Αίτημα
Όταν κάνουμε ένα αίτημα, ζητάμε από κάποιον άλλο να κάνει ή να μην κάνει κάτι, σύμφωνα με τις δικές μας ανάγκες. Τα αιτήματα ζητούν από κάποιον να αλλάξει τη συμπεριφορά του, και μπορεί να το κάνει ή να μην το κάνει. Γι’ αυτό, τα αιτήματα είναι εξαρχής, «μη επιβαλλόμενα». Το αποτέλεσμα είναι έξω από τον έλεγχό μας.
Όρια
Όταν θέτουμε όρια, ΞΕΚΑΘΑΡΙΖΟΥΜΕ, τι θα ανεχθούμε και τι όχι. Ένα όριο είναι ουσιώδες αν το επιβάλουμε, οπότε, επιβάλλοντας αυτό το όριο θα σήμαινε, ότι απομακρυνόμαστε ή σταματάμε τη συζήτηση, όταν η άλλη πλευρά ανεβάζει τη φωνή. Όταν θέτουμε ένα όριο, ξεκαθαρίζουμε ποιες θα είναι οι ενέργειές μας. Γι’ αυτό, τα όριά μας είναι θεμελιωδώς επιβαλλόμενα και το αποτέλεσμα είναι πλήρως κάτω από έλεγχό μας.
Πότε χρησιμοποιούμε το καθένα;
Αιτήματα: Η πρώτη επιλογή δράσης
Όταν έχουμε μια ανάγκη στις σχέσεις μας, τα αιτήματα είναι ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης. Έτσι δίνουμε στην άλλη πλευρά την ευκαιρία, να ικανοποιήσει τις ανάγκες μας. Αν η άλλη πλευρά είναι δεκτική στο αίτημά μας, αφήνουμε ένα χρονικό περιθώριο για να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους.
Όρια: Η δεύτερη επιλογή δράσης
Αν κάνουμε ένα αίτημα και η άλλη πλευρά είναι απρόθυμη ή μη ικανή να το ικανοποιήσει, πρέπει να το αποδεχτούμε. Δεν μπορούμε να αναγκάσουμε κάποιον να δώσει περισσότερα από όσο μπορεί ή θέλει. Πρέπει να εγκαταλείψουμε την ψευδαίσθηση, ότι αν το ζητήσουμε τη 17η φορά, τότε τελικά, θα το δεχθούν.
Σε αυτό το σημείο, πρέπει να το πάρουμε απόφαση, ότι η συμπεριφορά τους δεν αλλάζει. Εδώ οι επιλογές είναι δύο: ή να το αποδεχτούμε και να παραμείνουμε στην κατάσταση ως έχει ή μπορούμε να θέσουμε ένα όριο. Αν ένα άτομο όμως μας πληγώνει τακτικά και αδιαφορεί ή δεν δέχεται τα αιτήματά μας, μπορούμε να απομακρυνθούμε ή και να τερματίσουμε τη σχέση.
«Αυτό όμως μοιάζει με τελεσίγραφο. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ορίου και τελεσίγραφου;»
Ένα όριο έχει να κάνει με τα δικά μας όρια, ενώ ένα τελεσίγραφο στοχεύει στον έλεγχο της συμπεριφοράς κάποιου άλλου. Παράδειγμα ορίου: «Είμαι δυστυχισμένη και σε μια σχέση που δεν μου δείχνουν τρυφερότητα και δεν μπορώ να είμαι σε μια τέτοια σχέση.» Ένα τελεσίγραφο μπορεί να είναι κάτι που λες στο τέλος ενός τεράστιου καυγά: «Αν δεν αρχίσεις να μου λες ότι με αγαπάς, και να μου δείχνεις την ελάχιστη τρυφερότητα, φεύγω!».
Πολλοί άνθρωποι όμως δίνουν τελεσίγραφα που δεν εφαρμόζουν, κάτι που τονίζει την πραγματική φύση τους ως απόπειρες να ελέγξουν τη συμπεριφορά των άλλων αντί για αυθεντικές απόπειρες, που έχουν στόχο, να προστατεύσουν εμας τους ίδιους και τις ανάγκες μας.
Τοποθέτηση Ορίων και Θλίψη για την πιθανή Απώλεια
Ένα τεράστιο κομμάτι της διαδικασίας τοποθέτησης ορίων είναι η θλίψη. Ενώ η τοποθέτηση ορίων είναι στην πραγματικότητα, σεβασμός προς τον εαυτό μας και δύναμη εκ μέρους μας, συχνά συνοδεύεται από κάποια αίσθηση απώλειας και στεναχώριας, οπότε θα πρέπει να αποδεχτούμε και αυτό το κομμάτι της διαδικασίας.
Επίλογος
Η τοποθέτηση και επιβολή ορίων, σημαίνει ότι αποδεχόμαστε πως έχουμε τη δύναμη και το δικαίωμα «να φτάσουμε στα όρια μας». Κατανοώντας τα όρια του ελέγχου μας και αφήνοντας τις «ψευδαισθήσεις ελέγχου», που μας κρατάνε κολλημένους σε καταστάσεις που δεν αλλάζουν, παίρνουμε στα χέρια μας τον έλεγχο των αναγκών μας και της ζωής μας. Σημαίνει ότι ΜΑΣ ΣΕΒΟΜΑΣΤΕ αρκετά, ώστε να κάνουμε σκληρές επιλογές προκειμένου να προστατέψουμε τον εαυτό μας.
Πηγή: gottman.com
Έφη Μεσιτίδου
BSc (Hons) Psychology
Ψυχολόγος, Διαδικτυακές συνεδρίες
efimesitidou@gmail.com
tiktok: efimesitidoupsychologist
fb: EfiMesitidouPsychologist