Οι πληθυσμοί των χωρών σε όλη την Ευρώπη αλλάζουν, με άλλους να αυξάνονται ενώ άλλοι μειώνονται. Οι πληθυσμοί γερνούν επίσης, πράγμα που σημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να αντιδράσει στις μεταβαλλόμενες δημογραφικές καταστάσεις.
Ο ρόλος της πανδημίας
Μετά από δεκαετίες ανάπτυξης, ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώθηκε τα τελευταία δύο χρόνια, κυρίως λόγω των εκατοντάδων χιλιάδων θανάτων που προκλήθηκαν από την πανδημία Covid-19.
Τα τελευταία στοιχεία από τη στατιστική υπηρεσία της ΕΕ Eurostat, δείχνουν ότι ο πληθυσμός της ΕΕ ήταν 446,8 εκατομμύρια την 1η Ιανουαρίου 2022, 172.000 λιγότεροι από το προηγούμενο έτος. Την 1η Ιανουαρίου 2020, η ΕΕ είχε πληθυσμό 447,3 εκατομμυρίων. Αυτή η τάση οφείλεται στο ότι, το 2020 και το 2021, τα δύο χρόνια που σημαδεύτηκαν από την πανδημία, υπήρξαν περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις και η αρνητική φυσική αλλαγή ήταν πιο σημαντική από τη θετική καθαρή μετανάστευση.
Οι διαφορές μεταξύ των χωρών
Υπάρχουν όμως μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών. Για παράδειγμα, αριθμητικά, η Ιταλία είναι η χώρα όπου ο πληθυσμός μειώθηκε περισσότερο, ενώ η Γαλλία κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση.
Το 2021, υπήρχαν σχεδόν 4,1 εκατομμύρια γεννήσεις και 5,3 εκατομμύρια θάνατοι στην ΕΕ, επομένως η φυσική αλλαγή ήταν αρνητική κατά 1,2 εκατομμύρια. Η καθαρή μετανάστευση, ο αριθμός των ανθρώπων που έφτασαν στην ΕΕ μείον αυτούς που έφευγαν, ήταν 1,1 εκατομμύριο, όχι αρκετός για να αντισταθμίσει.
Αύξηση πληθυσμού, ωστόσο, καταγράφηκε σε 17 χώρες. Εννέα (Βέλγιο, Δανία, Ιρλανδία, Γαλλία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία και Σουηδία) είχαν τόσο φυσική αύξηση όσο και θετική καθαρή μετανάστευση. Σε οκτώ χώρες της ΕΕ (Τσεχία, Γερμανία, Εσθονία, Ισπανία, Λιθουανία, Αυστρία, Πορτογαλία και Φινλανδία), ο πληθυσμός αυξήθηκε λόγω της θετικής καθαρής μετανάστευσης, ενώ η φυσική αλλαγή ήταν αρνητική. Η μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτους αριθμούς σημειώθηκε στη Γαλλία (+185.900).
Πού μειώθηκε ο πληθυσμός;
Από την άλλη πλευρά, 18 χώρες της ΕΕ είχαν αρνητικά ποσοστά φυσικής αλλαγής, με τους θανάτους να υπερτερούν των γεννήσεων το 2021. Η μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού σημειώθηκε στην Ιταλία, η οποία έχασε πάνω από ένα τέταρτο του εκατομμυρίου (-253.100).
Η μείωση των γεννήσεων και η γήρανση του πληθυσμού
Με την πάροδο του χρόνου, λέει η Eurostat, η καθοδική πορεία αναμένεται να συνεχιστεί δεδομένης της γήρανσης του πληθυσμού, εάν το ποσοστό γονιμότητας (συνολικός αριθμός παιδιών που γεννά κάθε γυναίκα) παραμείνει χαμηλός. Αυτό θέτει ερωτήματα για το μέλλον της αγοράς εργασίας και των υπηρεσιών κοινωνικής ασφάλισης, όπως οι συντάξεις και η υγειονομική περίθαλψη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι:
- έως το 2070, το 30,3 % του πληθυσμού της ΕΕ θα είναι πάνω από 65 ετών σε σύγκριση με το 20,3 %το 2019.
- 13.2 % θα είναι 80 ετών ή μεγαλύτεροι συγκριτικά με το 2019.
- ο αριθμός των ατόμων που χρειάζονται μακροχρόνια φροντίδα αναμένεται να αυξηθεί από 19,5 εκατομμύρια το 2016 σε 23,6 εκατομμύρια το 2030 και 30,5 εκατομμύρια το 2050.
Πώς ανταποκρίνεται η ΕΕ στη δημογραφική αλλαγή;
Όταν ανέλαβε την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ursula von der Leyen διόρισε την Dubravka Šuica, μια Κροάτη πολιτικό, Επίτροπο για τη Δημοκρατία και τη Δημογραφία για να αντιμετωπίσει αυτές τις αλλαγές. Μεταξύ των μέτρων, η Επιτροπή ξεκίνησε μια συζήτηση για τη γήρανση της ευρωπαϊκής κοινωνίας, προτείνοντας βήματα για μεγαλύτερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και μεγαλύτερης διάρκειας εργασιακής ζωής.
Τον Απρίλιο, η Επιτροπή πρότεινε μέτρα, για να γίνει η Ευρώπη πιο ελκυστική για τους αλλοδαπούς εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένης της απλούστευσης των κανόνων για τους υπηκόους τρίτων χωρών, που ζουν σε μακροχρόνια βάση στην ΕΕ. Αυτά θα πρέπει να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ.
Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να παρουσιάσει μια ανακοίνωση για την αντιμετώπιση της «διαρροής εγκεφάλων» και τον μετριασμό των προκλήσεων, που συνδέονται με τη μείωση του πληθυσμού σε περιοχές με χαμηλά ποσοστά γεννήσεων και υψηλή καθαρή μετανάστευση.
Πηγή: www.thelocal.com
