Οι περισσότεροι καπνιστές άρχισαν να καπνίζουν όταν ήταν έφηβοι. Όσοι έχουν φίλους ή/και γονείς καπνιστές είναι πιο πιθανό να ξεκινήσουν το κάπνισμα από εκείνους που δεν καπνίζουν. Μερικοί έφηβοι λένε ότι «απλώς ήθελαν να το δοκιμάσουν» ή νόμιζαν ότι ήταν «cool» να καπνίζουν.
Οι διαφημίσεις της καπνοβιομηχανίας, οι μειώσεις τιμών και άλλες προσφορές για τα προϊόντα της, είχαν κατά καιρούς μεγάλη επιρροή στην κοινωνία. Μια νεότερη επιρροή στη χρήση καπνού είναι το ηλεκτρονικό τσιγάρο και άλλες υψηλής τεχνολογίας, μοντέρνες ηλεκτρονικές συσκευές «άτμισης». Συχνά θεωρούνται λανθασμένα αβλαβείς και ευκολότερες στη λήψη και χρήση από τα παραδοσιακά προϊόντα καπνού, αυτές οι συσκευές είναι ένας τρόπος για τους νέους χρήστες να μάθουν, πώς να εισπνέουν και να εθίζονται στη νικοτίνη, η οποία μπορεί να τους «προετοιμάσει» για το κάπνισμα.
Είναι πραγματικά εθιστικό το κάπνισμα;
Ο εθισμός χαρακτηρίζεται από την επαναλαμβανόμενη, καταναγκαστική αναζήτηση ή χρήση μιας ουσίας παρά τις βλαβερές και τις ανεπιθύμητες συνέπειες. Είναι η ψυχική ή συναισθηματική εξάρτηση από μια ουσία. Η νικοτίνη είναι η γνωστή εθιστική ουσία στον καπνό. Η τακτική χρήση προϊόντων καπνού οδηγεί σε εθισμό πολλούς χρήστες. Η νικοτίνη είναι ένα ναρκωτικό και πιστεύεται, ότι είναι τόσο εθιστικό όσο η ηρωίνη ή η κοκαΐνη. Οι ερευνητές ωστόσο εξετάζουν και άλλες χημικές ουσίες στον καπνό που δυσκολεύουν τη διακοπή του καπνίσματος. Στον εγκέφαλο των ζώων, ο καπνός του τσιγάρου προκαλεί χημικές αλλαγές που δεν εξηγούνται πλήρως από τις επιδράσεις της νικοτίνης.
Πώς σας επηρεάζει η νικοτίνη
- Η νικοτίνη και άλλες χημικές ουσίες στον καπνό του τσιγάρου απορροφώνται εύκολα στο αίμα μέσω των πνευμόνων. Από εκεί, η νικοτίνη εξαπλώνεται γρήγορα σε όλο το σώμα.
- Όταν λαμβάνεται σε μικρές ποσότητες, η νικοτίνη προκαλεί ευχάριστα συναισθήματα και αποσπά την προσοχή του χρήστη από τα δυσάρεστα συναισθήματα. Αυτό κάνει τον χρήστη να θέλει να καπνίσει περισσότερο. •Δρα στη χημεία του εγκεφάλου και του κεντρικού νευρικού συστήματος, επηρεάζοντας τη διάθεση. Η νικοτίνη λειτουργεί πολύ όπως άλλα εθιστικά ναρκωτικά, πλημμυρίζοντας τα κυκλώματα ανταμοιβής του εγκεφάλου με μια χημική ουσία που ονομάζεται ντοπαμίνη.
- Η νικοτίνη φτάνει στον εγκέφαλο μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μετά τη λήψη μιας ρουφηξιάς και τα αποτελέσματά της αρχίζουν να εξαφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά.
- Η μέση ποσότητα νικοτίνης σε ένα κανονικό τσιγάρο είναι περίπου 1 έως 2 χιλιοστόγραμμα (mg). Η ποσότητα που πραγματικά λαμβάνετε, εξαρτάται από το πώς καπνίζετε, πόσες εισπνοές παίρνετε, πόσο βαθιά εισπνέετε και άλλους παράγοντες.
- Καθώς το σώμα προσαρμόζεται στη νικοτίνη, τα άτομα που τη χρησιμοποιούν τείνουν να αυξάνουν την ποσότητα του καπνού που χρησιμοποιούν. Με την πάροδο του χρόνου, επιτυγχάνεται ένα συγκεκριμένο επίπεδο νικοτίνης και το άτομο θα πρέπει να συνεχίσει τη χρήση, για να διατηρήσει το επίπεδο νικοτίνης σε ένα ανάλογο επίπεδο.
- Τα άτομα που καπνίζουν μπορεί γρήγορα να εξαρτηθούν από τη νικοτίνη και να εμφανίσουν σωματικά και συναισθηματικά (ψυχικά ή ψυχολογικά) συμπτώματα στέρησης όταν σταματήσουν το κάπνισμα.
Πόσο ισχυρός είναι ο εθισμός στη νικοτίνη;
Περίπου 2 στους 3 καπνιστές λένε ότι θέλουν να το κόψουν και περίπου οι μισοί προσπαθούν να το κόψουν κάθε χρόνο, αλλά λίγοι τα καταφέρνουν χωρίς βοήθεια. Αυτό δε συμβαίνει μόνο επειδή εξαρτώνται σωματικά από τη νικοτίνη. Υπάρχει επίσης μια ισχυρή συναισθηματική (ψυχολογική) εξάρτηση. Η νικοτίνη επηρεάζει τη συμπεριφορά, τη διάθεση και τα συναισθήματα. Εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί καπνό για να το βοηθήσει στη διαχείριση δυσάρεστων συναισθημάτων και καταστάσεων, μπορεί να γίνει πρόβλημα για κάποιους, όταν προσπαθούν να το κόψουν. Κάποιος που καπνίζει μπορεί να συνδέσει το κάπνισμα με κοινωνικές και πολλές άλλες δραστηριότητες. Όλοι αυτοί οι παράγοντες κάνουν το κάπνισμα μια συνήθεια που δύσκολα κόβεται. Στην πραγματικότητα, μπορεί να είναι πιο δύσκολο να κόψετε το κάπνισμα παρά να σταματήσετε τη χρήση κοκαΐνης ή οπιούχων όπως η ηρωίνη.
Τα συμπτώματα στέρησης
Τα άτομα που έχουν κάνει χρήση καπνού τακτικά για μερικές εβδομάδες ή περισσότερο θα έχουν συμπτώματα στέρησης εάν σταματήσουν ξαφνικά ή μειώσουν σημαντικά την ποσότητα που χρησιμοποιούν. Το πραγματικό σύμπτωμα του εθισμού, ωστόσο, είναι ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να καπνίζουν παρόλο που γνωρίζουν, ότι το κάπνισμα είναι κακό για αυτούς – επηρεάζοντας τη ζωή τους, την υγεία τους και τις οικογένειές τους με ανθυγιεινούς τρόπους. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι καπνιστές θέλουν να το κόψουν. Δεν υπάρχει κίνδυνος από τη στέρηση της νικοτίνης, αλλά τα συμπτώματα μπορεί να είναι άβολα. Συνήθως ξεκινούν μέσα σε λίγες ώρες και κορυφώνονται περίπου 2 έως 3 ημέρες αργότερα, όταν το μεγαλύτερο μέρος της νικοτίνης και των παραπροϊόντων της είναι έξω από το σώμα. Τα συμπτώματα στέρησης μπορεί να διαρκέσουν από μερικές ημέρες έως και αρκετές εβδομάδες. Γίνονται καλύτερα κάθε μέρα που ένα άτομο μένει χωρίς καπνό.
Τα συμπτώματα στέρησης νικοτίνης μπορεί να περιλαμβάνουν οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:
Ζάλη (η οποία μπορεί να διαρκέσει μία ή 2 ημέρες μετά τη διακοπή του καπνίσματος)
- Απογοήτευση, ανησυχία, θυμό, ευερεθιστότητα
- Δυσκολία στον ύπνο ή ακόμα και εφιάλτες
- Κατάθλιψη
- Πρόβλημα συγκέντρωσης
Ανησυχία
- Πονοκέφαλος
- Κούραση
- Αυξημένη όρεξη /Αύξηση βάρους
- Πιο αργός καρδιακός ρυθμός
- Δυσκοιλιότητα και αέρια
- Βήχας, ξηροστομία, πονόλαιμος
- Σφίξιμο στο στήθος
Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν ένα άτομο να ξαναρχίσει να χρησιμοποιεί καπνό για να αυξήσει τα επίπεδα νικοτίνης στο αίμα και να σταματήσει τα συμπτώματα.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να κόψεις τον κάπνισμα; Η διακοπή ή η μείωση του καπνού προκαλεί συμπτώματα στέρησης από τη νικοτίνη. Η απόσυρση είναι τόσο σωματική όσο και ψυχική. Σωματικά, το σώμα σας αντιδρά στην απουσία νικοτίνης. Διανοητικά, αντιμετωπίζετε την εγκατάλειψη μιας συνήθειας, η οποία απαιτεί μια σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά. Συναισθηματικά, μπορεί να αισθάνεστε σαν να έχετε χάσει τον καλύτερό σας φίλο. Όταν όμως κόψετε το κάπνισμα, αρχίζουν να συμβαίνουν καλά πράγματα — θα αρχίσετε να βλέπετε σχεδόν άμεσες βελτιώσεις στην υγεία σας. Ποτέ δεν είναι αργά για να το κόψετε και είναι πιο εύκολο να το κάνετε με τη σωστή υποστήριξη.
Πηγή: cancer.org
