Η Δανία βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια ιστορική απόφαση που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε όλη την Ευρώπη: την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών. Η κυβέρνηση της χώρας, επικαλούμενη λόγους ψυχικής υγείας και προστασίας της παιδικής ηλικίας, ετοιμάζεται να θέσει αυστηρό πλαίσιο γύρω από τη χρήση των social media από ανήλικους, επιχειρώντας να ανακόψει μια ψηφιακή πραγματικότητα που, όπως υποστηρίζει, «κλέβει την παιδικότητα».
Το σχέδιο της κυβέρνησης
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, η νέα νομοθεσία θα προβλέπει ότι κανένα παιδί κάτω των 15 ετών δεν θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram, το Snapchat και το Facebook, χωρίς ειδική γονική έγκριση και διαδικασία επαλήθευσης. Για τα παιδιά 13–14 ετών θα υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης μόνο με συγκατάθεση των γονέων, ενώ οι ίδιες οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να εφαρμόσουν αυστηρούς μηχανισμούς ταυτοποίησης ηλικίας.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Mette Frederiksen, τόνισε ότι «τα κινητά τηλέφωνα και τα κοινωνικά δίκτυα κλέβουν την παιδικότητά μας» και πως είναι ευθύνη της πολιτείας να προστατεύσει τους νέους από την υπερβολική ψηφιακή έκθεση.
Τα επιχειρήματα πίσω από το μέτρο
Η κυβέρνηση βασίζει την απόφαση σε στοιχεία που δείχνουν ότι σχεδόν 9 στα 10 παιδιά κάτω των 13 ετών στη Δανία έχουν ήδη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μελέτες που επικαλείται το Υπουργείο Ψηφιοποίησης συνδέουν τη συχνή χρήση των social media με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης, διαταραχών ύπνου και χαμηλής αυτοεκτίμησης στα παιδιά.
Παράλληλα, αυξάνονται οι ανησυχίες για φαινόμενα όπως το cyberbullying, η παραπληροφόρηση και η πρόσβαση σε ακατάλληλο περιεχόμενο. Στόχος, όπως επισημαίνεται, δεν είναι η απομόνωση των παιδιών από την τεχνολογία, αλλά η καθυστέρηση της πρώιμης έκθεσης σε ένα περιβάλλον που μπορεί να έχει επιβλαβείς συνέπειες.
Αντιδράσεις και προκλήσεις
Η πρόταση, αν και έχει ευρεία υποστήριξη στην κοινή γνώμη, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ειδικούς και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που τη θεωρούν υπερβολικά παρεμβατική. Πολλοί τονίζουν ότι η απαγόρευση θα είναι δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη, καθώς τα παιδιά μπορούν εύκολα να παρακάμψουν τους ελέγχους ηλικίας.
Επιπλέον, υπάρχουν νομικά ερωτήματα σχετικά με τη συμβατότητα του μέτρου με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι προστατεύουν την ελευθερία της πληροφόρησης και της έκφρασης. Ωστόσο, η Δανία δηλώνει αποφασισμένη να αποτελέσει παράδειγμα για ολόκληρη την Ευρώπη, θέτοντας στο επίκεντρο την ψυχική υγεία των παιδιών.
Η Δανία επιχειρεί μια τολμηρή τομή, προσπαθώντας να επαναπροσδιορίσει τη σχέση των παιδιών με την ψηφιακή εποχή. Αν το μέτρο εφαρμοστεί, θα είναι το πρώτο του είδους του στην Ευρώπη και ίσως ανοίξει τον δρόμο για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τα όρια της τεχνολογίας και την ανάγκη προστασίας των ανήλικων χρηστών.
Πηγή: reuters.com