τι δεν είναι καλά αυτά τα τεστ. Η βαθμολογία IQ λέει «μια ιστορία» αλλά όχι πάντα ολόκληρη. Και μπορεί να είναι κατατοπιστικό να τη γνωρίζεις αλλά και μερικές φορές τελείως περιττό.
