Η μικροβιοφοβία — ο υπερβολικός φόβος απέναντι στα μικρόβια και τη μόλυνση — οδηγεί συχνά σε ακραία μέτρα καθαριότητας: συνεχές πλύσιμο χεριών, απολύμανση επιφανειών, αποφυγή επαφής με «ύποπτα» αντικείμενα ή χώρους. Παρότι η υγιεινή είναι θεμελιώδης για την πρόληψη ασθενειών, η υπερβολή μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Η «υπόθεση της υγιεινής»
Σύμφωνα με τη λεγόμενη hygiene hypothesis, η περιορισμένη έκθεση σε μικρόβια — ειδικά στην παιδική ηλικία — μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος. Το ανοσοποιητικό «εκπαιδεύεται» μέσα από την επαφή με το περιβάλλον. Όταν αυτή η επαφή είναι υπερβολικά περιορισμένη, μπορεί να αντιδρά υπερβολικά ή λανθασμένα σε αβλαβή ερεθίσματα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για αλλεργίες και αυτοάνοσες διαταραχές.
Το μικροβίωμα παίζει ρόλο
Στο σώμα μας ζουν τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί — το λεγόμενο μικροβίωμα. Ιδιαίτερα στο έντερο, τα «καλά» βακτήρια συμβάλλουν:
- Στην ενίσχυση της άμυνας
- Στη ρύθμιση φλεγμονών
- Στην πέψη και τον μεταβολισμό
Η υπερβολική χρήση αντισηπτικών και αντιβιοτικών μπορεί να διαταράξει αυτή την ισορροπία, αποδυναμώνοντας τη φυσική άμυνα του οργανισμού.
Το άγχος αποδυναμώνει την άμυνα
Η μικροβιοφοβία συχνά συνοδεύεται από χρόνιο άγχος. Το παρατεταμένο στρες αυξάνει τα επίπεδα κορτιζόλης, μιας ορμόνης που σε υψηλές τιμές μπορεί να καταστείλει το ανοσοποιητικό σύστημα. Έτσι, το ίδιο το άγχος για την ασθένεια μπορεί να κάνει το σώμα πιο ευάλωτο.
Η ισορροπία είναι το κλειδί
Η σωστή υγιεινή — πλύσιμο χεριών πριν το φαγητό, μετά την τουαλέτα ή σε περιόδους έξαρσης ιώσεων — είναι απολύτως απαραίτητη. Όμως η συνεχής αποστείρωση κάθε επιφάνειας και η αποφυγή φυσικής επαφής με το περιβάλλον δεν ενισχύει την υγεία· αντίθετα, μπορεί να περιορίσει τη φυσική «εκπαίδευση» του οργανισμού.
Δεν πρόκειται για αμέλεια, αλλά για μέτρο
Το ανθρώπινο σώμα δεν είναι φτιαγμένο για αποστειρωμένα περιβάλλοντα. Είναι φτιαγμένο για ισορροπία. Η επαφή με τη φύση, το χώμα, τα ζώα και το καθημερινό περιβάλλον αποτελεί μέρος μιας φυσιολογικής ανοσολογικής ανάπτυξης. Η υγιεινή σώζει ζωές — η υπερβολή, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερη προστασία.
Πηγή: vox.com
