«Έχει μνήμη χρυσόψαρου». Η φράση χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει κάποιον που ξεχνάει τα πάντα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Για χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι τα χρυσόψαρα θυμούνται μόνο για 3 δευτερόλεπτα. Η αλήθεια, όμως, είναι πολύ διαφορετική.
Από πού ξεκίνησε ο μύθος;
Η ιδέα της «3-δευτερόλεπτα μνήμης» δεν βασίστηκε ποτέ σε σοβαρά επιστημονικά δεδομένα. Πιθανότατα προέκυψε από την παρατήρηση ότι τα ψάρια σε μικρές γυάλες φαίνεται να κινούνται συνεχώς, σαν να «ανακαλύπτουν» ξανά και ξανά το περιβάλλον τους. Στην πραγματικότητα, αυτό έχει να κάνει με τον περιορισμένο χώρο — όχι με τη μνήμη τους.
Τι λέει η επιστήμη;
Έρευνες έχουν αποδείξει ότι τα χρυσόψαρα μπορούν να θυμούνται πληροφορίες για εβδομάδες ή και μήνες.
Σε πειράματα, εκπαιδεύτηκαν να:
- Πατούν μοχλούς για τροφή
- Αναγνωρίζουν συγκεκριμένους ήχους
- Ξεχωρίζουν σχήματα και χρώματα
Ακόμη και μετά από εβδομάδες χωρίς εξάσκηση, θυμούνταν τι είχαν μάθει.
Έχουν πραγματικά «κακή» μνήμη;
Όχι. Τα χρυσόψαρα διαθέτουν ικανότητα μάθησης και προσαρμογής. Μπορούν να συσχετίσουν ώρες της ημέρας με το τάισμα, να αναγνωρίσουν τον άνθρωπο που τα φροντίζει και να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους. Δεν έχουν βέβαια μνήμη επιπέδου θηλαστικού, αλλά σίγουρα δεν λειτουργούν σε κύκλο τριών δευτερολέπτων.
Γιατί έχει σημασία;
Ο μύθος της «κακής μνήμης» συνέβαλε στο να θεωρούνται τα χρυσόψαρα «εύκολα» και χαμηλών απαιτήσεων κατοικίδια. Αυτό οδήγησε συχνά σε μικρές γυάλες και ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Στην πραγματικότητα, χρειάζονται χώρο, σωστή φίλτρανση νερού και πνευματική διέγερση.
Η μνήμη χρυσόψαρου είναι μύθος. Τα χρυσόψαρα θυμούνται, μαθαίνουν και προσαρμόζονται. Ίσως τελικά η φράση να λέει περισσότερα για εμάς — και τις εύκολες γενικεύσεις μας — παρά για τα ίδια τα ψάρια.
Πηγή: BBC