Ο όρος neurohacking αναφέρεται στην προσπάθεια να βελτιώσουμε ή να “χακάρουμε” τον εγκέφαλό μας ώστε να αυξήσουμε τη γνωστική απόδοση, τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη δημιουργικότητα. Τοποθετείται στο πλαίσιο του biohacking, όπου συνδυάζονται σύγχρονες τεχνικές νευροεπιστήμης με απλές πρακτικές καθημερινής βελτιστοποίησης
Τι περιλαμβάνει το neurohacking;
Χρήση nootropics – ουσιών τόσο συνθετικών (όπως η piracetam) όσο και φυσικών (όπως η ginkgo biloba και η rhodiola), που υποτίθεται ότι ενισχύουν τη μνήμη, τον συντονισμό ή τη διανοητική αντοχή.
Μη επεμβατικές ηλεκτρικές/μαγνητικές διεγέρσεις (π.χ. tDCS, TMS), όπου εφαρμόζεται ασθενής ρεύμα ή μαγνητικά πεδία στον εγκέφαλο για την ενίσχυση της πλαστικότητας ή τη βελτίωση της απόδοσης σε μαθησιακά tasks.
Προγράμματα γνωστικής εκπαίδευσης και συνήθειες – όπως τα brain-training apps που υπόσχονται βελτίωση μνήμης και προσοχής, ωστόσο η επιστημονική τους αποτελεσματικότητα συχνά αμφισβητείται.
Επιτεύγματα και περιθώρια
Ορισμένες μελέτες για tDCS δείχνουν ότι μπορεί να βελτιώσει την ταχύτητα εκμάθησης ή την εκτέλεση κινητικών δεξιοτήτων, ενώ χρησιμοποιείται ερευνητικά για την ανακούφιση άλγους, κατάθλιψης ή σχιζοφρένειας. Παρά ταύτα, οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες (για παράδειγμα μούδιασμα ή πονοκέφαλοι) και η έλλειψη μακροχρόνιων δεδομένων, καθιστούν απαραίτητη την προσοχή στις χρήσεις αυτών των τεχνικών.
Αυτά τα εργαλεία έχουν εισχωρήσει στην καθημερινότητα. Στη Silicon Valley, χρήστες συσκευών όπως το Mendi headband δοκιμάζουν τεχνικές “neurofeedback”, για να ενισχύσουν τη ροή οξυγόνου στον προμετωπιαίο φλοιό και να βελτιώσουν την συγκέντρωση. Ενώ η τεχνολογία αυτή έχει λάβει σημαντική αποδοχή, ο ακριβής μηχανισμός και η αποτελεσματικότητά της δεν έχουν αξιολογηθεί ακόμα.
Κίνδυνοι & ηθικά διλήμματα
Η αυξανόμενη δημοτικότητα του DIY neurohacking εγείρει θέματα ασφάλειας και δεοντολογίας. Οι συσκευές που κυκλοφορούν χωρίς επίβλεψη ιατρού είναι ανεξέλεγκτες, ενώ έχει σημειωθεί δυσπιστία ως προς την επικοινωνία αποτελεσμάτων και τη διάρκεια της βελτίωσης.
Ταυτόχρονα, εγείρονται ζητήματα δικαιοσύνης και κοινωνικού αποκλεισμού: αν κάποιοι αποκτήσουν πρόσβαση σε αποτελεσματικά “νευρο-ενισχυτικά”, αυτό μπορεί να αυξήσει το χάσμα σε ακαδημαϊκό ή επαγγελματικό επίπεδο .
Η επόμενη μέρα
Το neurohacking προσφέρει υποσχέσεις για βελτιστοποίηση του εγκεφάλου μέσω επιστήμης και πρακτικών καθημερινής εφαρμογής. Ωστόσο, ακόμα δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις μακροχρόνιας ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Αντίθετα, υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για την απουσία ρυθμιστικού πλαισίου, την ηθική της πρόσβασης και τη δυνατότητα αυτό-θεραπείας. Η προσέγγιση «κάθε μέρα 15 λεπτά βελτίωσης» δεν πρέπει να παραβλέψει το γεγονός ότι ο εγκέφαλος παραμένει ένα πολύπλοκο όργανο, που απαιτεί προσεκτική μελέτη και χειρισμό.
Πηγή: Medium
