Οι ωκεανοί γίνονται όλο και πιο ζεστοί και ο πιθανότερος ένοχος είναι η κλιματική αλλαγή. Μεγάλες περιοχές των ωκεανών του κόσμου είναι ασυνήθιστα ζεστές.
Η ζέστη φέτος είναι πιθανό να σπάσει ρεκόρ. Μετά τις υψηλές θερμοκρασίες του αέρα, επηρεάζεται και η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας. Από τα μέσα Μαρτίου, η παγκόσμια μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας είναι πάνω από 21℃ – η υψηλότερη από τότε που ξεκίνησε η καταγραφή των των δορυφορικών αρχείων και περίπου 3 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Ρεκόρ θερμοκρασιών
Ο μήνας Ιούνιος και οι πρώτες μέρες του Ιουλίου ήταν πιο ζεστοί από κάθε άλλη καταγεγραμμένη ιστορία, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό. Οι κάτοικοι στα νότια των ΗΠΑ και στη νότια Ευρώπη έχουν υπομείνει υψηλές θερμοκρασίες, πυρκαγιές και πτώση της ποιότητας του αέρα. Ωστόσο, τα ρεκόρ δεν καταρρίπτονται μόνο στη στεριά – αλλά στο νερό. Ήδη «καύσωνα της θάλασσας» αντιμετωπίζει η Δυτική Μεσόγειος, ενώ αντίστοιχο φαινόμενο παρουσιάστηκε το προηγούμενο διάστημα και στη Βόρεια Θάλασσα.
Θα μπορούσαν οι θερμοκρασίες των ωκεανών να είναι σημάδι, ότι η κλιματική αλλαγή έχει προχωρήσει περισσότερο από ό,τι πιστεύαμε;
Μια έκθεση εμπειρογνωμόνων του 2021 από τη “Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή” διαπίστωσε, ότι οι θαλάσσιοι καύσωνες διπλασιάστηκαν σε συχνότητα μεταξύ 1982 και 2016 και έχουν γίνει πιο έντονοι και μεγαλύτεροι από τη δεκαετία του 1980. Οι ειδικοί ανησυχούν, γιατί οι θαλάσσιοι καύσωνες μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή των ωκεανών, την αλιεία αλλά και τις καιρικές συνθήκες.
Η κλιματική αλλαγή είναι η μεγάλη εικόνα – τα εννέα δέκατα της θερμότητας, που παγιδεύεται από τα αέρια του θερμοκηπίου, πηγαίνουν στους ωκεανούς. Οι μακροπρόθεσμες αυξήσεις της θερμοκρασίας των ωκεανών λόγω της αύξησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αποτελούν βασικό παράγοντα για τους πρόσφατους καύσωνες.
Ένας άλλος δυνητικός παράγοντας που συμβάλλει είναι ο όγκος των αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα, τα οποία έχουν ελαφρά ψυκτική επίδραση αλλά φαίνεται να έχουν μειωθεί ως αποτέλεσμα της προσπάθειας καθαρισμού της ναυτιλιακής βιομηχανίας.
Πρόσφατα επίσης, υπήρξε μια ασυνήθιστη έλλειψη σκόνης που εκτοξεύτηκε από τη Σαχάρα, σκόνη η οποία συνήθως έχει επίσης μια ψυκτική επίδραση.
Περίπου το 90% της υπερβολικής θερμότητας, που παράγεται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή έχει αποθηκευτεί στους ωκεανούς και τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει παρατηρηθεί διπλασιασμός του ρυθμού θερμότητας που συσσωρεύεται στο κλιματικό σύστημα της Γης.
Αλλά υπάρχει και μια άμεση αιτία: Το La Niña μας τελείωσε. Το La Niña είναι ένα κλιματικό μοτίβο. Κατά τη διάρκεια αυτού του μοτίβου, πιο δροσερό νερό από τα βάθη του ωκεανού ανεβαίνει στην επιφάνεια. Είναι δηλαδή σα να λειτουργεί το κλιματιστικό του Ειρηνικού Ωκεανού. Τώρα όμως το κλιματιστικό είναι απενεργοποιημένο. Σχεδόν όλη η επιπλέον θερμότητα από τον Ήλιο που παγιδεύεται από αέρια του θερμοκηπίου έχει πάει στους ωκεανούς.
Απίστευτη συσσώρευση ενέργειας
Για να θερμανθεί ένας πλανήτης απαιτούνται τεράστια ποσά ενέργειας. Μια εκπληκτική μελέτη δείχνει, ότι το γήινο σύστημα παγίδευσε περίπου 380 zettajoules επιπλέον θερμότητας από το 1971 έως το 2020 – με τους ωκεανούς να καταλαμβάνουν το 90% αυτής. Αυτός είναι ένας πραγματικά τεράστιος αριθμός, που ισοδυναμεί με 25 δισεκατομμύρια πυρηνικές βόμβες, που προσθέσαμε στην ατμόσφαιρα της Γης μέσα σε μόλις 50 χρόνια. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της ενέργειας την απορροφούν οι ωκεανοί, εξού και η ταχεία θέρμανσή τους.
Γιατί οι ωκεανοί έχουν τόση σημασία;
Τα ωκεάνια ρεύματα είναι ένας σημαντικός φορέας θερμότητας σε όλο τον κόσμο, παράλληλα με την ατμοσφαιρική μεταφορά.
Το νερό μπορεί να κρατήσει πολύ περισσότερη θερμότητα από ότι ο αέρας. Στην πραγματικότητα, μόνο τα κορυφαία μέτρα του ωκεανού αποθηκεύουν τόση θερμότητα, όσο ολόκληρη η ατμόσφαιρα της Γης. Οι ωκεανοί θερμαίνονται πιο αργά αλλά και κρυώνουν πιο αργά. Αντίθετα, η θερμοκρασία της ατμόσφαιράς μας είναι πολύ πιο υδραργυρική και μπορεί να αλλάξει γρήγορα.
Είναι αυτός ο λόγος που οι βουτιές μας στη θάλασσα είναι τόσο ζεστές αυτόν τον μήνα; Παραδόξως, η απάντηση είναι «όχι απαραίτητα». Η τοπική δυναμική παίζει πάντα ρόλο. Και το ίδιο και οι δικές μας προσδοκίες. Αυτός είναι εν μέρει ο λόγος, που η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι δύσκολο να κατανοηθεί.
Αντιλαμβανόμαστε τον καιρό και το κλίμα άμεσα, από τη ήδη βιωμένη μας εμπειρία. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η μεγάλη εικόνα που βλέπουμε. Και αυτό, με βάση τα στοιχεία είναι λόγος για να ανησυχούμε πραγματικά.
Πηγές: www.bbc.com, newsroom.unsw.edu.au
